وزارت جنگ امریکا موافقت خود را با ارسال موشک‌های دوربرد تاماهاوک به اوکراین به کاخ سفید اعلام کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، ارزیابی پنتاگون نشان می‌دهد که ارسال تاماهاوک‌ها تأثیر منفی بر ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده نخواهد داشت. ستاد مشترک نیز اخیراً ارزیابی‌ای به کاخ سفید ارائه کرده بود که بر اساس آن، متحدان اروپایی معتقدند دلیلی قوی برای خودداری از ارسال این موشک‌ها وجود ندارد. با این حال، دو مقام اروپایی به سی‌ان‌ان گفته‌اند که مخالفت ناگهانی رئیس‌جمهور ترامپ با اعطای موشک‌ها موجب شگفتی شده است.

منابع گزارش داده‌اند که ترامپ پیش از دیدار با زلنسکی در 17 اکتوبر گفته بود: «دادن چنین سلاح‌هایی آسان نیست» و ظاهراً در آن دیدار اعلام کرده که فعلاً موشک‌های تاماهاوک را در اختیار اوکراین قرار نخواهد داد.

بنابراین تاکنون چیزی مشخص نیست، زیرا تصمیم نهایی را باید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، اتخاذ کند؛ کسی که می‌تواند جنگ جاری در قاره سبز را وارد مرحله‌ای تازه کند یا همچنان در مسیر صلح باقی بماند.

همه‌چیز بستگی به تصمیم ترامپ دارد؛ او که مشتاقانه در تلاش است تا خود را قهرمان صلح جلوه دهد و نامی ماندگار در تاریخ صلح‌طلبی جهانی داشته باشد.

اما در عین حال، این خطر نیز وجود دارد که ترامپ به‌مثابه یک جنگ‌سالار واقعی جلوه کند و تحت فشار مشاوران نظامی و چهره‌های جنگ‌طلب در دولت امریکا و شرکای ایالات متحده، که به‌شدت در تلاش هستند تا جنگ در اوکراین را شعله‌ور نگهدارند، تصمیم وزارت جنگ را تأیید کند و موشک‌های مرگبار تاماهاوک را در اختیار کی‌یف قرار دهد.

البته این تنها عامل تأثیرگذار بر تصمیم ترامپ نیست. او در روزهای اخیر نشان داده است که از رویکرد اولیه خود برای صلح‌سازی در اوکراین و نمایش چهره‌ای مصلحانه در افکار عمومی جهانی فاصله گرفته و به سمت جنگ‌افروزی متمایل شده است. شاید یکی از عوامل این تغییر رویکرد، ناامیدی ترامپ از دستیابی به جایزه صلح نوبل باشد؛ جایزه‌ای که او به‌شدت در تلاش بود تا به آن دست یابد، اما در نهایت شکست خورد و ناامید شد. اکنون آگاهان نگران آن هستند که پیامدهای این سرخوردگی و ناامیدی بر تصمیمات او تأثیر بگذارد و جهان آشوب‌زده کنونی را به سمت جنگی بزرگ سوق دهد.

از سوی دیگر، آزمایش‌های موشکی و هسته‌ای اخیر روسیه نیز امریکا به رهبری ترامپ را به‌شدت خشمگین و نگران کرده است.

دستاوردهای بزرگ تکنسین‌های روس در توسعه صنایع نظامی و دفاعی، از جمله آزمایش یک موشک هایپرسونیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای، و تنها چند روز پس از آن، آزمایش موفقیت‌آمیز یک پهپاد دریایی با توانایی استفاده از سوخت هسته‌ای و پیمودن بیش از 10 هزار کیلومتر در عمق یک کیلومتری دریا، امریکا را به‌شدت نگران کرده است.

اگرچه ترامپ در واکنش‌های اولیه خود به این آزمایش‌ها تلاش کرده تا آن‌ها را ناچیز و بی‌اهمیت جلوه دهد و با تکرار این کلیشه مضحک که «امریکا هر روز از این‌گونه آزمایش‌ها انجام می‌دهد» پیشرفت خیره‌کننده روسیه در توسعه قدرت نظامی را دست‌کم بگیرد، اما تحلیلگران می‌گویند که این امر ممکن است فاصله میان امریکا و روسیه را بیشتر کند و مقامات امریکایی، از جمله ترامپ را به اتخاذ سیاست‌های جنگ‌طلبانه‌تر ترغیب کند و در نتیجه، بحران‌های جاری جهان را از راه‌حل‌های صلح‌آمیز و سیاسی به‌طرز ناامیدکننده‌ای دور نماید.

با توجه به این واقعیت‌ها، به نظر می‌رسد که تصمیم وزارت جنگ امریکا برای ارائه طرح تحویل موشک‌های تاماهاوک به کاخ سفید نیز در همین راستا صورت گرفته است؛ اما این احتمال نیز وجود دارد که ترامپ به‌منظور تحت فشار گذاشتن روسیه و تلاش برای تغییر مواضع کنونی کرملین در قبال جنگ اوکراین، از اهرم موشک‌های تاماهاوک استفاده سیاسی کند و به همین دلیل به وزارت جنگ دستور داده باشد که با اعلام موافقت درباره واگذاری این موشک‌ها به اوکراین، پیامی هشدارآمیز به مسکو ارسال کند؛ تا از این طریق، هدف اصلی او یعنی استقرار صلح مورد نظرش در اوکراین و در نتیجه کسب عنوان قهرمانی این رویداد را برای خود تسهیل سازد.

صرف‌نظر از اینکه اهداف و نیات واقعی امریکایی‌ها در بازی بزرگ جاری در زمین اوکراین چیست، این خطر همواره وجود خواهد داشت که بازی چندگانه غرب، پیام‌ها و پیامدهای خطیر و ویرانگری برای صلح و امنیت جهانی، به‌ویژه در قاره اروپا، به همراه داشته باشد. همچنین این واقعیت که جنگ اوکراین ظرفیت لازم برای تقابل واقعی و مستقیم ابرقدرت‌ها را داراست، هرگز نباید نادیده گرفته شود.

بنابراین، بازی خطرناک ترامپ با پرونده جنگ اوکراین، به همان میزان که می‌تواند امیدها برای دستیابی به صلحی پایدار و عادلانه را زنده نگهدارد، با این ریسک ویرانگر نیز همراه است که هم‌زمان از این قابلیت برخوردار است که آتش این جنگ را به‌طور کنترول‌ناپذیری گسترش دهد و زمینه‌ساز تقابل مرگبار قدرت‌های جهانی شود. مهدی نوری