ایران اولین گام برای مذاکره را محکمتر برداشته و دور اول مذاکرات هم به نفع ایران بوده است. به چه دلیل؟

اولاً ایران تا قبل از آغاز مذاکره یک کشور بازنده بود. بازنده از این جهت که با تحریک امریکا و اسرائیل، اغتشاش بزرگی در ایران شکل گرفت و در نتیجه این اغتشاش ها هزاران نفر جان خود را از دست دادند. نتیجتاً با تبلیغات و شانتاژ قدرتمند رسانه ای، یک روایت منفی علیه جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت. این روایت، لطمه بزرگی به ایران زد. این در واقع کار امریکا و مقدمه ای بود بر لشکرکشی به خاورمیانه.

دوم: امریکا به همین بهانه به منطقه ناوگان عظیم جنگی خود را گسیل داشت. خاورمیانه و حتی برخی پایگاههای اروپایی امریکا پر از تسلیحات جنگی شد که هدفش حمله نظامی به ایران بود. تهدیدهای ترامپ و اسرائیل و مقامات امریکایی بزرگترین جنگ روانی علیه یک کشور را به راه انداخته و ایران به شدت تحت تهدید حمله نظامی قرار داشت و دارد. این مسئله بار روانی سنگینی را بر مردم و اقتصاد ایران و نظام جمهوری اسلامی تحمیل کرده است.

البته جمهوری اسلامی نیز بیکار ننشسته و سیاست دفاعی خود را به حالت تهاجمی قرار داد و آمادگی کامل نظامی علیه امریکا اعلام نمود.

در آخرین مورد، از موشک های غول پیکر خرمشهر 4 رونمایی کرد که بالستیک های قدرتمندی هستند. آمادگی نظامی ایران و تهدیدهای متقابل، امریکا را بر آن داشت تا توصیه کشورهای منطقه را بشنود و مذاکره را بر جنگ علیه ایران ترجیح بدهد. این اولین پیروزیِ ایران بود. ورنه امریکا اگر مطمئن از پیروزی بر ایران باشد هرگز دنبال مذاکره نمی افتد.

دومین بَرندگی برای ایران این بود که در آخرین ساعات از واسطه گری کشورها، مکان و میدان مذاکره را از ترکیه به عمان تغییر داد. همچنین تماشاگران را هم از وارد شدن به معرکه، بیرون کرد؛ چرا که مطابق برنامه طراحی شده قبلی، قرار بود تعدادی از کشورهای عربی نیز در مذاکره باشند؛ اروپایی ها را نیز اشتیاق ورود به پنل، گرفته بود. در چنین حالتی قطعا فشارها بر مذاکره کنندگان ایرانی به شدت اضافه می شد. ایران همه آنها را از میدان حذف نمود و فقط خواهان حضور مقام عمانی در مذاکره شد تا پیام ببرد و پیام بیاورد. امریکا وقتی این خواسته را هم پذیرفت یعنی این برای ایران یک دستاورد بزرگ بود.

پیروزی سوم ایران در راند اول گفتگوها این بود که مسائل موشکی و متحدان مقاومت اسلامی را که امریکایی ها آنان را به گروههای نیابتی ایران تفسیر می کنند، از چرخه مذاکرات خارج نمود و فقط گفتگوها را بر مدار غنی سازی اورانیوم و صنعت هسته ای ایران تقلیل داد.

پیروزی چهارم اینکه ظاهراً در این گفتگوها مذاکره کنندگان ایرانی غنی سازی صفر را نپذیرفته اند. آنچه ما شنیده ایم پیشنهاد کشورهای عربی و منطقه مبنی بر غنی سازی زیر سه درصد بوده است اما واقعیت مذاکره تا هنوز بر کسی معلوم نیست.

به هرحال، وقتی یک کشوری در مقابل امپراتوری بی مسئولیت و بی تعهدی مانند امریکا هیئتی عالیرتبه همچون نماینده ویژه امریکا، داماد و همه کاره ترامپ و فرمانده نظامی سنتکام را به میز مذاکره می کشانَد بیانگر اقتدار این کشور است.

دستاورد پنجم اینست که ایران کل کشورهای منطقه را از جنگ و تهاجم امریکا نگران کرده است؛ همان کشورهایی که تا دیروز علیه ایران گپ می زدند و شاید آرزوی حمله امریکا به ایران را داشتند. ایران پای همه را به این بحران کشانده است و حالا این کشورها برخلاف اسرائیل، امریکا را از درافتادن با ایران منع می کنند تا خودشان آسیب نبینند.

به هرحال؛ مذاکره کنندگان ایرانی بدون توجه به تهدیدهای جنگی در بالاترین سطح نظامی، در مذاکره بسیار ریلکس و خونسرد بوده اند. تمام دستگاه های نظامی و امنیتی و ساختار سیاسی ایران هم حامی این گروه مذاکره کننده بوده اند. این یک دستاورد بزرگ برای ایران است. اما مذاکره به راند دوم رفته است. این برای ایران هم خوب است و هم بد. خوب از این جهت است که در امریکایی ها به جای جنگ، کرنش دیده اند. بد از این بابت است که مذاکره کننده های امریکایی به امریکا بر می گردند تا مشورت کنند و دستور بگیرند.

مشکل اساسی اینست که لابی قدرتمند صهیونیستی در امریکا یقینا زورشان بر ویتکاف و برد کوپر و برد کوشنر می چربد. اسرائیل تا جان در بدن دارد امریکا را وادار به جنگ علیه ایران می کند. مثل همان دور قبلی مذاکرات که نهایتا لابی اسرائیل در امریکا موفق شد، ترامپ را از مذاکره به سوی جنگ علیه ایران ببرد.

بنابراین، راند دوم مذاکره، برای ایران سخت تر از راند اول خواهد بود. در خلأ این دو راند، خیلی متغیّرها، تعیین کننده هستند. اولا همانطور که عراقچی در مصاحبه اش گفت، اعتمادسازی میان دو طرف، کار مشکلی است پس اعتمادسازی نمیتوان کرد. ثانیا تداوم نمایش اقتدار نظامی ایران خیلی مهم است. ایران در این خلأ از مشاوره ها، باید حرکت مهمی به جانب امریکایی نشان بدهد تا او دست از پا خطا نکند و تحت تأثیر صهاینه نرود. الان در این خلأِ مشاوره و تصمیم گیری، فعالترین طرف، اسرائیلی ها هستند که بقول ایرانی ها موش می دوانند تا بازی را از ریشه، خراب کنند. اگر عنصر تصمیم گیرِ جنگ و صلح، فقط ترامپ باشد، او از آنچه تا حالا کرده، پیش تر نمی رود؛ اما یقینا عناصر اپستین ساز که موفق شده بودند بزرگترین رهبران را هم به دام بیندازند، یقینا می توانند ترامپ را باز هم به دام بیندازند و جنگ را به نفع اسرائیل شعله ور بسازند.

لذا مذاکره آینده، مذاکره ای سخت تر و نفسگیرتر خواهد بود. اگر امریکا بر روی موشک های ایران دست بگذارد؛ شاهد انفجار و جنگ خواهیم بود اما اگر تمرکزشان بر هسته ای باشد می توانیم امیدوار به عقب نشینی ناوهای امریکایی از منطقه و باز شدن گره های زیادی باشیم. حسینی مدنی