او در مجموعه تلویزیونی «خادم مردم»، نقش معلمی را بازی کرد که پس از اعتراض به فساد در حکومت، محبوبیت یافت و رییس جمهور شد. حالا او واقعاً رئیس جمهور شد!

او در مجموعه تلویزیونی «خادم مردم»، نقش معلمی را بازی کرد که پس از اعتراض به فساد در حکومت، محبوبیت یافت و نامزد ریاست جمهوری شد. حالا او واقعاً نامزد ریاست جمهوری شد و ناباورانه با بیش از ۷۰% از آرا در صدر قرار گرفت.

دور اول انتخابات در ۳۱ مارس سال جاری برگزار شده بود و نتایج قطعی آن پس از ۵ روز توسط کمیسیون مرکزی انتخابات اوکراین منتشر شد: ولادیمیر زلنسکی ۳۰.۲۴%، پترو پروشنکو ۱۵.۹۵% و نخست وزیر پیشین یولیا تیموشنکو نیز ۱۳.۴۰% از آرا را کسب کردند.

مهمترین موضوعات در این رقابت ریاست جمهوری را مبارزه با فساد اقتصادی، برنامه ریزی برای رفاه و توسعه و روابط با اتحادیه اروپا، ناتو و روسیه تشکیل می داد. ۴۴ نامزد نام نویسی کرده بودند. از آن تعداد ۳۸ نفر همچنان در فهرست نهایی نامزدها باقی ماندند که باز هم برای خودش رکوردی است. ۱۳۹ انجمن غیردولتی برای مشارکت در نظارت بر انتخابات اسم نویسی کرده اند.

میزان مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری در هر دو دور بیش از ۶۲ درصد بوده که تفاوت چندانی با دور قبل در ۲۰۱۴ میلادی نکرده است. طبق آمار رسمی دولت اوکراین، ۳۴.۵ میلیون نفر حائز شرایط رأی دهی بودند که البته ۱۲% از این تعداد در شبه جزیره کریمه یا مناطق جدایی طلب در شرق اوکراین زندگی می کنند (دولت اوکراین انضمام کریمه به روسیه را به رسمیت نمی شناسد) و در تعیین میزان مشارکت (۶۲%) در نظر گرفته نشده اند.

نتایج نظرسنجی های مختلف نقطه گذاری شده و میانگین آن به شکل خطوط ممتد از نیمه سال گذشته میلادی تا کنون به دست آمده است.
آرای زلنسکی (خط سبز) با اعلام نامزدی اش در پایان سال گذشته رشد جهشی پیدا کرده بود و با حفظ روند صعودی توانست در دور اول انتخابات با ۳۰% از آرا در صدر قرار گیرد.

زلنسکی کیست

ولادیمیر زلنسکی با ۴۱ سال سن تجربه بازیگری، کارگردانی هنری و تهیه کنندگی سریال های تلویزیونی را دارد. او ابتدا در تئاترهای دانشجویی نقش بازی کرد، زمانی که در رشته حقوق تحصیل می کرد و سپس بواسطه تیم هنری که با دوستانش تشکیل داده بود، در یک شوی تلویزیونی طنز با نام KVN شرکت کرد و شناخته شد.

او در آنجا تیم جدیدی با عنوان Kvatral ۹۵ تشکیل داد و از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ میلادی در بسیاری از اقمار جداشده شوروی نمایش های طنز اجرا کرد که به یکی از محبوب ترین ها تبدیل شد و با جذب سرمایه، شرکتی به همین نام تأسیس کرد.

ادای سوگند زلنسکی در نقش پترویچ هولوبارودکو، معلم جوانی که با انتقاد از فساد از حکومت به ریاست جمهوری رسید.

از آن زمان تا کنون فیلمنامه بسیاری از سریال های تلویزیونی و حتی دیالوگ های برخی سلبریتی ها به این شرکت سفارش داده می شود و خود زلنسکی نیز نقش اول را در بسیاری از فیلم ها و سریال ها ایفا کرده است. وی جوایز تلویزیونی TeleTriumph را نیز به دست آورده است.

