پیشروی فاجعه آمیز طالبان در ولایات تخار، قندهار، هلمند و نیمروز و اشغال ده ها شهر دیگر نشان می دهد که طالبان درصدد سرنگونی دولت مشروع اشرف غنی و تشکیل یک خلافت اسلامی در سراسر افغانستان است.

تاکنون بیش از یک میلیون نفر از ساکنان ولایات افغانستان به سمت مرزهای این کشور مهاجرت کرده اند و پیش بینی می شود طی روزهای آینده با سقوط شهرهای دیگری به دست طالبان، شمار آوارگان افزایش یابد. اینکه چه اتفاقی افتاده که نیروهای ناتو و آمریکا به صورتی شتاب زده و بدون برنامه ریزی و هماهنگی با دولت افغانستان پس از ۲۰ سال از این کشور خارج شده اند همواره سوالی است که ذهن ناظران سیاسی را به خود مشغول کرده است.

از سال ۲۰۱۹ طالبان، که دشمن دیرینه و سنتی آمریکا تلقی می شود، در دوحه قطر یک سلسله مذاکراتی را با مقامات آمریکا آغاز کرد و این نشان می دهد آمریکا درصدد اجرایی کردن طرح «هرج و مرج سازنده» در افغانستان است. به موجب این طرح به دلیل ناکامی ۲۰ ساله آمریکا و هزینه کرد ۶ هزار میلیارد دلاری و هزاران کشته از نیروهای آمریکا و ناتو، واشنگتن به این نتیجه رسیده که باقی ماندن در افغانستان نمی تواند اهداف درازمدت آمریکا را محقق سازد. لذا سیاست «هرج ومرج سازنده»، که پیش از این، آن را در لیبی، مصر، سوریه، عراق و سودان پیاده کرده بود، اکنون در حال عملیاتی کردن آن در افغانستان است. هدف آمریکا به قدرت رساندن طالبان و سرنگونی دولت اشرف غنی است تا با ناامن شدن مرزهای افغانستان بسیاری از کشورهای منطقه مانند ایران، که مرز مشترک طولانی با افغانستان دارد، تحت تاثیر فضای ناامنی این کشور قرار گیرد.

در شرایط فعلی طالبان به شدت در حال تصرف شهرهای مهم افغانستان است و اگر کابل نیز در آینده سقوط کند یک فاجعه غیرقابل پیش بینی در این کشور رخ خواهد داد و جنگ داخلی مشابه آنچه در لیبی می گذرد در افغانستان نیز تکرار خواهد شد. در این رابطه انتقال داعش و برخی گروهک های تکفیری از سوریه و عراق به افغانستان برای ناامن کردن منطقه بخشی از سیاست های آمریکا در افغانستان تلقی می شود که در این خصوص برخی رژیم های مرتجع و ثروتمند حوزه خلیج فارس در تامین مالی این طرح مشارکت دارند.

بروز احتمالی جنگ خونین در افغانستان موجب خواهد شد برخی کشورهای منطقه مانند ایران، چین، ترکیه، پاکستان، روسیه و کشورهای آسیای میانه دستخوش تقابل با نفوذ طالبان شده و از پرداختن به توسعه و عمران منطقه از جمله بازسازی جاده ابریشم غافل شوند.

نویسنده: حسن هانی زاده