سودآوری و ارزش افزوده قاچاق مواد مخدر طی سال های اخیر، موجب شکل گیری گروه ها و شبکه های مافیایی متعددی در جهان و بویژه افغانستان شده که به اذعان کارشناسان این مسئله به تهدیدی فراتر از مخاطرات کنونی جامعه جهانی قابل ارزیابی است.

به گزارش انصار به نقل از فارس، چالش های استراتژیک ناشی از افزایش کشت، تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان، کشورهای منطقه و جهان را متأثر کرده است.

بر اساس آمار جدید اداره مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد بیش از 90 درصد مواد مخدر جهان در افغانستان کشت می شود که مبارزه هدفمند با آن نیازمند یک سیاست واقع بینانه است تا موضوعات پیچیده سیاسی، اجتماعی و امنیتی مرتبط با این پدیده را با هم و به شکل جامع مدنظر قرار دهد.

مقامات داخلی و خارجی افغانستان همواره در خصوص افزایش، کشت و تولید و قاچاق مواد مخدر در کشور جنگ زده افغانستان هشدار داده و ابراز نگرانی کرده اند.

به اعتقاد کارشناسان و آگاهان امور، یکی از اصلی ترین منابع درآمد طالبان کشت مواد مخدر و قاچاق آن است.

چنانچه آمارهای جدید نشان می دهد، در سال گذشته طالبان حدود 400 میلیون دالر امریکایی از راه کشت و قاچاق مواد مخدر به دست آورده اند و با همین درآمد هر روز بر حملات رو به گسترش خود در افغانستان می افزایند.

بر اساس آمار وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان، سالانه تجارت مواد مخدر در منطقه به 67 میلیارد دالر می رسد که همین امر نیز سبب ادامه کشت خشخاش در افغانستان شده است.

موقعیت خاص ژئوپولوتیک و ژئواستراتژیک افغانستان موجب شده که کشور در سال های اخیر به عنوان معبری ویژه برای قاچاق مواد مخدر تبدیل شود و همین امر نگرانی های زیادی را در بین کشورهای منطقه از جمله ایران، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی به همراه داشته است.

کشورهای آسیای مرکزی و روسیه در این اواخر ضمن ابراز نگرانی از افزایش کشت، تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان با برگزاری کنفرانس های مختلف و نشست های متعدد سعی دارند برای حل این مشکل راهکاری مناسب بیابند.

روسیه از جمله کشورهایی است که همواره از افزایش کشت مواد مخدر در افغانستان اظهار نگرانی کرده است.

بر همین اساس هفته گذشته نشستی 3 روزه با حضور وزیر مبارزه با مواد مخدر افغانستان با همین موضوع در (مسکو) پایتخت روسیه برگزار شد.

رئیس سازمان مبارزه با مواد مخدر امریکا در این کنفرانس گفت: افغانستان باید به تنهایی تصمیم بگیرد که چگونه با قاچاق مواد مخدر پس از خروج نیرو های خارجی در سال 2014 مبارزه کند.

سخنی که با یکی از اهداف اصلی حمله، و حضور این نیروها در افغانستان در تضاد است.

امریکا و متحدان آن سال 2001 با شعار مبارزه با تروریسم و کنترل مواد مخدر در افغانستان به کشور حمله کردند اما اکنون پس از 12 سال حضور نه تنها این پدیده را مهار نکرده اند بلکه خود متهم به افزایش کشت و قاچاق آن از افغانستان هستند.

در این کنفرانس (ویکتور ایوانف) رئیس سازمان مبارزه با مواد مخدر روسیه، با انتقاد از عملکرد ضعیف نیروهای خارجی در مبارزه با پدیده مواد مخدر افغانستان گفت: افغانستان در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر نیازمند همکاری های بین المللی بیشتری است.

وی تأکید کرد که روسیه بارها و بارها به سازمان ملل متحد متذکر شده است که قاچاق مواد مخدر در افغانستان یک تهدید بین المللی است که زمینه مداخله خارجی را در افغانستان فراهم می کند.

با توجه به گزارش دفتر مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، نزدیک به یک چهارم هروئین تولید شده در افغانستان، که حدود 90 تن برآورد شده است از طریق آسیای مرکزی قاچاق شده است و از این مقدار 75 درصد آن وارد روسیه شده است.

این درحالی است که طبق اعلام مقامات وزرات مبارزه با مواد مخدر روسیه 21 درصد از کل هروئین دنیا در روسیه مصرف می شود.

ایوانف در این نشست به شکلی شفاف گفت: سیاست های امریکا در افغانستان در بروز این مشکل نقش داشته است.

