محمد اشرف غنی، رییس جمهور پیشین کشور پس از آنکه فرار را بر قرار ترجیح داد و به گفته برخی آگاهان، قدرت را دو دستی تسلیم طالبان کرد،

این روزها بیش تر مورد هجمه انتقادات اطرافیان اش قرار گرفته است.

دکتر ملک ستیز، آگاه روابط بین الملل و تحلیل گر مسایل سیاسی افغانستان در این خصوص یادداشتی به شرح زیر صفحه فیسبوکش نگاشته است:

چرا نزدیک ترین حامیان رییس جمهور پیشین، بیش تر از دیگران به جان وی افتاده اند؟

من این سؤال را با طرح پرسش زیر پاسخ می دهم.

تعهد به رهبران از چه ناشی می شود؟

پاسخ به این پرسشِ مهم ظرفیت یک شخصیت سیاسی را به عنوان رهبر به نمایش می گذارد. به باورم پنج ویژگی متبارز سبب ظهور و ایجاد تعهد به رهبری می شود.

۱. آرمان

آرمان به معنای هدف و دورنما به آینده است. رهبر کسی است که آیینه ی آرمان مشترک با اعضای جنبش باشد.

۲. صداقت

به معنای، راستی و خلوص به آرمان است. رهبر کسی است که صداقت و آرمان را در میان ساختار و اعضای جنبش ترویج، بررسی و نظارت بتواند.

۳. حساب دهی

به معنای تمیزی و شفافیت در اندیشه و پاسخ گویی در کردار است. رهبر کسی است که در برابر آرمان، وجدان و اعضای جنبش پاسخ گو است.

۴. مشارکت

به معنای سهیم بودن و سهم دادن به دیگران در پالیسی و تطبیق برنامه ها است. رهبر کسی است که عمل کرد و تصمیمش ماحصل مشارکت سازنده ی اعضای یک جنبش است.

۵. مشروعیت

مشروعیت به معنای رابطه ی قانون، اصول و ارزش ها با آرمان و ساختار یک نهاد است. رهبر کسی است که مشروعیت را حرمت می گذارد و هیچ کاری را برخلاف حاکمیت قانون انجام نمی دهد.

این پنج عنصر سبب ایجاد تعهد به رهبر سیاسی می شود. سیاسیونی را که دارای این پنج ویژه گی هستند، می توان رهبر نامید. چنین رهبران همیشه هواخواهان خود را دارند و اعضای جنبش به آنان می بالند و از آن ها پیروی، حمایت و دفاع می کنند. اما آن سیاسیونی که دارنده این ویژه گی ها نیستند، رهبران نیستند، بل نقاب رهبران را بر رُخ می کشند.

همان افرادی که در هفت سال اخیر آقای اشرف غنی را رهبر می خواندند، حتا بیش تر و بهتر از طالبان، در افشای ناتوانی های رهبر خود مسابقه راه اندازی کردند. کسی او را فراری، کسی دزد، کسی قوم پرست، کسی دیکتاتور و... می نامد. به باورم دلیل عمده ی این مسابقه در نبود کوچک ترین عنصر رهبر در وجود اشرف غنی بود. فراموش نکنیم آنانی که در مسابقه قهرمان هستند، سُست عنصرتر از رهبر پوشالی خود هستند. آنان فکر می کنند که با شرکت در این مسابقه ی نفس گیر خود را در وجدان جامعه برائت می دهند. اما واقعیت این ست که این گروه نه به رهبر، نه به مردم و حتا خانواده ی خود صادق بوده اند.