نشست مشورتی طالبان و کشورهای آسیای میانه دیروز در کابل برگزار شد.

امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان در این نشست گفت که طالبان گام‌هایی را برای مقابله با این تهدیدها برداشته‌اند.

طالبان پیش‌تر گفته بودند که نمایندگان بلندپایه کشورهای آسیای میانه در این نشست حضور خواهند داشت و درباره موضوعات سیاسی، اقتصادی و امنیتی گفتگو خواهد شد.

این در حالی است که بخش امنیتی سازمان همکاری شانگهای روز جمعه هشدار داده بود که فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان زیر سلطه طالبان افزایش یافته است.

از نظر کارشناسان، برگزاری نشست مشورتی طالبان با کشورهای آسیای میانه در کابل را در چند سطح قابل تحلیل است.

به باور آنان، این نشست که با حضور نمایندگانی از کشورهایی چون ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان، قزاقستان و احتمالاً قرغزستان برگزار شده، نشان‌دهنده ادامه تعامل‌های منطقه‌ای با حکومت طالبان است، اما همزمان تنش‌های امنیتی جدی را نیز بازتاب می‌دهد.

نکته کلیدی، هم‌زمانی این نشست با هشدار صریح بخش امنیتی سازمان همکاری شانگهای (SCO) است که جمعه گذشته اعلام کرد فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان زیر حاکمیت طالبان افزایش یافته است. این هشدار به ویژه متوجه گروه‌هایی مانند تحریک طالبان پاکستان، القاعده و شاخه خراسان داعش است. در مقابل، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در این نشست مدعی شد که طالبان گام‌های عملی برای مقابله با تهدیدها برداشته است؛ اما به باور فقدان گزارش‌های مستقل بین‌المللی و ادامه حملات فرامرزی (مثلاً حملات تی‌تی‌پی از خاک افغانستان به پاکستان) اعتبار این ادعا را کاهش می‌دهد.

به این ترتیب، کشورهای آسیای میانه سه انگیزه اصلی برای حضور در کابل دارند: امنیت مرزی به دلیل هراس از سرریز ناامنی به شمال افغانستان و دیگر مناطق جمعیتی حساس؛ اقتصاد و انرژی شامل علاقه به پروژه‌های ترانزیتی مانند راه‌آهن چین-قرغزستان-ازبکستان و انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان و هند؛ و مدیریت مهاجرت و مواد مخدر برای کنترل قاچاق و مهاجرت غیرقانونی. اما تناقض اساسی این است که تا زمانی طالبان نتوانند ثابت کنند که کنترول یا اراده مؤثری برای مهار گروه‌های تروریستی دارند، این کشورها قادر به اعتماد کامل نخواهند بود.

هشدار شانگهای نشان می‌دهد که چین و روسیه (به‌عنوان اعضای کلیدی) نیز از انفعال طالبان در برابر تروریزم ناخرسند هستند. این نشست احتمالاً تلاشی برای «دیپلوماسی هشدار» است، نه صرفاً همکاری