دونالد ترامپ،رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز سه‌شنبه یکی از شدیدترین تهدیدهای دوران ریاست جمهوری خود را صادر کرد و هشدار داد اگر ایران ظرف 12 ساعت به توافق نرسد، «تمام این تمدن امشب نابود خواهد شد».

با این حال، کمتر از نود دقیقه پیش از ضرب‌الاجل از موضع خود عقب‌نشینی کرد و آتش‌بس دو هفته‌ای با ایران را مشروط به بازگشایی فوری تنگه هرمز اعلام کرد. این عقب‌نشینی و برقراری آتش‌بس موقت موجی از حدس و گمانه زنی جهانی ایجاد کرد و پرسش این است: آیا ایران پایان ابرقدرتی امریکا را رقم زده است؟

فواد ایزدی، کارشناس مسائل امریکا و استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران در یک گفتگوی تلویزیونی با اشاره به تحولات اخیر گفته است: «شکست اخیر امریکا نه‌تنها برای حزب دموکرات و جمهوری‌خواه بود، بلکه یک شکست مفتضحانه و پایان ابرقدرتی امریکاست.»

او همچنان افزوده است که «دیگر حتی خود امریکایی‌ها هم به این یقین رسیده‌اند که امریکای سابق بازنمی‌گردد.»

ایزدی با مقایسه هزینه‌های نظامی دو کشور اظهار داشته است که امریکا «100 برابر ایران هزینه نظامی دارد»، اما به گفته او، نتوانسته در مدت کوتاه به اهداف خود برسد. وی همچنین حضور مردم را «معجزه‌آسا» توصیف کرده و تأکید کرده است: «اهمیت حضور مردم کمتر از موشک نیست.»

در عین حال، او نسبت به آنچه «عملیات روانی دشمن» خوانده، هشدار داده و گفته است که ممکن است تلاش شود «با ایجاد یأس و تردید در جامعه، اتحاد ملی شکسته شود.»

از سوی دیگر، علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، پس از اعلام آتش‌بس 12 روزه گفته است: «اگر به نتیجه نرسیم، سیاست قبل ادامه می‌یابد؛ ما نشان دادیم که بازیگر قوی در صحنه هستیم.» او همچنان تأکید کرده است که توافق احتمالی باید «به‌صورت مکتوب» باشد.

درگیری میان ایران و ایالات متحده پس از هفته‌ها تنش نظامی بی‌سابقه که منطقه را تا آستانه یک رویارویی گسترده پیش برد، وارد مرحله‌ای از آرامش نسبی شده است. این بحران از اواخر ماه فبروری آغاز شد؛ زمانی که حملاتی علیه اهدافی در داخل ایران صورت گرفت، از جمله تأسیسات مرتبط با برنامه‌های موشکی و هسته‌ای.

در مقابل، ایران تلاش کرد دامنه تنش را گسترش دهد و فشار را به سطح منطقه منتقل کند. از جمله، تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، به یک اهرم فشار استراتژیک تبدیل شد. این وضعیت نگرانی‌هایی را در سطح جهانی، به‌ویژه در بازارهای انرژی، به‌همراه داشت.

در نهایت، فشارهای بین‌المللی و نگرانی از گسترش بحران، به توقف موقت درگیری‌ها و شکل‌گیری نوعی تفاهم برای کاهش تنش انجامید؛ تفاهمی که بر باز نگه‌داشتن مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز تأکید دارد.

در حالی‌که برخی اظهارات، تحولات اخیر را به‌عنوان «پایان ابرقدرتی امریکا» توصیف می‌کنند، شواهد موجود نشان می‌دهد که وضعیت کنونی بیشتر بیانگر یک توازن حساس و موقتی است. مسائلی مانند برنامه هسته‌ای ایران، نقش منطقه‌ای و آینده مذاکرات، همچنان حل‌نشده باقی مانده و می‌تواند در آینده بار دیگر زمینه‌ساز تنش شود.