به دنبال افتتاح دورۀ کاری پارلمان از جانب رئیس جمهور کرزی و تقدیر مجلسین نمایندگان و سنا از ایشان، با توجه به نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری 16 حمل 93، به نظر میرسد که روزهای خداحافظی رئیس جمهور کرزی از چوکی ریاست جمهوری فرا رسیده و ممکن است روزهای باقی مانده به تقدیر و اهدای هدایا و شاید هم در بعضی موارد انتقادهای شدید از حامد کرزی بگذرد.

آقای کرزی در طول عمر 12 سال حکومتش عملکرد زیگزالی از خودش بروز داده است. اما با توجه به شرایط بحرانی کشور در ابتدای دهه هشتاد که آقای کرزی مسؤولیت ریاست جمهوری را بر عهده گرفت در کل میتوان مدیریت وی را ستود؛ هر چند این مدیریت در بعضی مقاطع با اشتباهات فاحشی به همراه بوده است که در رأس آن میتوان به عدم برنامه ریزی مناسب جهت تجهیز ارتش کشور به خصوص نیروی هوایی و عدم برنامه ریزی برای رفتن بسوی خودکفایی اقتصادی نام برد.

اما آقای کرزی با توجه به ترکیب موزاییکی اقوام در افغانستان و همچنین جنگ های خانمانسوز چهار دهه گذشته، همواره در طول یک 12 سال گذشته تلاش کرده که اقوام و اقلیت های مختلف این کشور را به تناسب جمعیت و نفوذشان در ترکیب قدرت و ساختار سیاسی افغانستان سهیم کند. هر چند در بعضی مواقع با (مقاومت منفی) بعضی اقوام در پارلمان مواجه شده است. اما به عنوان بهترین گواه این مدعا، می توان از تعیین معاونین اول و دوم وی که تاجیک و هزاره هستند،(البته با درگذشت مارشال فهیم هنوز جانشین شان برگزیده نشده، اما بدون شک از میان قوم تاجیک برگزیده خواهد شد) در ادوار مختلف حاکمیتش نام برد. همچنین کرزی در انتصاب والی ها و وزرا نیز از این شیوه پیروی کرده است.

در ارتباط با وزرا، به دلیل آرای جهت دار برخی نمایندگان برای کانالیزه کردن حرکت دولت در یک مسیر خاص، کرزی در طول این یک دهه توفیق لازم را نداشته است و در اکثر مواقع تنش های پیش آمده در روابط دولت و پارلمان نیز از همین زاویه قابل تفسیر است. در بعضی مراحلی که نمایندگان مجلس به وزرای پیشنهادی آقای کرزی رأی اعتماد دادند، هیچیک از وزرای پیشنهادی متعلق به اقوام اقلیت، نتوانستند رأی اعتماد مجلس را کسب کنند و همین دیدگاه های قوم گرایانه و تعصبات تنگ نظرانه در طول تاریخ افغانستان، باعث شده است که کشورمان در مسیر قهقرایی سیر کند و وزیر دفاع اسبق دولت انگلیس را وا دارد تا به طعنه بگوید: (حضور نظامی ما در افغانستان به خاطر منافع جهانی ما است، نه به خاطر یک کشور عقب مانده قرن 13 میلادی).

بی تردید آقای کرزی طی 10 سال حاکمیت خود بر افغانستان، نتوانسته است بر بسیاری از مشکلات مردم و نارسایی های این کشور جنگ زده غلبه کند، اما این مهارت و درایت او را نمی توان به هیچ وجه نادیده گرفت که توانسته است عناصر متخاصم و درگیر در گروه های مختلف افغانستان را با شگردی منحصر به فرد، گرد خوان پر نعمت اهدایی کشورهای خارجی جمع کند.

و اما قویترین عملکرد آقای کرزی را میتوان در ایستادگی و مقابله با خواسته های نامشروع بزرگ خارجیان از دولت و ملت افغانستان یادآوری نمود. پیمان امنیتی با وجود برآورده نشدن خواسته های دولت و ملت افغانستان و برخورد با کشتار و بمباران خانه های مردم بیگناه توسط هواپیماهای امریکایی یا در عملیات های نظامی، بازداشت مردم و بازرسی خودسرانه خانه های افغانان توسط سربازان خارجی مستقر در افغانستان، از جدی ترین مسایلی بود که رئیس جمهور کرزی پیرامون آن با اقتدار موضع گیری نموده است.

لذا میتوان گفت، حامد کرزی، فردی که با یأسی مبنی بر اینکه آیا میتواند در کشمکش های داخلی و دسایس خارجی کشور را اداره کند؟ آمد و پس از 12 سال ادارۀ کشور، با اقتدار تا چند روز دیگر از پُست ریاست جمهوری اسلامی افغانستان کنار خواهد رفت.

به هر صورت با تمام فراز و نشیب ها میتوان گفت، تقدیر مجلسین نمایندگان و سنا و یا هر نهاد دیگری از عملکرد رئیس جمهور کرزی در طول 12 سال گذشته البته نه با اسراف و تبذیر، بلکه تنها با در نظر گرفتن جنبۀ معنویت آن، کار شایسته و نشان از قدر دانستن خدمات مسؤولان خواهد بود.

نویسنده: جواد سروری

سرمقاله شماره 193 روزنامه انصار

تاریخ: 26/12/1392