اگر تنش فعلی میان امریکا و ایران به جنگ فراگیر نظامی منتهی شود؛ افغانستان می تواند نقش مهمی، له یا علیه یکی از طرفین داشته باشد. بدون هیچ تردیدی، مردم افغانستان طرفدار جمهوری اسلامی ایران هستند. اما طالبان آیا همانند جمهوری آذربایجان یا کشورهای عربی، میزبان دشمنان ایران خواهند بود؟ آیا با سوءاستفاده از این درگیری، علیه ایران شیطنت خواهند کرد؟

هرچند که طالبان، با ایران صادق نیستند و ایران را بعنوان یک تهدید می بینند؛ اما شواهدی که در دست است، من بعید می دانم چنین کنند. طالبان در جریان اغتشاش ها در ایران، اغتشاشگرهای ایرانی را عوامل اسرائیل می دانستند. برخی از فعالان ضد ایرانی مقیم کابل را که با سلطنت طلبان ایرانی همنوایی کرده بودند؛ بازداشت و کتک کاری کرده بودند. طالبان به آنها صراحتا گفته بودند که چرا شما به نفع اسرائیل علیه یک کشور اسلامی فعالیت می کنید؟

اما از طرف دیگر، طالبان از تروریست های جیش العدل حمایت می کنند. تروریست های جیش العدل چه در زمان اغتشاش و چه قبل از آن، علیه ایران اقدامات نظامی می کردند. پناهگاه و آموزشگاه جیش العدل در افغانستان و البته بخش هایی از پاکستان است. ما تا حالا شواهدی نداریم که طالبان جیش العدل را از فعالیت های تروریستی، منع کرده باشند و یا با آنها مقاطعه نموده باشند بلکه، تاهنوز با جدیت از آنها حمایت می کنند. این پارادوکس را نمی توان حل کرد.

همچنین، طالبان از فعالین ضد ایرانی در داخل افغانستان حمایت می کنند و نهادهای دوستدار ایران را زیرفشار قرار می دهند. گزارش های ما حکایت از این دارند که طالبان پس از تماس نهادهای دیپلوماتیک ایرانی، با حامیانِ افغانستانیِ آشوبگران ایرانی برخورد کرده اند اما به موازات همین همکاری؛ آنها تریبون را در اختیار یک مخالف ایران قرار داده اند تا در یک محفل بزرگ مردمی در یک نهاد وابسته به ایران، علیه جمهوری اسلامی ایران سخنرانی نماید. این دوگانگی موجب تردیدهایی پیرامون رابطه طالبان و ایران می شود.

بنابراین شناخت طالبان کار خیلی ساده ای نیست. طالبان می توانند هم دوست ایران باشند و هم دشمن ایران. این بستگی به عواملی دارد؛ اینکه امریکا چگونه با آنها وارد تعامل شود، چه امتیازهایی به آنها بدهد می تواند در تصمیم طالبان مؤثر باشد. طالبان به خدا ایمان دارند اما وقتی پای پول به میان بیاید به همان میزان به پول هم ایمان دارند.

اینکه طالبان از میان خدا و پول کدام را بر می گزینند؛ بستگی به بسته های دالر دارد. طالبان اگر امتیازِ به رسمیت شناخته شدن توسط امریکا را دریافت کنند، اگر به موازات آن، مشوق های بزرگ مالی هم دریافت کنند؛ یقینا همانند حکومت الجولانی سوریه، در خدمت امریکا در خواهند آمد. اما نوع همکاری طالبان با امریکا، درگیرشدن مستقیم نظامی علیه ایران نخواهد بود چراکه تبعات سختی را باید توسط مردم افغانستان تحمل کنند. مردم افغانستان هرگز به طالبان اجازه اقدام علیه ایران را نمی دهند.

لذا احتمال دارد که آنها همکاری مخفی با امریکا داشته باشند و از جیش العدل و سایر گروههای مخالف جمهوری اسلامی ایران بصورت گسترده حمایت کنند.

در حال حاضر ما نشانه های روشنی از این گمانه ها را در طالبان، شاهد نیستیم. فعلا طالبان برای پیروزی ایران دعا می کنند و طرفدار ایران هستند. این طرفداری در حلقه اول رهبری طالبان بیشتر وجود دارد. حلقه کندهاری قدرت و شخص ملا هبت الله بعید است قبول کنند که افغانستان، طرف امریکا بایستد. اما بخش کوچکی از طالبان که در این سالها مخفیانه در امارات متحده با امریکا رابطه و مراوده داشته اند احتمالا می توانند شیطنت هایی انجام بدهند. طالبان در محلات، یک گروه بسیار پراکنده هستند و بخشی از آنها می توانند تبدیل به نیروی کرایه ای بشوند.

در کل؛ بزرگترین خطر طالبان در این برهه برای ایران؛ همان حمایت از تروریست های مخالف جمهوری اسلامی می تواند باشد.

سئوال دیگر اینست که آیا طالبان حاضر می شوند همانند گروههای مقاومت اسلامی، از جمهوری اسلامی ایران با ضربه زدن به منافع امریکا در حوزه سلطه شان، دفاع کنند؟ قطعا خیر. طالبان توان این میزان حمایت را ندارند. آنها مصداق همین مَثَل هستند که می گویند: مرا از خیر تو امید نیست؛ شر مرسان! مدنی