یک لحظه چشم هایش برق زد. فهمیدم که افتاد توی تله! از این جور آدم ها در همه جای دنیا پیدا می شوند: مشروب می خورند، کوکائین مصرف می کنند و در یک کلام از نظر مسلمان های حقیقی، یک کافر صد در صدی اند.

یکی از خوبی های نوروز فرصت بیشتری است که افراد، با توجه کم شدن مشغله های کاری، برای مطالعه پیدا می کنند. در این بین، یافتن مطالبی که هم مفید باشد و هم جذاب، مهم ترین قسمت ماجراست. مشرق سعی کرده کار خوانندگانش را ساده کند و کتابی که هر دو ویژگی را داشته باشد به صورت پاورقی در ایام نوروز منتشر کند: کتاب «از افغانستان تا لندنستان».

افغانستان تا لندنستان، خاطرات عمر الناصری (ابوامام المغربی، جاسوس دستگاه اطلاعات خارجی فرانسه در شبکه ی تکفیری های اروپا در دهه ی ۹۰ میلادی) است، کتابی با ترجمه ی وحید خضاب که اخیراً در ۵۶۷ صفحه از سوی نشر شهید کاظمی منتشر شده است.

ابوامام یک جوان اهل مغرب است که از کودکی در بلژیک بزرگ شده و بعد از یک زندگی پرفراز و نشیب، به شبکه های تکفیری داخل اروپا متصل می شود، اما در همان زمان بنا به دلایلی دیگر، به عضویت «دستگاه اطلاعات خارجی فرانسه» (DGSE) نیز در می آید.

کتاب، شرح جذابی است از زندگی پرماجرای ابوامام، کسی که هم می خواست «مجاهد» باشد و هم می خواست با «تروریست ها» بجنگد؛ کسی که هم از دستگاه های اطلاعاتی غربی می ترسید، و هم برای نجات جان خود به آنها پناه برده بود. شرح این ارتباطات، ماجراجویی ها و خطرات سهمگینی که او از سرگذرانده در این کتاب آمده است.

** قسمت های پیشین را بخوانید:

قسمت اول: یک معتادِ فاسد چگونه مامور امنیتی شد؟ / «با دختران زیادی بودم و به آینده فکر نمی کردم»

قسمت دوم: برادرم که همیشه با دختران زیبارو می گشت را با ریش بلند و دِشداشه دیدم!

** قسمت سوم **

… دو روز بعد از رسیدن حکیم، برای اولین بار با یاسین و امین آشنا شدم. کل روز را داخل شهر بودم. شب که برگشتم دیدم برادرم در اتاق نشیمن با پنج مرد دیگر نشسته است. مادرم شام خوشمزه ای درست کرده بود و همه داشتند غذا می خوردند. لباس های خوبی و سِت شده ای به تن کرده بودند که خیلی گران قیمت به نظر می رسید. ریش هایشان را هم زده بودند و ته ریش بسیار کوتاهی داشتند. حکیم با آن جلابۀ مغربی و ریش بلندش در بین آنها خیلی عجیب و غریب به نظر می رسید!

حکیم گفت پیش آنها بروم. مرا به میهمان ها معرفی کرد. الجزائری بودند. فرانسوی صحبت می کردند. سن همه شان کم بود. بعضی هایشان در اوایل جوانی بودند و بعضی هایشان هم بین ۲۰ تا ۲۳ سال. مشخص بود یک نفرشان، یعنی امین، مسئول بقیه است. رنگ پوستش از اکثر عرب ها روشن تر بود. چشم های درشتی داشت که انگار از صورتش زده بود بیرون.

به شدت اعتماد به نفس داشت. می توانستم ببینم بقیه چه احترامی برایش قائل هستند. زیاد لبخند می زد و خیلی خودمانی با من برخورد می کرد. البته در بین صحبت ها، دو تا گوشی موبایلش یکسره زنگ می خورد و جواب می داد. در سال ۱۹۹۳ خیلی عجیب بود که کسی حتی یک موبایل داشته باشد تا چه رسد به دو تا. فوراً فهمیدم پولدار است.

یاسین چند سانتی از امین کوتاه تر بود. با یک هیکل تنومند و ورزشکاری. مشخص بود یاسین بیش از بقیه به امین نزدیک است. اکثراً کنار هم نشسته بودند و گاهی هم با صدای آرام با هم صحبت می کردند که کس دیگری نمی شنید. یک لحظه هم دیدم یاسین دارد پولی تحویل امین می دهد.

دو چیز در هر دو نفرشان باعث تعجبم می شد: زیر چشم های هر دونفرشان هالۀ بسیار تیره ای وجود داشت و هر دو به شکل عجیب و غریبی راه می رفتند، خیلی برازنده، شبیه بالرین های حرفه ای یا گربه ها. تا آن وقت ندیده بودم کسی اینطور راه برود و به همین خاطر به نظرم خیلی عجیب بود. مدت ها بعد سِرّش را فهمیدم.

آن شب من خیلی صحبت نکردم. متوجه شدم درگیر یک کار مخفی هستند، شاید کاری غیرقانونی. هرچند در آن شب اول دقیقاً مطمئن نبودم مشغول چه کاری هستند. فقط این را فهمیدم که کارشان هرچه هست به جنگ داخلی الجزایر ارتباط دارد.

ماجرا مربوط به اواخر سال ۱۹۹۳ بود. دو سال پیش از آن، وقتی حکومت نظامی الجزایر متوجه شد که «جبهۀ نجات اسلامی» ۱ برندۀ انتخابات است، انتخابات را کأن لم یکن اعلام کرد. به سرعت گروهی به نام «جماعت اسلامی مسلح» ۲ در صحنه پیدا شده و نه تنها علیه دیکتاتوری نظامی بلکه حتی علیه جبهۀ نجات اسلامی هم وارد جنگ شد. جماعت اسلامی به دنبال انتخابات جدید نبود، می خواست یک نظام دینی با قرائت سلفی تکفیری در کشور برپا شود.

امین و یاسین هم از همان ادبیات دینی متعصبانه ای استفاده می کردند که برادرم به کار می برد. با این تفاوت که لحن صدای این دو همیشه آرام و آرامش بخش بود، حتی وقتی دربارۀ جهاد و له کردن کفار حرف می زدند.

… یک هفته بعد، امین و یاسین، یک بار دیگر آمدند. البته این بار صبح. در طبقۀ پایین نشسته بودم و صبحانه می خوردم که صدای صحبتشان با حکیم را از اتاق نشیمن شنیدم. همینکه کلمۀ کلاشینکوف در بین صحبتشان به گوشم خورد، شاخک هایم تیز شد! با دقت تمام شروع کردم به گوش دادن. داشتند دربارۀ مهمات صحبت می کردند. مرمی/فشنگ کلاشینکوف می خواستند. امین داشت می گفت: «نمی تونیم توی بلژیک پیدا کنیم. توی آلمان، فراوون هست ولی قیمتش خیلی بالاست.»

من هم رفتم به اتاق نشیمن. نشستم به گوش کردن. خودم از قبل به واسطۀ آن دو نفر آلمانی که می خواستند سلاح بفروشند و در مقابلش حشیش بخرند، چیزهایی دربارۀ تجارت سلاح می دانستم. می دانستم که آلمان پر شده از سلاح هایی که از شوروی سابق به آنجا آورده اند. این را هم می دانستم که قاچاقچی سلاح همراه با محمولۀ قاچاق از مرز هر کشوری که بخواهد رد شود در معرض خطر دستگیری قرار دارد. و هر خطر اضافه، یعنی قیمت اضافه! در نتیجه قیمت نهایی خیلی بالا می رفت، باید ۱۳ فرانک برای هر فشنگ می دادند.

بوی یک فرصت عالی برای پول در آوردن به شامه ام می خورد. پریدم وسط بحث و گفت: «شاید بتونم براتون فشنگ جور کنم. چقدر پول می دید؟»

اول لبخندی روی لب هایشان آمد، بعد زدند زیر خنده! حکیم گفت: «تو که تازه اومدی. ده سال اینجا نبودی. هیچ سررشته ای هم از این کارا نداری.»

اشتباه می کرد، من خوب می دانستم چطور باید این کارها را انجام داد. من در خیابان های مغرب حشیش می فروختم و خیلی خوب بلد بودم چطور آدم هایم را پیدا کنم، چه فروشنده ها را، چه مشتری ها را. از آن سال هایی که با ادوارد زندگی می کردم، دربارۀ تفنگ و فشنگ هم خیلی چیزها می دانستم. شکل آنها را می شناختم، قیمت هر بخشی از آنها را هم می دانستم. و از همۀ اینها گذشته، قطعاً بلد بودم چطور پول دربیاورم. اگر می توانستم هر فشنگ را با قیمتی خیلی کمتر از آنچه آنها می گفتند گیر بیاورم، آن وقت می توانستم بخشی از پول را برای خودم بردارم.

