سؤال اساسی اینجاست که چرا سعودی ها به دنبال ساخت مدارس دینی در این منطقه اند؟ چرا مشغول خریدن زمین هایی وسیع روی خط مرزی و نیز در عمق کوهستان های اچین هستند؟

نویسنده: محمدحسین جعفریان «کارشناس ارشد مسایل افغانستان» 

چندی پیش «جسیم محمد الخالدی» سفیر عربستان سعودی در کابل اعلام کرد بزودی کشورش 100 باب مدرسه دینی در افغانستان می سازد. هنوز چند روزی از این خبر نگذشته بود که معاون استاندار استان «ننگرهار» در جنوب افغانستان به خبرنگاران گفت: سعودی ها به بهانه ساخت دانشگاه و مدرسه دینی، سرگرم خرید اراضی در مناطق مرزی و دورافتاده ولسوالی (فرمانداری یا شهرستان) «اچین» این ولایت استان هستند. زمین هایی که هیچ سیاست روشنی برای کاربری و استفاده از آن ها تاکنون مشخص نشده است.

ناظران و کارشناسانی که مسائل افغانستان را دنبال می کنند، به خوبی واقف اند که نام منطقه «اچین» در استان ننگرهار، طی سالیان متمادی به عنوان «پایتخت داعش» در این کشور شهره بود. این همان محدوده جغرافیایی است که برای مدت ها و بی هیچ مزاحمتی فرکانس ها و امواج رادیوی مرموز داعش افغانستان از آنجا پخش می شد و باز اچین همان منطقه ای است که مدتی پیش آمریکایی ها مدعی شدند بزرگ ترین و مخرب ترین بمب جهان، معروف به مادر بمب ها را در آنجا بر سر داعش انداخته اند.

این بخش از جغرافیای افغانستان به طور خاص به سبب نزدیکی با مرز پاکستان و وجود کوهستان های درهم تنیده و سخت گذر، مکانی امن برای گروه های تروریستی شناخته شده؛ نظیر القاعده، داعش، گروه حقانی و غیره فراهم آورده و به سبب سهولت تردد با آن سوی مرز ظرفیت فوق العاده ای برای استقرار، استتار، آموزش و رشد انواع گروه های تروریستی دارد.

اکنون سؤال اساسی اینجاست که چرا سعودی ها به دنبال ساخت مدارس دینی در این منطقه اند؟ چرا مشغول خریدن زمین هایی وسیع روی خط مرزی و نیز در عمق کوهستان های اچین هستند؟

دوستان افغانستانی من که دستی در امور دارند به خوبی آگاهند که طی دهه های اخیر عموم کشورهای عربی و به طور خاص سعودی ها، وقتی سهمیه های بورس تحصیلات عالیه به دانشجویان افغان داده اند، صرفاً برای تحصیل در رشته های علوم دینی و حداکثر علوم انسانی بوده است.

بسیار کم هستند دانشجویان افغانستانی که در عربستان برای تحصیل در رشته های پزشکی یا مهندسی و علوم پایه پذیرفته شده باشند. مدارس علوم دینی در خود افغانستان نیز به وفور یافت می شوند. طالبان محصول بسیاری از همین مدارس افراطی اند. برخی از آن ها تاکنون در آن سوی خط دیورند در مدارسی که توسط سعودی ها در پاکستان تأمین می شوند تربیت شده و برخی که استادان این مدارس افراطی اند از همان بورس های تحصیلی ریاض که ذکرش آمد، بهره برده اند.

کاملاً روشن است که عربستان در پی برخی اختلاف نظرها با «اسلام آباد» سرگرم انتقال این مدارس به داخل خاک افغانستان است. فلاکت مهلک و اقتصاد فروپاشیده و فقر ویرانگر این مناطق دورافتاده سبب می شود انبوه نوجوانان و جوانان به سادگی به عنوان طالبان و طلاب دینی جذب این مدارس شوند و استادان آن هم پیشتر در دانشگاه های سعودی تربیت شده اند.

آیا دولت افغانستان توان کنترل چنین مدارسی را در چنین مناطقی خواهد داشت؟ دولتی که در آن واحد با هزار و یک مشکل درگیر است؟ پاسخ روشن است؛ خیر. جالب آنکه سعودی ها این هدف خود را چندان پنهان هم دنبال نمی کنند، همان گونه که پس از این اتفاقات «خالد بن سلمان» معاون وزیر دفاع عربستان در توییتر نوشت: «ما درحال سرمایه گذاری در افغانستان هستیم تا با گسترش تعلیم و تربیت در این کشور، سطح سواد مردم را افزایش دهیم. ما در آینده پسا صلح افغانستان در کنار آن ها خواهیم بود».

«عمر بن عبدالعزیز» فعال سیاسی عربستانی در واکنشی به ادعای بن سلمان نوشت: «حکومت عربستان با توجه به حضور اسلام سلفی در پاکستان و جنوب افغانستان به دنبال گسترش نفوذ خود در افغانستان بوده و کمک های سعودی ها به این کشور و ساخت مکاتب در نواحی مرزی با پاکستان برای جذب پیروان سلفی گری در این مناطق است».

اکنون این سؤال برای عموم نخبگان افغانستانی و ناظران مسائل این حوزه پیش آمده است که چرا سعودی ها در این کشور تنها برای چنین اموری هزینه می کنند؟ چرا در ایجاد جاده ای یا ساخت بیمارستانی و نمونه هایی از این دست پیشقدم نمی شوند؟ چرا در حالی که به فکر مدرن کردن کشور خود و گسترش سواحل و حتی تا برپایی کنسرت و جشنواره مد در مدینه منوره پیش رفته اند، در افغانستان اما به فکر گسترش جهاد و تربیت محصلان دینی و آخرت مردم اند؟!

آیا در طول سال های گذشته همین مدارس افراطی کم انتحاری تربیت کرده و افغانستان را به نابودی کشانده اند؟برای کمک به تاسیس مدارس دینی درافغانستان، معاون وزیر دفاع سعودی ها باید پیام بدهد؟مگر بناست در این مدارس سرباز تربیت شود؟

باری بجاست ارگ و دولت افغانستان، قصر سپیدار و دکتر عبدالله و یارانش و نیز تمام دلسوزان افغانستان به ویژه اصحاب رسانه و نخبگان این سرزمین متوجه باشند، چه بذر منفوری در خاک آن سرزمین توسط حامیان تروریست ها در حال ریشه کردن است. آن ها حتی برای افغانستان پسا صلح نقشه ها دارند. نظر معاون وزیر دفاعشان به قدر کافی روشن نبود؟

منبع: روزنامه قدس