سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در سفر به کابل، ضمن دیدار با مقامات مختلف دولت افغانستان، طالبان را یک واقعیت این کشور دانست و تاکید کرد مذاکرات صلح افغانستان باید به سمتی حرکت کند که در چارچوب قانون اساسی و دولت این کشور و در فضایی همراه با آرامش و صلح برگزار شود.

سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در سفر به کابل، ضمن دیدار با مقامات مختلف دولت افغانستان، طالبان را یک واقعیت این کشور دانست و تاکید کرد مذاکرات صلح افغانستان باید به سمتی حرکت کند که در چارچوب قانون اساسی و دولت این کشور و در فضایی همراه با آرامش و صلح برگزار شود.وی امضای سند جامع همکاری میان ایران و افغانستان را گامی مهم برای توسعه بیش از پیش روابط تهران -کابل در همه زمینه ها از جمله دفاعی - امنیتی و مقابله با تروریسم دانست.

افغانستان حوزه امنیتی ایران

اگر چه افغانستان عمق استراتژیک پاکستان تلقی می شود اما برای ایران، حوزه تمدنی و حوزه امنیتی است .افغانستان که بیش از یکصد سال از استقلال آن می گذرد پیوند تاریخی بالای با ایران دارد و به همین دلایل در کابل پایتخت افغانستان به زبان فارسی تکلم می کنند و جامعه این کشور همچنان خود را بخشی از حوزه تمدنی فارسی می دانند.حضور مهاجران افغان طی چهار دهه اخیر در شهرهای کوچک و بزرگ ایران در کنار مردم، تاییدی براین واقعیت است که تحولات ایران و افغانستان همچنان بر وضعیت هم تاثیر گذار است.این موضوع از جهات مختلف قابل توجه است:

چالشهای مشترک امنیتی :

حضور و فعالیت گروههای متعدد تروریستی و خشونتگرا در افغانستان که به گفته مقامات این کشور بالغ بر بیست گروه هستند نه تنها امنیت افغانستان بلکه امنیت مرزهای مشترک با ایران را به مخاطره می اندازند به همین دلیل یکی از انتظارات و خواسته های مهم ایران از دولت افغانستان، تحکیم امنیت مناطق مرزی با تقویت پاسگاههای مرزی است .

افزایش تولید و قاچاق مواد مخدر :

جمهوری اسامی ایران اولین کشوری بود که پس از سقوط رژیم طالبان در افغانستان، پیشنهاد کشت جایگزین را برای کنار گذاشتن کشت خشخاش و سایر محصولات تولید مواد مخدردر این کشور داد و آمادگی خود را برای همکاری در این زمینه اعلام کرد. اما از آنجا که آمریکا و ناتو آنرا مغایر با منافع خود می دیدند نه تنها از کشت جایگزین حمایت نکردند بلکه به افزایش سرسام آور تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان کمک کردند . این وضعیت نه تنها امنیت اجتماعی افغانستان بلکه کل منطقه را به شدت به مخاطره انداخته است.از اینرو بخش مهمی از همکاری های امنیتی ایران و افغانستان بایستی به مقابله بی امان با سوداگران و مافیای مواد مخدر اختصاص یابد.

مقابله با تروریسم

برخی از گروههای تروریستی فعال در افغانستان مانند داعش حوزه بسیار وسیعی از منطقه و جهان اسلام را در برمی گیرند که مقابله با آن نیازمند همکاری های گسترده امنیتی و اطلاعاتی میان کشورهای اسلامی است. فعالیت گروه تروریستی داعش در افغانستان که از سوی دشمنان مردم افغانستان همچون عربستان و آمریکا حمایت و هدایت می شوند نشان می دهد که تروریستهای بین المللی مرز نمیشناسند و به همین دلیل مقابله با آنها نیازمند همکاری جدی همه کشورها است .

همکاری های فرهنگی

حوزه تمدنی مشترک، زبان و دین مشترک باعث اشتراکات فرهنگی بسیاری میان ایران و افغانستان شده است. با این حال در دو دهه اخیر با هجمه فرهنگی غرب از یکسو و سینمای هند از سوی دیگر باعث نگرانیهای گسترده در مورد مخاطرات فرهنگی در افغانستان شده است. از اینرو تقویت همکاری های فرهنگی میان ایران و افغانستان در بخشهای مختلف رسانه ای ، سینما ، تلویزیون و مسایل آموزشی می تواند ضمن پاسخگویی به انتظارات و نیازهای فرهنگی افغانستان، به نگرانیها در مورد همجمه فرهنگی بیگانه پایان دهد.

پنجم تحقق صلح در افغانستان

جمهوری اسلامی ایران همواره از فرآیند صلح افغانستان حمایت کرده و بر اجرای آن در چارچوب قانون اساسی و برنامه ها و راه کارهای دولت کابل تاکید کرده است. در همین راستا ایران از همه ظرفیتهای خود از جمله تلاش برای متقاعد کردن طالبان برای نشستن پشت میز مذاکرات با دولت افغانستان و مذاکرات بین الافغانی استفاده کرده است. جمهوری اسلامی ایران ضمن شناسایی دولت کابل به عنوان دولت مشروع افغانستان بر پذیرفتن آن از سوی طالبان و مشارکت سیاسی این گروه در چارچوب قانون این کشور تاکید دارد.

در هر حال، از دیدگاه جمهوی اسلامی ایران، امضای سند جامع همکاری در همه زمینه ها بیش از پیش می تواند به تقویت و توسعه همکاری های تهران و کابل کمک کند. منتهی تحقق این هدف مهم نیازمند وحدت نظر میان همه گروههای سیاسی و نهادهای تاثیر گذار بر دولت کابل در افغانستان است تا با خنثی کردن فشارها و توطئه های بیگانگان نقشه راه جامعی را برای سده 21 طراحی و اجرا نمایند. به نظر می رسد دولت افغانستان که با مشکلات و بحران های داخلی زیادی روبرو است بیش از پیش به امضای قرارداد جامع همکاری نیازمند است و اعتماد آفرینی در مورد اجرایی کردن قراردادهای قبلی وآتی، می تواند ایران را برای همکاری های جامع با افغانستان هر چه بیشتر ترغیب نماید.

منبع: مطالعات افغانستان