محمدکاظم کاظمی شاعر مهاجر افغانستانی در یادداشتی به اظهارات اشرف غنی درباره زبان فارسی پاسخ داده است.

«محمدکاظم کاظمی» در نقد اظهارات اشرف غنی در یادداشتی برای تسنیم نوشت: پیشینه داشتن یک زبان در یک کشور البته امری خوشایند و مایۀ مباهات است، ولی به تنهایی ارزش ویژه ای ندارد و حقی را ثابت نمی کند. مردم بسیاری از کشورهای عرب زبان نیز زبان عربی را از مردم عربستان فراگرفتند و زبان اصلی شان عربی نبود.ولی مثلاً کشور عربستان نمی تواند در مورد مفاخر این زبان در این کشورها ادعای مالکیت کند یا عرب زبانی آن کشورها را «دزدی» بنامد. صاحبان یک زبان، گویشوران کنونی آن هستند و در مورد مفاخر کهن نیز، همه به تساوی حق دارند.

ما همه فارسی زبانان، می توانیم همه مفاخر زبان فارسی را از آن خود بدانیم صرف نظر از این که در کدام گوشه از این قلمرو به دنیا آمده اند یا درگذشته اند یا مدفون هستند. آب و خاک و کوه و دشت نمی توانند «حق» ایجاد کنند. مرزها هم همین طور و حتی در یک منظر وسیع تر، همه مفاخر دانش و ادب در سراسر جهان، به همۀ افراد بشر تعلق دارند و آنان که آثار این مفاخر را می خوانند و بهره می برند، در این مورد محق ترند.

اگر هم حقی و افتخاری باشد، باز متعلق به کسانی است که در همان زمان زیسته و مایۀ پرورش آن مفاخر شده اند. یعنی در واقع این مردم بلخ و توس و غزنه و شیراز همان زمان بودند که حق داشتند به برخاستن مولانا و فردوسی و سنایی و سعدی از شهر خویش ببالند، نه ما که هیچ سهمی در پیدایش و بالندگی آن افراد نداشته ایم و گاه حتی از خواندن درستِ چند بیت از شعرهای آنان عاجزیم.

کسی که به یک زبان و مفاخر آن می بالد، در قدم اول باید حقی را که بر گردن اوست ادا کند و آنگاه اگر توانست به شایستگی محافظ و پشتیبان آن زبان باشد، نسبت به کار خویش ادعایی داشته باشد. حاکمیت های افغانستان در یک قرن اخیر غالباً با زبان فارسی از در ستیز وارد شده اند.

بسیاری از واژگان فارسی را برانداخته اند؛ بسیاری از موقعیت ها را سوزانده اند و حتی در برابر بهسازی و پالایش این زبان در داخل کشور مقاومت کرده اند. بسیاری از فارسی زبانان افغانستان به خاطر به کار بردن واژگان اصیل این زبان تحت فشار هستند، با این بهانه که این واژگان ایرانی است. اگر ما مدعی مالکیت بر زبان فارسی دری هستیم، حداقل انتظار می رود که در برابر کاربرد واژگانی که در متون کهن فارسی نیز آمده اند، مقاومت نورزیم.

فارسی زبانان افغانستان از حکومت خویش مطالباتی دارند که در گام اول باید به آن رسیدگی شود، از جمله این که ما حق داشته باشیم این زبان را «فارسی» بنامیم نه این که الزاماً آن را «دری» بگوییم، چون نام این زبان تا هفتاد سال پیش در افغانستان «فارسی» بود و حاکمیت های فارسی ستیز، به خاطر جدا کردن همزبانان، نام «دری» را رسمیت بخشیدند. و همین طور، اگر افغانستان مهد زبان دری است، که هست، ما حق داریم که سرود ملی کشورمان به این زبان باشد نه زبان پشتو.»

چندی پیش اشرف غنی در یک همایش مدعی شده بود که ایرانیان زبان فارسی را از افغان ها دزدیده اند. این اظهارات با واکنش های زیادی در افغانستان مواجه شد.