بدون اینکه لبخند بزنم گفتم: «جدی گفتم. فکر می کنم بتونم مرمی/فشنگ گیر بیارم. بگید دقیقاً چی می خواید؟» خنده شان قطع شد. اما هنوز می شد تردید را به وضوح در چهره شان دید.

یاسین سکوت را شکست و گفت: «فشنگ AK-۴۷، ۷.۶۲*۳۹. حاضریم ده و نیم فرانک هم بدیم.»

تخفیفی که می خواستند خیلی بالا بود. ترسیدم اگر این مبلغ را قبول کنم چیزی برای خودم نماند. گفتم: «حالا چرا ده و نیم فرانک؟ حتی اگه بتونم هر فشنگو ۱۱ فرانک هم براتون پیدا کنم، بازم تو هر فشنگ دو فرانک سود کردید.»

- «نمی خوایم اینقدر پول بدهیم. وسعشو نداریم.»

- «بسیار خب. ببینم چی کار می تونم بکنم.»

طبیعتاً باورشان نشد. فقط لبخند زدند.

هیچ راهی برای گیر آوردن مرمی/فشنگ کلاشینکوف به ذهنم نمی رسید. آن شب وقتی داشتم می خوابیدم یاد دفترچه یادداشتم و اسامی مشتری هایم در مغرب افتادم که حکیم آتشش زده بود. کاش حداقل شمارۀ آن آلمانی ها را داشتم. اگر شماره شان را داشتم می توانستم هرچه امین و یاسین می خواستند و حتی چیزهایی غیر آن را گیر بیاورم. ولی خب، زندگی همیشه همینطور است.

فردا صبح رفتم مرکز شهر، به محلۀ شایربیک، یک منطقۀ خیلی شلوغ بروکسل که اکثر ساکنانش از اهالی ترکیه و شمال آفریقا هستند. آدم هایی که دنبال فاحشه یا موادفروش می گشتند می آمدند آنجا.

در یک کافه که صندلی هایش داخل پیاده رو بود نشستم و یک نوشیدنی سفارش دادم. دستکم یک ساعت آنجا نشسته بودم و رهگذرها را می پاییدم. درست همان کاری که در مغرب می کردم. با این تفاوت که در مغرب دنبال مشتری می گشتم، اما اینجا دنبال فروشنده بودم.

خیلی سریع یک نفر نظرم را جلب کرد، یک جوان عرب که در پیاده روی آن سمت خیابان ایستاده بود. خیلی خوش تیپ بود. یک کفش خیلی نوی ورزشی نایک داشت. دائماً هم موبایلش زنگ می خورد و جواب می داد. زمانی طولانی زیر نظر گرفتمش. هر از چندگاهی بعضی از ماشین ها به او که می رسیدند سرعتشان را کم می کردند. او هم سوار موتورسیکلت کاوازاکی بزرگش می شد و راه می افتاد و ماشین هم دنبالش می رفت. مدتی بعد دوباره برمی گشت و می آمد سرجای اولش در پیاده رو می ایستاد.

قبلاً هم اینطور آدم ها را دیده بودم. حسّم می گفت این همان کسی است که می تواند مرا به هدفم، به فشنگ ها برساند. اما این را هم می فهمیدم که این آدم توی کار تجهیزات نظامی نیست و اگر بروم و صریحاً خواسته ام را مطرح کنم و پیشنهاد تجارت مهمات را بگویم، رد می کند. معلوم بود این جوان از موادفروشی کلی پول به جیب می زند و حاضر نیست به هیچ وجه تجارت پرسودش را به خطر بیندازد.

باید احتیاط می کردم.

رفتم آن سوی خیابان. گفتم: «السلام علیکم!»

«علیکم السلام.» ادامه داد: «چیزی می خواستی؟»

اشاره کردم همراهم بیاید. موقعی که داشتیم کنار هم راه می رفتیم و نگاهمان به سمت روبرو بود گفتم: «می خواهم یک سوال بپرسم ولی نمی خواهم فوراً جواب بدهی. فقط تا آخر صحبتم گوش بده و هیچ چیز نگو.» یک مقدار سکوت کردم و بعد ادامه دادم: «دنبال فشنگ کلاشینکوف می گردم.»

همان جا که بود خشکش زد. برگشت به سمتم و گفت: «می خواهی …»

صحبتش را قطع کردم، زل زدم توی چشمش و گفتم: «جدی گفتم. نمی خواهم الان پاسخ بدهی. فقط گوش کن ببین چه می گویم و به حرفم فکر کن. دوباره پیشت می آیم. اگر حاضر نبودی کاری در این باره بکنی، خب چیزی نشده، هر کدام مان راه خودش را می گیرد و می رود. الان فقط می خواهم گوش کنی.»

به نشانۀ تایید سرش را تکان داد. صحبتم را از سر گرفتم و گفتم: «دنبال فشنگ کلاشینکوف می گردم. می دانم تو از این چیزها نمی فروشی. اما بالاخره ممکن است کسی را بشناسی که توی این کارها باشد. من دنبال حجم بالای مهماتم. از این فشنگ ها هم برای زدن بانک یا دزدی مسلحانه از جای دیگری استفاده نمی کنم. همۀ این مهمات خیلی سریع به خارج اروپا ارسال خواهد شد. قول می دهم.» خودم را به او نزدیک تر کردم و با صدای آرام و لحن کسانی که دارند یک طرح پنهانی می چینند به حالت پچ پچ گفتم: «این ها را برای امت اسلامی می خواهم. بله، برای امت اسلامی، برای جهاد.»

یک لحظه چشم هایش برق زد. فهمیدم که افتاد توی تله! از این جور آدم ها در همه جای دنیا پیدا می شوند: مشروب می خورند، همه جور دخانیات می کشند، کوکائین مصرف می کنند و در یک کلام از نظر مسلمان های حقیقی، یک کافر صد در صدی اند. اما به محض اینکه دو کلمۀ امت و جهاد به گوششان می خورد، دوباره از نو، نوعی ارتباط با اسلام در دلشان زنده می شود.

فکر می کنم این پدیده در اروپا شدیداً مصداق دارد. در اینجا جوان ها ی مسلمان از همه چیز دور دورند. از سرزمین اسلامی کاملاً دور افتاده اند. جهاد برای آنها یک چیز دست نیافتنی است، یک چیز خیالی. اما در عین حال برایشان خیلی هم مهم محسوب می شود و دوست دارند هر طور شده در جهاد مشارکت کنند.

گفتم: «فقط به موضوع فکر کن. فردا دوباره میام.»

روز بعد دوباره برگشتم. طرف درست همانجای قبلی ایستاده بود. همینکه مرا دید لبخندی زد و دست تکان داد. گفت: «یه نفرو می شناسم که فکر می کنم می تونه کمکت کنه. دوستمه. بهش کوکائین می فروشم. یه جورایی تو کار سلاحه. می تونی ساعت ۱۰ شب برگردی؟»

ساعت ۱۰ شب که برگشتم سرجای همیشگی نبود. منتظرش شدم. چند دقیقه بعد با موتورش آمد. گفت: «این رفیقم یه کم عصبیه. نمی تونم هیچ قولی بدم. تا چند دقیقۀ دیگه قراره دوستش از اینجا رد شه. می خوات وراندازت کنه، اگر به نظرش مناسب رسیدی، اون وقت تو رو به رفیقم وصل می کنه.»

نیم ساعت بعد دیدم ماشینی به سمتمان می آید، یک رنوی آبی. ماشین جلوی ما ایستاد. راننده، شیشه را پایین کشید. جوان مواد فروش جلو رفت و با صدای آرام با راننده صحبت کرد.

در صندلی عقب یک مرد چاق میانسال نشسته بود. دکمه های لباسش باز بود و می شد موی سینه اش را با آن صلیب طلایی که به گردنبندش وصل بود دید. البته نتوانستم خوب نگاهش کنم چون موادفروش خیلی زود سوار ماشین شد و ماشین راه افتاد و رفت.

چند دقیقه بعد برگشتند. موادفروش پیاده شد و ماشین رفت. گفت: «ببخشید، باید چیزی مواد تحویلش می دادم.» چند لحظه سکوت کرد، با دقت زل زد به من و گفت: «راستش اینکه دیدی، خود دوستم بود که درباره اش صحبت کرده بودیم. حالا می خواد تو رو ببینه.»

پرسیدم: «کِی و کجا؟»

جواب داد: «همینجا، فردا شب که بیایی همین جاییم.»