وی را به «ترامپ اوکراین» ملقب کرده اند اما وعده های او در انتخابات نشان می دهد او و مشاورانش آن گونه که به نظر می رسید هم از عالم سیاست بیخبر نبودند. او گفت باید محدودیت دائمی برای تصدی مناصب عمومی در مورد کسانی که حتی یک بار دچار فساد اقتصادی شده اند اعمال شود و از آن سو فراریان مالیاتی اگر اظهارنامه جدید مشتمل بر اموال پنهان خود بنویسند، جرائم گذشته آنها بخشیده خواهد شد. عضویت در ناتو را هم به همه پرسی خواهد گذاشت.

اما منتقدانش می گویند او منافع اقتصادی در روسیه دارد و با سرمایه داری به نام کولوماینسکی همکاری می کند، بنابر این ممکن است با چهره تلویزیونی اش به عنوان معلم «خادم مردم» تفاوت هایی داشته باشد. زمان اثبات می کند زلنسکی کدام رویَش را نشان می دهد.

چرا سلطان شکلات انتخابات را واگذار کرد

پروشنکو ۵ سال پیش با نشان دادن چهره یک فعال اقتصادی موفق و سالم، یک اشرافیِ مهربان توانست با ۵۴% در دور اول انتخابات ۲۰۱۴ میلادی پیروز شود. او قول داد کارخانجات شکلات سازی اش با نام Roshen نفعی از ریاست جمهوری او نبَرند. ظاهراً هم نبُردند اما قول های دیگری هم داده بود.

مبارزه پروشنکو با فساد اقتصادی در حکومت چندان راه به جایی نبرد است تا جایی که دستیاران خود او به کلاهبرداری در یک پرونده خرید نظامی متهم شده اند. مبارزه با جدایی طلبان شرق اوکراین همچنان بدون نتیجه و حتی بدون راهبرد مشخص ادامه دارد و اصلاحات اقتصادی اش مثل هر رئیس جمهور دیگر آماج انتقادات رقبا قرار گرفته است.

چشم انداز آرای پروشنکو به اندازه میتینگ هایش تیره و تار بود تا جایی که در سخنرانی اش به آن اذعان کرد اما بلافاصله گفت آن گونه که برخی می گویند فاصله اش از زلنسکی زیاد نیست.
نتایج انتخابات نظر آن «برخی» را تثبیت کرد.

از آن سو موفقیت های او بدون حضور او هم برای اوکراینی ها تداوم خواهد داشت. توافق الحاق به اتحادیه اروپا بدون پروشنکو هم به شهروندان اوکراینی اجازه تردد در کشورهای اروپایی را می دهد؛ کلیسای مستقل ارتدکس در اوکراین نیز تأسیس شده و بدون پترو هم مسیحیان را پذیرا خواهد بود؛ روندی که هم اکنون برای عضویت در ناتو در جریان است نیز مدیون فشار کشورهای غربی به روسیه است و چندان به تلاش پروشنکو مرتبط نیست.

حواشی تبلیغات انتخاباتی

۱- علیرغم وجود تساهل مذهبی در اوکراین، یهودی بودنِ زلنسکی به یکی از حواشی پررنگ انتخابات این کشور تبدیل شد. روس تباران یهودی بخش قابل ملاحظه ای از جمعیت اسرائیل را تشکیل می دهند و حالا متواری شدن یک سرمایه دارِ مخالف پروشنکو به سرزمین های اشغالی که گفته می شود حامی برخی نامزدها است، نگرانی هایی را بابت نفوذ صهیونیست ها در انتخابات اوکراین ایجاد کرد.

زلنسکی آشکارا یک یهودی است و از علائم این دین مانند تفیلین نیز استفاده می کند. با این حال والدین او که یهودی و در علم سایبرنتیک استاد بودند به اسرائیل مهاجرت نکرده اند.

۲- پروشنکو در سخنرانی اش در آخرین روزهای تبلیغات انتخاباتی گفت «تنها مردم اوکراین آینده اوکراین را تعیین می کنند، نه پوتین، نه هیچکس دیگری و نه سرمایه داران فاسدی که در اسرائیل نشسته اند». منظور او کولوماینسکی بود که اکنون در اسرائیل زندگی می کند و پروشنکو می گفت دو رقیب اصلی اش از سوی وی حمایت می شوند؛ کسی که به دلیل ملی اعلام کردن بانکش توسط پترو در حال انتقام گیری از رئیس جمهور است. تیموشنکو و زلسنکی این اتهام را رد کردند.

۳- گروه های راستگرای افراطی دائماً میتینگ های انتخاباتی پروشنکو را به هم می ریختند و برای اعلام تقلب در انتخابات در صورت رأی آوردن وی خط و نشان کشیده بودند! با توجه به توانمندی های شبه نظامی این گروه، سفرای گروه هفت طی نامه ای به وزیر کشور اوکراین نسبت به فعالیت آنها ابراز نگرانی کردند. پروشنکو آنها را «نازی» می خواند و قول داد نگذارد در روند انتخابات خللی ایجاد کنند.

توقیف سه کشتی اوکراینی در دریای آزوف در سال گذشته میلادی و تلاش بی نتیجه پروشنکو با اعلام حکومت نظامی به یکی از نقاط ضعف او در پویش انتخاباتی اش تبدیل شد.

۴- بی بی سی طبق اعلام سخنگوی رئیس جمهور اوکراین از انتشار اطلاعات نادرست در مورد وی عذرخواهی کرد. ظاهراً در یکی از برنامه های این شبکه بریتانیایی به رشوه هایی اشاره شده که پروشنکو برای ترتیب دادن دیدارش با دانلد ترامپ رئیس جمهور آمریکا پرداخته است.

۵- از آنجا که عضویت اوکراین در ناتو از ابتدای انقلاب «میدان» در ۲۰۱۴ میلادی تا کنون یکی از اهداف اصلی کشورهای غربی است، در آستانه انتخابات نیز ناوشکن های ناتو با ایفای نقشی پدرانه و دلسوزانه (!) به درخواست کی یف در دریای سیاه مستقر شدند تا مثلاً در صورت وقوع هر گونه تهدید (از جمله در زمان انتخابات) واکنش نشان دهند.

جمع بندی

روی آوردن مردم به زلنسکی نه تنها مدیون چهره جوان و غیرسیاسی او به عنوان یک سلبریتی بود که دیکته نانوشته دارد، بلکه نتیجه انتقادات و افشاگری های دو رقیب اصلی علیه یکدیگر یعنی پروشنکو و تیموشنکو بود. اگر چه پروشنکو تلاش می کرد انتخابات را به نفع خود دوقطبی کند و همه را به هواداران خودش و مخالفان «منفعت طلب و توطئه گر» علیه مردم تقسیم کند، اما چه بخواهد و چه نخواهد با ورود زلنسکی انتخابات از حالت دوقطبی خارج شد و مردم هر چه «نه» به سیاستمداران شکست خورده و غربگرا داشتند در صندوق زلنسکی ریختند.

منابع

https://www.nbcnews.com/news/world/comedian-volodymyr-zelensky-leads-polls-ukraine-s-presidential-race-n973811

https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/presidents-spokesman-bbc-apologizes-for-spreading-false-information-about-poroshenko.html

https://www.richmond.com/news/national-world/ap/ukraine-president-claims-tycoon-backed-rivals-for-revenge/article_7cf5f876-2c75-53e9-b5d6-c0e2507f9763.html

https://www.cfr.org/article/why-ukraine-might-make-tv-actor-its-president

https://www.nytimes.com/aponline/2019/03/28/us/ap-eu-ukraine-election-candidates.html

https://uk.reuters.com/article/uk-ukraine-election-poll/comedian-zelenskiy-leads-poll-in-ukraine-presidential-election-idUKKCN1QE1CG

http://in2english.net/2018/04/16/volodymyr-zelenskiy-a-famous-tv-personality

https://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-election-candidate-says-president-should-be-impeached-over-embezzlement-scandal-a8797931.html

https://en.wikipedia.org/wiki/2019_Ukrainian_presidential_election

https://www.rferl.org/a/final-results-from-ukraine-presidential-election-give-zelenskiy-30-percent-of-vote/29860319.html

https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/tymoshenko-challenges-exit-poll-results-that-show-her-defeat.html