امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه نه تنها در عرصه داخلی قصد تحول جدی در عرصه های اقتصادی،اجتماعی و امنیتی را دارد بلکه در عرصه سیاست خارجی هم نظرات انقلابی دنبال میکند. به نظر می رسد در این میان بحران سوریه از اولویت زیادی برای مكرون برخوردار است، همچنان که شاهد اظهارات صریح وی و چرخش رویکرد پاریس در این خصوص بودیم.

تا پیش از این فرانسه همراه با انگلیس، آمریکا و ائتلاف عربی-ترکی با مداخله در سوریه و حمایت از تروریست ها، به دنبال سرنگونی دولت قانونی این کشور و به ویژه کنار زدن بشاراسد از قدرت بود. بر همین اساس ظرف 6 سال گذشته اقداماتی در این باره صورت داد. اما همزمان با بروز تغییرات ماهوی در بحران سوریه مخصوصاً تغییر در نگرش گروه های تروریستی و داعش در مورد کشورهای حامی شان، اتفاقات خصمانه ای علیه این کشورها رخ داد. نمود بارز چرخش تروریست ها، انجام حملات ترویستی به ویژه در فرانسه بود که بیشترین تلفات را هم در این کشور برجای گذاشت. در پی این سلسله حوادث به تدریج نگاه مقامات فرانسوی به بحران سوریه تغییر کرد. البته این موضوع از زمان فرانسوا اولاند و پس از حملات ژانویه و نوامبر 2016 و مارس 2017 شروع شد.

بعد از این حملات، فرانسه مدعی شد نه تنها در ائتلاف بین المللی ضدداعش مشارکت میکند بلکه این حملات را شدت میبخشد. در همین راستا مکرون در موضع جدیدی اعلام کرده است که فرانسه دیگر اولویت خود را کنار زدن و یا سرنگونی اسد نمی داند بلکه اولویت این کشور در سوریه مبارزه با تروریسم است. ضمن آن که هدف غایی پاریس دست یابی به راه حلی سیاسی خواهد بود. لذا فرانسه در کنار حمایت از مذاکرات آستانه که به ابتکار روسیه شکل گرفت، از مذاکرات ژنو که جناح غربی عهده دار آن است و تحت نظارت سازمان ملل و دی میستورا برگزار میشود، پشتیبانی میکند.

اهمیت تغییر نگاه مکرون به تحولات سوریه در این است که این تغییر به مثابه تغییر موازنه اتحادیه اروپا تلقی میشود. هرچند که اتحادیه اروپا به ادامه تحریم ها و حتی گسترش آنها علیه سوریه رای مثبت داده و حتی در آخرین مورد شاهد افزودن برخی مقامات و موسسات سوری به این لیست به بهانه نقش آفرینی آنها در حملات شیمیایی بودیم. همچنین مکرون در کنار این تغییر نگرش اعلام کرده است استفاده از سلاح شیمیایی خط قرمز فرانسه محسوب میشود و اگر چنین چیزی به وقوع بپیوندد پاریس همراه با دیگر کشورهای غربی خصوصاً آمریکا اقداماتی ضددمشق انجام میدهد.

در عین حال به نظر میرسد فرانسه به این جمع بندی رسیده است که آمریکا از راه مستقیم و غیرمستقیم خواهان رسیدن به اهدافش در سوریه است. زیرا اخیراً ایالات متحده نقش خود را در این بحران با ارسال دست کم 100 کامیون حامل تسلیحات آمریکایی سنگین، نیمه سنگین و سبک برای کردهای حزب دموکراتیک متحد سوریه و همچنین با حضور در خطوط مرزی عراق، اردن و سوریه افزایش داده است.

در همین میان اروپایی ها خواهان ایفای نقشی دست کم در سطح سیاسی در سوریه هستند. لذا پیش بینی میشود فرانسه در این زمینه نقش بیشتری را در راستای تاثیرگذاری بر رویکرد اروپا در این بحران ایفا کند. فرانسه در کنار انگلیس به عنوان دو کشور اصلی مداخله گر در سوریه شناخته میشدند در حالی که آلمان، خواهان ایفای نقش های حاشیه ای بود هرچند که بزرگ ترین و مهم ترین کشور اتحادیه اروپا به شمار میرفت.

مقامات آلمانی در بسیاری موارد خود را از دخالت مستقیم در این بحران کنار کشیدند. به ویژه آن که پس از دیدار پوتین و مکرون در کاخ الیزه، احتمال میرفت که تغییر رویکرد فرانسه در بحران مذکور به وقوع خواهد پیوست و یا حداقل طرف فرانسوی اهداف مسکو را در بحث عدم سرنگونی اسد یا عدم تلاش برای کنار زدن اسد قبول میکند.

دكتر سیدرضا میرطاهر