با مطرح شدن موضوع خروج نیروهای نظامی ناتو تا پایان سال 2014 میلادی از افغانستان، روسیه نگرانی های فزاینده ای درباره گسترش بی ثباتی و تروریسم به مرزها و مناطق خود به ویژه (قفقاز شمالی) و هم چنین افزایش قاچاق مواد مخدر از افغانستان به سمت روسیه دارد.

وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان در این نشست مشکل مبارزه با موادمخدر را چالش منطقه ای و جهانی خواند و هشدار داد که افغانستان به تنهایی در مبارزه با مواد مخدر پیروز نمی شود.

(ضرار احمد مقبل) وزیر مبارزه با مواد مخدر در این میان با اشاره به کشور روسیه، از (ولادیمیر پوتین) خواستار همکاری های جدی در مبارزه با مخدر در افغانستان شد.

پیش از این در نشست وزرای خارجه کشورهای عضو (سازمان پیمان امنیت جمعی) با حضور دبیر کل این سازمان نیز، بر مبارزه هرچه بیشتر با قاچاق مواد مخدر در افغانستان تأکید شده بود.

وزرای امور خارجه سازمان پیمان امنیت جمعی همچنین کنترل شدید بر مرز افغانستان و تاجیکستان را از نیازهای مبرم برای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر عنوان کردند.

ماه حمل امسال اداره مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد با انتشار گزارش تازه ای اعلام کرد که کشت خشخاش، در برخی ولایات افغانستان رو به افزایش است.

در این گزارش آمده است که کشت خشخاش در سال (2012) در افغانستان 18درصد افزایش یافته و احتمال می رود، در مناطقی که پیش از این کشت این گیاه متوقف شده بود، نیز کشت آن دوباره آغاز شود.

در بخشی از گزارش سازمان ملل آمده است که با افزایش کشت خشخاش، تولید مواد مخدر نیز در افغانستان گسترش خواهد یافت.

گزارش سالانه سازمان ملل متحد درباره کنترل مواد مخدر نشان می دهد که افغانستان 90 درصد مواد مخدر جهان را تولید می کند.

در این گزارش آمده است که افزایش قیمت تریاک، کشاورزان افغان را تشویق کرده است تا خشخاش بیشتری کشت کنند.

از سوی دیگر مردم افغانستان که سال ها قربانی جنگ و خشونت، فقر و عقب ماندگی بودند، اینک با آفت دیگری به نام اعتیاد مواجه شده است.

پدیده اعتیاد طی چند سال اخیر رشد تکان دهنده ای در میان شهروندان کشور داشته است و هر روز آمار افزایش این معضل اجتماعی در رسانه ها منتشر می شود.

براساس ارقام دولت و برخی سازمان های خارجی که در زمینه اعتیاد بررسی کرده است، حدود یک و نیم میلیون معتاد در افغانستان وجود دارد که آمار غیر رسمی بسیار فراتر از این ارقام است.

این پدیده، در کابل بیش از هر کجای دیگر افغانستان مشهود است و زیر پل ها، حاشیه رودخانه، ویرانه ها و مخروبه های بازمانده از جنگ های داخلی، پارک ها و برخی خیابان ها محل تجمع معتادان در پایتخت شده است.

در این میان (پل سوخته) و (خانه علم و فرهنگ شوروی) از مهم ترین و معروف ترین این مکان ها است. صدها معتاد با وضعیت رقت باری در این محل زندگی می کنند.

یکی از پایگاه های خبری کشور با انتشار آماری اعلام کرده است که بیش از 2 هزار معتاد در زیر پل سوخته بسر می برند.

به گفته شاهدان عینی چند سال پیش تعداد معتادان زیر این پل، به 50 نفر نمی رسید، اما امروزه بیش از 2 هزار معتاد در زیر این پل زندگی می کنند که این امر اوج فاجعه و روند رو به رشد اعتیاد را در جامعه نشان می دهد.

با وجود تمام این مشکلات، چند روز پیش (محمدابراهیم ازهر) معاون وزیر مبارزه با مواد مخدر با اشاره به چالش ها در برابر مبارزه با این پدیده در کشور، اظهار داشت که وزارت دفاع افغانستان به مبارزه با مواد مخدر در افغانستان پایان داده است.

وی گفت که بر اساس تصمیم وزارت دفاع افغانستان، نیروهای ارتش همکاری خود را با نیروهای مبارزه با مواد مخدر افغانستان پایان داده اند.

وی علت پایان همکاری نیروهای ارتش با وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان را ذکر نکرد.

حال باید دید با توجه به این تناقضات و مشکلات بر سر راه مبارزه با مواد مخدر افغانستان در آینده افغانستان این معضل رو به رشد چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد.