عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخست‌وزیر طالبان ادعا کرد که نظامی شبیه رژیم طالبان در 500 سال گذشته در افغانستان سابقه نداشته است.

عبدالغنی برادر چهارشنبه، 26 حمل در سفر به ولایت فاریاب خطاب به مردم گفت اگر قدر این نعمت الهی را ندانید، از دست خواهد رفت. او این ادعا را در برنامه گشایش یک پروژه در فاریاب مطرح کرده است.

این در حالی است که اداره طالبان را غیر از روسیه، هیچ کشور جهان به رسمیت نمی‌شناسد. افغانستان تحت تسلط طالبان تنها کشور در جهان است که آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را منع کرده است.

سازمان ملل در گزارش سالانه خود اعلام کرد که وضعیت زندگی مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، در دوره حاکمیت طالبان به‌گونه چشمگیری رو به وخامت است و حدود 21.9 میلیون نفر، یعنی نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان، به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

بنابر‌این ملا عبدالغنی برادر مبنی بر این‌که «در 500 سال گذشته نظامی شبیه طالبان در افغانستان سابقه نداشته» را می‌توان با اتکا به داده‌های مستند سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری و اندیشکده‌ها بررسی کرد. این منابع نشان می‌دهند که ساختار، عملکرد و پیامدهای حکمرانی طالبان در دوره کنونی واقعاً در بسیاری از ابعاد بی‌سابقه است، اما نه به معنایی که رهبران طالبان ادعا می‌کنند؛ بلکه به دلیل شدت بحران انسانی، نقض حقوق بشر، حذف ساختارهای حکمرانی و انزوای بین‌المللی.

گزارش‌های سازمان ملل در سال‌های 2024 و 2025 نشان می‌دهد که وضعیت حقوق بشر در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت به‌طور چشمگیری رو به وخامت گذاشته است. گزارش گزارشگر ویژه سازمان ملل در سال 2025 تأکید می‌کند که بخش عمده این وخامت ناشی از «سیاست‌های تبعیض‌آمیز و سرکوبگرانه طالبان» است و این سیاست‌ها به‌ویژه در حوزه «آزار جنسیتی، مجازات‌های علنی و محدودیت‌های شدید اجتماعی» نمود یافته‌اند . این سطح از سرکوب سازمان‌یافته، به‌ویژه علیه زنان، شاید در تاریخ معاصر افغانستان سابقه نداشته باشد.

سازمان‌های حقوق بشری نیز این تصویر را تأیید می‌کنند. گزارش سال 2025 دیده‌بان حقوق بشر نشان می‌دهد که افغانستان تحت حاکمیت طالبان «تنها کشور جهان» است که در آن دختران و زنان از تحصیل متوسطه و دانشگاهی محروم شده‌اند و محدودیت‌های شدید بر اشتغال، رفت‌وآمد، حضور اجتماعی و آزادی بیان آنان اعمال می‌شود.

علاوه بر این، گزارش‌ها از بازداشت زنان به دلیل رعایت نکردن پوشش اجباری، اعمال خشونت، و نگه‌داری آنان در بازداشتگاه‌های غیرقابل نظارت حکایت دارد. گزارشگر ویژه سازمان ملل این وضعیت را «نظامی نهادینه‌شده از تبعیض و بی‌احترامی به کرامت انسانی» توصیف کرده است.

در کنار این، ساختار حکمرانی طالبان نیز از نظر تمرکز قدرت و حذف نهادهای مدرن سیاسی بی‌سابقه است. گزارش وزارت خارجه امریکا در سال 2024 نشان می‌دهد که طالبان بدون داشتن قانون اساسی، انتخابات، پارلمان یا هرگونه نهاد نظارتی، مجموعه‌ای از «فرامین مذهبی» را جایگزین قوانین رسمی کرده‌اند و این فرامین اغلب با تعهدات بین‌المللی افغانستان در تضاد است. این سطح از حذف ساختارهای قانونی و اداری مدرن، حتی در دوره‌های پادشاهی یا جنگ‌های داخلی، سابقه نداشته است.

گزارش‌ها همچنین از «قتل‌های فراقضایی، ناپدیدسازی‌های اجباری، شکنجه و بازداشت‌های خودسرانه» خبر می‌دهند که به‌صورت گسترده و بدون پاسخ‌گویی انجام می‌شود.

اندیشکده‌ها و نهادهای پژوهشی نیز تأکید می‌کنند که شدت و گستره نقض حقوق بشر در دوره طالبان بی‌سابقه است. گزارش سازمان حقوق بشری «راواداری» نشان می‌دهد که نقض حقوق زنان، اقلیت‌های قومی و مذهبی، و مخالفان سیاسی نه تنها ادامه یافته، بلکه «سازمان‌یافته‌تر و سیستماتیک‌تر» شده است. اجرای قانون «امر به معروف و نهی از منکر» در سال 2024 باعث شده که کنترول اجتماعی بر زندگی خصوصی و عمومی مردم به‌طور چشمگیری افزایش یابد و محدودیت‌ها به حوزه‌های بیشتری از زندگی روزمره گسترش پیدا کند . این گزارش همچنین تأکید می‌کند که نقض حقوق زنان در افغانستان به سطح «آزار جنسیتی» رسیده که مطابق اساسنامه روم، مصداق جنایت علیه بشریت است.

از منظر بحران انسانی نیز وضعیت کنونی افغانستان در تاریخ معاصر کم‌پیشینه است. بر اساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، در سال 2024 بیش از 23 میلیون نفر-بیش از نیمی از جمعیت کشور-به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشته‌اند و میلیون‌ها نفر با ناامنی غذایی شدید مواجه بوده‌اند. این میزان وابستگی به کمک خارجی، حتی در دوره‌های اشغال شوروی یا جنگ‌های داخلی دهه 90 میلادی، در این سطح گزارش نشده بود.

گزارش‌های تحلیلی سال‌های 2025 و 2026 نیز نشان می‌دهد که افغانستان اکنون یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان جمعیت پناهجو در جهان است، با بیش از 6.3 میلیون پناهجوی ثبت‌شده در کشورهای مختلف.

در مجموع، داده‌های سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری و اندیشکده‌ها نشان می‌دهد که نظام طالبان از چند جهت در تاریخ 500 ساله افغانستان بی‌سابقه است: نخست، به دلیل حذف کامل زنان از عرصه عمومی؛ دوم، به دلیل تمرکز بی‌حد قدرت و حذف ساختارهای حکمرانی مدرن؛ سوم، به دلیل گستره و شدت نقض حقوق بشر؛ و چهارم، به دلیل بحران انسانی و انزوای بین‌المللی. بنابراین، اگرچه ادعای رهبران طالبان درباره «بی‌سابقه بودن» حکومت‌شان از منظر تبلیغاتی مطرح می‌شود، اما داده‌های مستند نشان می‌دهد که این امر بیشتر ناشی از عمق بحران و سرکوب است تا «نعمت الهی» مورد ادعای ملا برادر.  حامد احمدی