به رغم تلاش های امریکا برای جلوگیری از ورود دیوان کیفری بین المللی برای بررسی جنایات نیروهای امریکایی در افغانستان ، 67 کشور عضو اساسنامه رم با انتشار بیانیه ای ضمن حمایت از تصمیم دیوان تاکید کردند دیوان کیفری بین المللی مستقر در لاهه آخرین مرجع قضایی برای قربانیان جرایم جنگی است و حمایت خود را از این دیوان به عنوان یک نهاد قضایی مستقل و بی طرف اعلام کردند .

به رغم تلاش های امریکا برای جلوگیری از ورود دیوان کیفری بین المللی برای بررسی جنایات نیروهای امریکایی در افغانستان ، 67 کشور عضو اساسنامه رم با انتشار بیانیه ای ضمن حمایت از تصمیم دیوان تاکید کردند دیوان کیفری بین المللی مستقر در لاهه آخرین مرجع قضایی برای قربانیان جرایم جنگی است و حمایت خود را از این دیوان به عنوان یک نهاد قضایی مستقل و بی طرف اعلام کردند .

تلاش جهانی برای حمایت از قوانین بین المللی در برابر قانون شکنی امریکا

دیوان کیفری بین المللی به موجب تصویب اساسنامه رم در سال 1998 با امضای 123 کشور، در سال 2002 کار خود را در لاهه آغاز کرد . دیوان کیفری بین المللی در واقع نخستین دادگاه دایمی بین المللی است که به منظور محاکمه کسانی تاسیس شد که مسئولیت سنگین ترین جنایات از جمله جنایت ضد بشریت و جنایانت جنگی را برعهده دارند. در واقع هدف از تشکیل این دادگاه، کمک به استقرار و حفظ صلح و امنیت در جهان است و کار خود را با رسیدگی به جرایم برخی دولتهای آفریقایی آغاز کرد و اکنون با تلاش برای رسیدگی به جنایات نیروهای امریکایی در افغانستان، به دنبال تثبیت موقعیت و اعتبار جهانی خود است .

انتشار بیانیه مشترک از سوی 67 کشور امضا کننده اساسنامه رم به معنای پشتیبانی و حمایت بیش از نیمی از کشورهای عضو از تصمیم آن برای بررسی جنایات جنگی امریکا در افغانستان است و این ضربه محکمی بر کاخ سفید و دونالد ترامپ رئیس جمهوری این کشور تلقی می شود که با اعمال تحریمهایی بر ضد قضات و رئیس دیوان، درصدد جلوگیری از ورود آن به پرونده جنایات جنگی نیروهای امریکایی در افغانستان است. این حمایت از چند جهت مهم است :

اول آنکه وجدانهای بیدار بسیاری در جهان هستند که خواهان توقف جنایات امریکا در مناطق مختلف جهان و رسیدگی به آنها هستند .

دوم آنکه دوره زورگویی و قلدرمآبی امریکا برای جلوگیری از بررسی جنایات جنگی نیروهایش به سر آمده است و بررسی جنایات آنان در افغانستان می تواند سرآغازی برای بررسی جنایات نیروهای امریکایی در سایر مناطق جهان باشد.

سوم آنکه کشورهای بسیاری در جهان هستند که از جسارت و توانایی لازم برای حمایت از امضای خود در پای اساسنامه ی حقوقی (رم ) برخوردارند که می تواند به افشای بسیاری از حقایق جنگ افغانستان کمک کند.

اما عصبانیت و نگرانیهای امریکا نیز در این مورد مهم و قابل توجه است:

اول آنکه دیوان کیفری بین المللی با حمایت کشورهایی قصد بررسی پرنده جنایت جنگی نیروهای نظامی امریکا در افغانستان را دارد که واشنگتن هیچ ارزشی برای بسیاری از آنها قایل نیست و به آنها در حد کشورهای مستعمره خود می نگرد.

دوم آنکه دیوان کیفری بین المللی عملکرد افراد را در هر نوع جنایت جنگی و ضد بشریت بررسی می کند. بنابراین با ورود دیوان به جنایات جنگی امریکا در افغانستان پای بسیاری از مقامات سیاسی و فرماندهان نظامی امریکا از جمله جرج بوش پسررئیس جمهوری امریکا که در سال 2001 فرمان حمله به افغانستان را صادر کرد ، دیک چنی معاون و کاولین پاول وزیر دفاع وقت وی تا مقامات دولت باراک اوباما رئیس جمهوری قبلی امریکا به پرونده باز خواهد شد و این به معنای شکست ابزارهای تحریمی امریکا است.

تردیدی نیست جهانیان از جنایات نیروهای امریکا در افغانستان از کشتار غیر نظامیان گرفته تا تبدیل مردم این کشور به موشهای آزمایشگاهی برای سلاحهای مخرب امریکا آگاهی دارند و به خوبی می دانند که بسیاری از ابعاد جنایات امریکایی ها در افغانستان به دلیل سانسورهای خبری همچنان پنهان مانده است. از اینرو تصمیم قضات دیوان بین المللی کیفری که صلاحیت خود را برای ورود به این پرونده مورد تایید قرار دادند فرصت بین المللی بسیار خوبی است تا قربانیان جنایات امریکا در افغانستان بدانند که هنوز وجدانهای بیداری در جهان هستند که با حمایت از شکایتشان در دیوان که بالغ بر یک میلیون و هفتصد هزار است امریکا را به پای میز محاکمه خواهند کشید.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری امریکا که در چهار سال گذشته با زورگویی و تلاش برای بی اعتبار کردن بسیاری از پیمانهای بین المللی شعار اول امریکا را سر می داد اکنون با سد مقاوم و محکمی به نام دیوان کیفری بین المللی مواجه شده است که حمایت اکثریت اعضای آن از بررسی جنایات نیروهای امریکایی در افغانستان، ضربه محکمی به هژمونی توخالی کاخ سفید تلقی می شود . این بدان معنا است که جامعه جهانی نیز به این واقعیت پی برده است که با امضای جمعی می توانند شاخ امریکا را بشکنند.هر چند ممکن است بررسی پرونده جنایات نظامیان امریکایی در دیوان کیفری بین المللی به دلیل کارشکنی های امریکا به نتیجه نرسد اما افشای جنایت نظامیان امریکا و افغانستان و آگاهی جهانی از آنها، شکستی بزرگ و دردناک برای کاخ سفید است که به اصطلاح مدعی دفاع از حقوق بشر است.

منبع: مطالعات افغانستان