آمریکایی ها از زمان حضور در افغانستان برنامه ای مدون برای دولت-ملت سازی مبتنی بر ارزش های لیبرال دموکراسی غربی داشته اند که برای پیاده سازی آن باید مجاهدین را عقب زده و نسل نویی از مدیران و رهبران تکنوکرات و سکولار را به قدرت برسانند.

هم عبدالله، هم حامیانش، هم رقبای او و هم تیم پیروز یعنی اشرف غنی به خوبی می دانند اگر قرار بود تغییری در نتیجه انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به وقوع بپیوندد، هرگز حدود سه ماه زمان تلف نمی شد و در همان تاریخ مشخص، نتایج اعلام و پس از اعتراضات و شکایات، ممکن بود تغییری در نتایج اعمال شود بنابراین باید از همین حالا اشرف غنی را رئیس جمهور آینده افغانستان دانست و عبدالله را نیز در بخشی از قدرت شریک دید.

به نظر می رسد آمریکایی ها از زمان حضور خود در افغانستان برنامه ای مدون برای دولت-ملت سازی مبتنی بر ارزش های لیبرال دموکراسی غربی داشته اند که برای پیاده سازی آن باید مجاهدین را عقب زده و نسل نویی از مدیران و رهبران تکنوکرات و سکولار همسو با خود را بر مسند قدرت بنشانند.

شاید کوتاه ترین راه برای آمریکایی ها انجام این کار با استفاده از قدرت نظامی حداکثری در سال 2001 بود اما واشنگتن باید نمادی از دموکراسی آمریکایی را در زمین سوخته افغانستان پیاده می کرد. انتخابات بهترین و اولین گزینه برای استقرار دموکراسی آمریکایی در افغانستان بود اما واشنگتن به خوبی می دانست چنانچه این روند به صورت طبیعی راه خود را طی کند و مردم سالاری واقعی بر این روند حکم فرما شود، بی شک مجاهدین افغانستان از پایگاه رای قابل توجهی برخوردار خواهند بود و این موضوع نمی تواند منافع حداکثری شان را تامین کند.

واشنگتن باید انتخابات را به عنوان نماد دموکراسی برگزار می کرد اما کج راهه ای را انتخاب کرد که سرنوشت امروز افغانستان نتیجه پای نهادن در همین کج راهه است. در چهار دوره انتخابات ریاست جمهوری افغانستان همواره یک دو قطبی وجود داشته است که یک قطب آن نامزد مورد تایید و حمایت آمریکا بوده و قطب مقابل آن را یکی از رهبران مجاهدین رهبری می کرده است.

در دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بی شک این حامد کرزی بود که فرد مد نظر غربی ها برای تکیه زدن بر کرسی ریاست جمهوری شناخته می شد و در مقابل او یونس قانونی از رهبران مجاهدین تاجیک تبار نزدیک به احمد شاه مسعود قرار داشت. در دور دوم، سوم و چهارم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نیز عبدا... عبدا... از سوی مجاهدین سنتی افغانستان پای به میدان نبرد با نامزدهای مورد حمایت غرب یعنی حامد کرزی و اشرف غنی نهاد.

اطلاعات میدانی و نتایج صندوق های رای در این چهار دوره انتخابات نشان می داد اگر نامزد مورد حمایت مجاهدین در همه این ادوار پیروز نهایی نبوده، بدون شک در دوره اول و سوم این یونس قانونی و عبدالله عبدالله بودند که اکثریت آرا را به خود اختصاص دادند و باید بر کرسی ریاست جمهوری تکیه می زدند اما آمریکا به عنوان مداخله گر اصلی در این روند هر بار به نوعی نتیجه نهایی را به سمت نامزد مطلوب خود مصادره کرده است.

مجاهدین افغانستان در سه دوره گذشته به صورت منسجم وارد کارزار انتخابات شدند و هر بار با بازی آمریکایی ها و گاه با معامله تسلیم نهایی بودند اما در این دور از انتخابات با ترفند خاصی از سوی غربی ها، مجاهدین قبل از شروع این روند به سه قسمت تقسیم شدند.

حنیف اتمر ابتدا با اعلام حضورش در انتخابات بخشی از بدنه مجاهدین را از عبدالله جدا کرد و به تیم خود پیوند داد که از آن جمله می توان به عطا محمدنور و یونس قانونی اشاره کرد.

همزمان اشرف غنی برخی از چهره های مجاهدین را وارد تیم انتخاباتی خود کرد تا تیم مجاهدین در انتخابات چهارم ضعیف تر از قبل باشد و قسمت سوم هم سهم عبدالله عبدالله شد تا ضعیف ترین سهم خود از لحاظ پشتیبانی معنوی مجاهدین در عرصه انتخابات را تجربه کند.

آمریکا با بازی نمایشی دموکراسی غربی در افغانستان و بدون توجه به خواست و انتخاب مردم این کشور علاوه بر همه بلاهایی که بر سر افغانستان آورد، یک راهبرد اساسی به نفع خود رقم زد و آن راهبرد حذف تدریجی رهبران مجاهدین افغانستان از عرصه قدرت و جایگزینی آن ها با نسل نوینی از رهبران تکنوکرات-سکولار بود که حاضرند بدون چون و چرا منافع غایی واشنگتن را در افغانستان تامین کنند. در واقع مجاهدین افغانستان قربانی اصلی بازی در زمین دموکراسی ترسیم شده از سوی آمریکا و منطبق با اصول و ارزش های لیبرال دموکراسی غربی بودند.

بی شک بخش باقی مانده از رهبران مجاهدین افغانستان که اکنون در کنار اشرف غنی حضور دارند و خود را برای حضور در دولت آینده آماده می کنند نیز پایان عمر سیاسی خود را تجربه خواهند کرد و جایگاه مجاهدین در آینده کشورشان در حضور آمریکا و متحدانش به سمت صفر نیل خواهد کرد.

سید حسام رضوی کارشناس مسائل سیاسی افغانستان