هنوز مخالفان سیاسی طالبان و چه‌بسا شماری قابل توجه از کشورهای منطقه و جهان امیدوار بودند که مؤقتی بودن حکومت طالبان در نهایت منجر به ایجاد گشایش سیاسی در افغانستان شود و رهبران طالبان، مجبور به راه‌اندازی یک روند ملی صلح به هدف تشکیل یک دولت مشروع ملی و به معنای واقعی کلمه فراگیر شوند. این امید اکنون پایان یافته و از نظر ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، هیچ‌کس نباید منتظر تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان تحت سیطره او باشد.

هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، در پیامی به مناسبت چهارمین سالگرد قدرت گرفتن آنها در افغانستان، خواهان آن شده که از این به بعد، عنوان «سرپرست» برای وزیران و کابینه طالبان استفاده نشود.

در پیام رهبر طالبان آمده است:

«هدایت جدی من به تمام مسئولین امارت اسلامی این است که در خدمت نظام شرعی و مسلمانان باشند و به‌خاطر رفاه و آرامش مردم کوشش نمایند و تمام وزرا و کابینه امارت اسلامی، کلمه سرپرست را استفاده نکنند.»

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در گفتگو با بی‌بی‌سی گفت که آن‌ها برنامه‌ای برای پایان بخشیدن به «سرپرستی» حکومت دارند و در این راستا نیاز به تدوین «قانون اساسی» وجود دارد.

با این حال، فرمان ملا هبت‌الله آخندزاده، علی‌رغم وعده‌های مکرر طالبان مبنی بر اینکه حکومت آن‌ها مؤقتی است و با تدوین قانون اساسی، یک حکومت پایدار و دائمی ایجاد خواهد شد، حاکمیت کنونی را عملاً تثبیت می‌کند و تا زمانی که رهبر طالبان اراده کند، همچنان بر سرنوشت مردم افغانستان حاکمیت خواهد داشت.

با این تصمیم، به باور منتقدان، رویای تشکیل حکومت فراگیر با مشارکت طالبان و سایر جریان‌های سیاسی و قومی کشور عملاً نابود می‌شود و دیگر هیچ امیدی به تغییر سیاسی در دوره حاکمیت طالبان وجود نخواهد داشت؛ زیرا به نظر می‌رسد که رهبر طالبان مصمم نیست تا با سایر جریان‌های سیاسی و قومی تعامل مسالمت‌آمیز داشته باشد و یک ساختار سیاسی ملی، مشروع و مبتنی بر انتخاب و اراده آزاد مردم افغانستان را ایجاد کند.

این دستور در حالی صادر شد که با گذشت چهار سال از حاکمیت دولت به‌اصطلاح مؤقت طالبان، هنوز این امید وجود داشت که رهبران آنها در نهایت راه را برای تشکیل حکومتی پایدار و فراگیر باز کنند و به حاکمیت سرپرستی‌شان پایان دهند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان نیز در تازه‌ترین مصاحبه رسانه‌ای خود { که ظاهراً اندکی پیش از صدور فرمان مستقیم ملا هبت‌الله آخندزاده انجام شده بود} از تصمیم طالبان برای پایان دادن به وضعیت سرپرستی پرده برداشت، اما لغو این وضعیت را مشروط به تدوین قانون اساسی کرد. با این حال، به نظر می‌رسد که با فرمان مورد اشاره ملا هبت‌الله آخندزاده، حتی تدوین قانون اساسی نیز از دستور کار طالبان خارج شده و انتظار نمی‌رود که طالبان پایه‌های مشروعیت حکومت خود را بر بنیاد یک قانون اساسی قرار دهند؛ قانونی که خود به احتمال قوی با بحران مشروعیت روبه‌رو خواهد بود، زیرا نویسندگان آن همگی اعضای طالبان و ملاهای تندرو نزدیک به ملا هبت‌الله آخندزاده هستند.

اما رهبر طالبان با پایان دادن به وضعیت سرپرستی حکومت تحت رهبری خود، حتی منتظر تدوین قانون اساسی طالبانی نیز نماند و به این ترتیب نشان داد که اصولاً اعتقادی به تدوین قانون اساسی ندارد؛ زیرا همان‌گونه که پیش از این در اظهارنظرها و موضع‌گیری‌های او و سایر مقامات طالبان بازتاب یافته، از نظر رهبران آنها، قرآن و شریعت اسلامی به‌تنهایی کافی است و جز آن، هیچ نیازی به تدوین قوانین موضوعه بشری و تنظیم امور زندگی و حکومت‌داری بر بنیاد این قوانین وجود ندارد.

این تصمیم در حالی اتخاذ شد که هنوز مخالفان سیاسی طالبان و چه‌بسا شماری قابل توجه از کشورهای منطقه و جهان امیدوار بودند که موقتی بودن حکومت طالبان در نهایت منجر به ایجاد گشایش سیاسی در افغانستان شود و رهبران طالبان، به‌منظور شکستن انزوای سیاسی و پایان دادن به وضعیت تعلیق و سرپرستی فاقد مشروعیت حکومت خود، مجبور به راه‌اندازی یک روند ملی صلح به هدف تشکیل یک دولت مشروع ملی و به معنای واقعی کلمه فراگیر شوند. این امید اکنون پایان یافته و از نظر ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، هیچ‌کس نباید منتظر تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان تحت سیطره او باشد.

شماری از تحلیل‌گران حتی می‌گویند که تصمیم بحث‌برانگیز رهبر طالبان، به احتمال قوی نوعی پاسخ مقابله‌جویانه او به موضع ثابت کشورهای منطقه و جهان در قبال مشروعیت رژیم طالبان است. به بیان دیگر، شاید رهبر طالبان انتظار داشت که با گذشت چهار سال از حاکمیت او، در نهایت جامعه جهانی این ساختار را به رسمیت بشناسد و به این ترتیب، وضعیت سرپرستی حکومت طالبان از طریق کسب مشروعیت بین‌المللی پایان یابد.

به نظر می‌رسد که با به رسمیت شناختن حکومت طالبان از جانب روسیه، امید آنها برای ادامه این روند توسط کشورهای دیگر تقویت شده بود، اما در نهایت این اتفاق رخ نداد و رهبر طالبان نیز تصمیم گرفت که با پایان دادن به وضعیت سرپرستی حکومت تحت رهبری‌اش، خود به آن مشروعیت ببخشد و در عین حال این پیام را به مردم افغانستان و جامعه جهانی منتقل کند که اگر آن‌ها قدرت او را به رسمیت نشناسند، طالبان برای تحکیم پایه‌های آن، حتی بدیهی‌ترین اصول و المان‌های مشروعیت سیاسی را نیز زیر پا خواهند گذاشت و خود رأساً به آن مشروعیت خواهند داد.