فردا شب که برگشتم، جوان موادفروش همانجا منتظرم بود. خیلی نگذشته بود که ماشین هم آمد. این بار راننده اشاره کرد که من هم سوار شوم. نشستم صندلی عقب و واسطه مان (همان جوان موادفروش) نشست جلو.

راننده چرخید به سمت من و خودش را معرفی کرد: «لوران هستم.» بعد پرسید چه می خواهم. گفتم: «دنبال فشنگ کلاشینکوفم، تعداد خیلی بالا.» سری تکان داد.

لوران را خوب ورانداز کردم. یک بورژوای فرانسوی ایده آل به نظر می آمد. فکر می کنم بیش از ۴۵ سال نداشت. اما چهره اش پیرتر به نظر می رسید. صورتش پر از چین و چروک بود و روی پیشانی اش هم چروک های عمیقی داشت. چشم هایش دائماً می چرخید.

راه که افتادیم همچنان او را زیر نظر گرفته بودم. یک چیز خیلی عجیب در او بود، چیزی که تا آن زمان نمونه اش را ندیده بودم. بدنش اصلاً آرامش نداشت، مدام پیچ و تاب می خورد. در کل زندگی ام ندیده بودم کسی اینقدر به اطرافش دقت کند. حواسش کاملاً به جزئیات بود. دائم آینۀ عقب را نگاه می کرد. می دیدم که چشمش هم با سرعت زیاد می چرخد تا طرف های دیگر را هم زیر نظر داشته باشد.

حدود ۲۰ دقیقه با ماشین حرکت کردیم. لوران با واسطه صحبت می کرد ولی من در صندلی عقب ساکت نشسته بودم. قبل از رسیدن به محل مهمات، باید این دو نفر را خوب ورانداز می کردم. شاید لوران پلیس بود، یا شاید خبرچین. گرچه حسم می گفت هردوشان واقعاً این کاره اند.

به یک منطقۀ صنعتی در یکی از محلات بروکسل که تا آن زمان ندیده بودمش رسیدیم. ماشین سرعتش را کم کرد. لوران رفت داخل یک پارکینگ طبقاتی. چند طبقه بالا رفت و ایستاد. هر سه پیاده شدیم. من و واسطه یک گوشه ایستادیم. لوران صندوق عقب را باز کرد. یک کیسۀ خواب داخلش بود. کیسه را بیرون آورد و باز کرد. ۵ تا کلت اتوماتیک CZ داخلش بود. ساکت ایستادم.

لوران شروع کرد به توضیح دادن: «قرار بود اینا رو تحویل یک مشتری دیگه بدم. اما دیگه هم خبری ازش نشد. نمی دانم کجا غیبش زده.»

نگاهی به موادفروش انداختم. به نظر می رسید از دیدن تفنگ ها کلی ذوق کرده است. خم شد، یکی شان را برداشت و کلی توی دستش این طررف و آن طرف کرد. من همانطور آن پشت ساکت ایستادم.

می دانستم دارند امتحانم می کنند. هر دو نفرشان می خواستند مطمئن شوند واقعاً در بحث جهاد جدی ام یا اینکه یک مجرم خرده پا هستم که می خواهم بانک بزنم. ضمناً لوران می خواست ببیند حرفه ای هستم یا نه. به همین خاطر مثل آن مواد فروش به تفنگ ها دست نزدم. فقط بچه ها اینطور تفنگ را برمی دارند و اثر انگشتشان را همه جای آن می گذارند.

کل داستان، نمایش بود، یک جور امتحان. همۀ این ماجراهای سه روز، هم فقط یک سری آزمایش پشت سر هم بود. اینکه موادفروش خواسته بود دوباره و سه باره و چهارباره بیایم، هر بار داشته امتحانم می کرده، می خواسته ببینند واقعاً کی هستم. شاید پلیس بودم، شاید خل و چل بودم. باید مطمئن می شدند دنبال کارهای بی خودی نیستم!

لوران نگاهی به تفنگ های داخل کیسه انداخت بعد سرش را بالا آورد و گفت: «خوشت اومد؟»

جواب دادم: «نه، گفته بودم که چی می خوام، فشنگ. فشنگ کلاشینکوف. هیچ چیز دیگه هم نمی خوام.»

سرش را به نشانۀ تایید تکان داد. برگشتیم و سوار ماشین شدیم و از پارکینگ زدیم بیرون. دوباره برگشتیم به همان مرکز شهر.

در امتحان موفق شده بودم.

ادامه دارد