تلاش پاکستان برای تغییر در هرم قدرت گروه طالبان افغانستان بیانگر نگرانیها و چالشهای دولت پاکستان در قبال تحولات آتی افغانستان است.پرونده این کشور از سوی سازمان اطلاعات ارتش پاکستان آی اس آی پیگیری می شود.به همین دلیل طالبان مهمترین اهرم تاثیر گذار ارتش پاکستان در تحولات افغانستان است.

تلاش پاکستان برای تغییر در هرم قدرت گروه طالبان افغانستان بیانگر نگرانیها و چالشهای دولت پاکستان در قبال تحولات آتی افغانستان است.پرونده این کشور از سوی سازمان اطلاعات ارتش پاکستان آی اس آی پیگیری می شود.به همین دلیل طالبان مهمترین اهرم تاثیر گذار ارتش پاکستان در تحولات افغانستان است.

چالشهای پاکستان در افغانستان

پاکستان که افغانستان را حیاط خلوت خود می داند در باره تحولات آتی این کشور بخصوص پس از امضای توافقنامه سیاسی میان عبدالله عبدالله و محمد اشرف غنی با نگرانیها و چالشهای فزاینده ای روبرو است .به همین دلیل دولت اسلام آباد در حال بازسازی و تطبیق خود با تحولات افغانستان بخصوص از ناحیه طالبان است .چالشهای پاکستان در تحولات افغانستان عبارتند از :

1-ادامه اختلاف نظر در درون طالبان در مورد گفتگو با آمریکا -مذاکره با دولت افغانستان و کلا پیوستن به روند صلح این کشور موجب تشتت آرا در درون طالبان شده است .از اینرو پاکستان برای ایجاد وحدت در درون طالبان نیازمند رهبران جوان و سرسپرده است .

2-بسیاری از کشورها از جمله اتحادیه اروپا با ایجاد امارت اسلامی در افغانستان مخالفند .این در حالی است که مهمترین هدف پاکستان ایجاد حکومت متمرکز در افغانستان با رهبریت کاریزماتیک برای اجرای برنامه ها و سیاستهای اسلام آباد است .به همین دلیل مطلوب پاکستان انتخاب دولتمردان افغانستان با صندوق های رای در نظام جمهوری نیست.

3-پاکستان به دنبال مدیریت مذاکرات بین الافغانی است زیرا خروجی این گفتگوها برای اسلام اباد بسیار مهم است و به همین دلیل دولت پاکستان برای اولین بار نماینده ویژه ای در امور افغانستان برگزیده است که محمد صادق نام دارد.

4-پاکستان احساس می کند که در گفتگوهای آمریکا و طالبان چیزی به دست نیاورده بلکه گروه طالبان با معرفی خود به عنوان گروه بین المللی در حال عبور از پاکستان و احتمال گفتگو با هند است که به همین دلیل پاکستان درصدد جایگزنی سرکردگان طالبان است.

5-آمادگی طالبان برای گفتگوی مستقیم با دولت افغانستان که برخی از سرکردگان آن زمزمه اش را سر می دهند پاکستان را نگران می کند.زیرا تاکنون طالبان، دولت پاکستان را قبول نداشت و این پاکستان را خرسند می کرد اما تمایل طالبان برای حضور در ساختار دولت در کنار دولتمردان افغانستان، پاکستان را نگران حذف از تحولات افغانستان می کند.

6-پاکستان به دنبال رفع نگرانی آمریکا از همکاری و ارتباط طالبان با القاعده نیز است .زیرا جناح حقانی از طالبان با القاعده ارتباط دارد .به همین دلیل پاکستان با جایگزینی رهبران طالبان می کوشد وانمود کند که هیچ جناحی از طالبان با القاعده ارتباط ندارد بلکه با آن مقابله می کند تا آمریکا بیشترین بخش از نیروهای خود را از افغانستان خارج کند.

7- هبت الله سرکرده طالبان که گفته می شود به ویروس کرونا مبتلا شده و برخی از مرگ وی خبر داده اند سیاست ضد آمریکایی دارد.از اینرو پاکستان با تغییر وی، سیاست همراهی بیشتر طالبان با امریکا منتهی تحت کنترل ارتش پاکستان را دنبال می کند.

8- پاکستان تاکنون از دریچه قطر روند سیاسی طالبان را پیش برده است .چنانچه جایگزینی ملایعقوب با هبت الله در راس هرم طالبان قطعی باشد ، با توجه به رابطه خوب وی با عربستان احتمالا این کشور جایگزین قطر در روند آتی تحولات افغانستان خواهد شد.

9- در بدترین حالت ممکن پاکستان با تغییر در راس هرم طالبان درصدد تقویت بخش نظامی و تضعیف بخش سیاسی است که دارای پیام روشن به هندوستان ،دولت افغانستان و آمریکا است که نمی توانند منافع وخواست اسلام آباد را در تحولات آتی افغانستان نادیده بگیرند.

ملایعقوب مطلوب آی اس آی پاکستان

ملایعقوب به دلیل برخی ویژگیهایش مطلوب پاکستان است :

1-ملایعقوب فردی جوان با 30 سال سن با ای اس ای رابطه تشکیلاتی دارد و مرد جنگی محسوب می شود.

2-وی فرزند ملا عمر سرکرده سابق و موسس طالبان است و ملازاده محسوب می شود و به لحا ظ سنتی از موقعیت عمومی خوبی برخوردار است.

3-ملایعقوب از تجربه خوبی برای کسب منابع مالی بخصوص ازعربستان برخوردار است و این مساله به دلیل رابطه وی با ریاض و مشکلات مالی اسلام آباد برای آی اس آی مهم است

4-ملایعقوب از توانایی انسجام درونی طالبان بخصوص بخش نظامی برخوردار است .

منبع: مطالعات افغانستان