درباره ما  |  ارتباط با ما  |  RSS  |  آرشیو  |  1399-11-04  |  2021-01-23  |  بروز شده در: 1399/11/01 - 12:16:0 FA | AR | PS | EN
بخشش‌های دقیقهٔ نودی ترامپ؛ استیو بنون، مشاور پیشین خطاکار هم عفو شد             بازنگری توافق امریکا با طالبان، برنامه وزیرخارجه پیشنهادی بایدن            بلینکن: ائتلاف‌ها احیا می‌شوند/ با جهان آن طور که هست تعامل می‌کنیم نه آنطور که بود            وعده مقام اطلاعاتی دولت بایدن برای انتشار گزارش قتل خاشقجی             ترامپ در سخنرانی خداحافظی: جنبشی که شروع کردیم تازه آغاز شده‌ است             روحانی : زندگی سیاسی ترامپ تمام شد، اما برجام زنده ماند/ امروز توپ در زمین آمریکاست             چهار سال ریاست‌جمهوری ویرانگر ترامپ تمام شد             آمریکا: به برجام باز می‌گردیم به شرطی که فعالیت های موشکی ایران را در بر بگیرد            قصد ترامپ برای ایجاد یک حزب سیاسی جدید            رئیس سی‌آی‌اِی آمریکا استعفا داد             ۳ سرباز ارتش افغانستان در هرات ترور شد             هشدار سازمان جهانی بهداشت: به زودی هر هفته شاهد ۱۰۰ هزار مرگ ناشی از کرونا خواهیم بود             نگرانی دیدبان حقوق بشر: افغانستان سال خطرناکی را در پیش رو دارد            امرالله صالح: در تابستان سال آینده، یکی از چهار انتخابات پیش رو برگزار خواهد شد            نیروهای دولتی گواتمالا کاروان بزرگ مهاجران هندوراسی را متفرق کردند            






تاریخ نشر: 1393/1/17 - 10:57:57
تعداد بازدید: 1180
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟
فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟

فریدون خاوند (تحلیلگر اقتصادی)

انتخابات ریاست جمهوری که شنبه شانزدهم حمل در افغانستان برگزار گردید، سر آغاز فصلی تازه در تاریخ کشوری است که طی چهل سال گذشته سختی‌های بسیار به خود دیده و نامش با بعضی از رویدادهای مهم دوره پایانی قرن بیستم و دوره آغازین قرن بیست و یکم میلادی، از شکست و فروریزی شوروی گرفته تا پیامدهای سترگ یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، گره خورده‌است.

اقتصاد بسیار ضعیف

بر پایه نگاهی خوشبینانه‌تر به آنچه در افغانستان می‌گذرد، می‌توانیم بگوییم که با برگزاری انتخابات شانزدهم حمل، شمارش آراء و نتیجۀ اکثریت توسط یکی از کاندیدان، با مانعی نامنتظره بر نخورد، یعنی کاندیدیی بتواند بالای پنجاه درصد آراء را از خود نماید، و جانشین حامد کرزی در کاخ ریاست جمهوری کابل مستقر شود، این نخستین بار در تاریخ پر فراز و نشیب افغانستان خواهد بود که جابه‌جایی رئیس جمهور توسط انتخابات انجام گرفته‌است.

جانشین حامد کرزی هر که باشد، خیلی زود در تار و پود واقعیت‌های تلخ و پیچیده جامعه افغانستان گرفتار خواهد شد، که یکی از مهم‌ترین آنها اقتصاد بسیار ضعیف کشور است.

افغانستان سی و دو میلیون نفری یکی از فقیرترین کشورهای جهان است و تولید ناخالص داخلی سرانه‌اش بر پایه آمار صندوق بین‌المللی پول از ۶۳۴ دالر در سال بیشتر نیست، حدود یک سوم سودان و نصف یمن.

امید به زندگی در کشور حدود چهل و نه سال است و تنها سی و سه درصد جمعیت به برق دسترسی دارند که آنهم با قطع و وصل‌های دایمی همراه است. هشتاد درصد مردم کشور همچنان از راه کشاورزی روزگار می‌گذرانند که حدود یک سوم تا یک چهارم تولید ناخالص داخلی افغانستان را (بدون در نظر گرفتن تولید مواد مخدر) تامین می‌کند.

به رغم این واقعیت‌های تلخ، کارنامه اقتصادی افغانستان در ده سال گذشته، اگر بر پایه شاخص‌های اقتصاد کلان کشور به روایت سازمان‌های بین‌المللی مورد ارزیابی قرار بگیرد، در وضعیت بدی نیست. میانگین سالانه نرخ رشد افغانستان در فاصله سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ حدود  ۹٫۵ (نه و نیم) در صد بوده و نرخ تورم آن از پنج تا شش در صد بیشتر نیست.

مسئله در آنجا است که نرخ رشد چشمگیر افغانستان طی ده سال اخیر عمدتا در گرو سطح نسبتا بالای مصرف داخلی است که از چهار منبع عمده تغذیه می‌شود: در آمدهای ارزی که از سوی صدها هزار مهاجر افغان به درون کشور منتقل می‌شود، پولی که نیروهای سازمان (ناتو) و به ویژه امریکایی‌ها در کشور خرج می‌کنند، کمک‌های خارجی که بخشی از آنها از سازمان‌های غیر دولتی می‌گذرد، و سرانجام، مهم ترین آنها، پولی که از راه کشت خشخاش و تولید مواد مخدر به اقتصاد زیرزمینی افغانستان تزریق می‌شود.

کشت خشخاش و تولید مواد مخدر  به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی اقتصادی افغانستان بدل شده  و نقش آن در زندگی سیاسی کشور نیز، به ویژه از لحاظ تامین مالی نیروهای طالبان و بعضی از گروه‌های صاحب نفوذ، روشن‌ است.

تحقیقات کارشناسی نشان می‌دهد که در آستانه ورود نیروهای شوروی سابق به افغانستان، تولید تریاک در افغانستان از حدود دوصد تن بیشتر نبود، حال آنکه در سال ۱۹۸۹، همزمان با خروج نیروهای شوروی از کشور، تولید محصول مورد نظر به ۱۲۰۰ تن رسیده بود.

دو سال بعد از خروج شوروی، افغانستان با تولید ۱۹۸۰ تن تریاک، به عنوان نخستین تولیدکننده این محصول، گوی سبقت را از برمه ربود، و در سال ۱۹۹۹ تولید را به ۴۶۰۰ تن رساند. در سال ۲۰۱۲ تولید تریاک در افغانستان از ۳۷۰۰ تن فراتر نرفت که عامل اصلی آن وضعیت نامساعد آب و هوا بود نه مداخله نظامیان ناتو.

تردیدی نیست که بخش بسیار مهمی از در آمدهای ناشی از تولید تریاک به جیب تبهکاران و قاچاقچیان می‌رود، ولی به هر حال بخشی از خانوارهای افغانستان هم، که از هر گونه راه حل جانشین محرومند، از این راه زندگی می‌کنند. گویا ده تا پانزده در صد تولید ناخالص داخلی افغانستان از محل کشت خشخاش و تولید تریاک و دیگر مواد مخدر تامین می‌شود.

بیم‌ها و امیدها

ارز حاصل از صادرات افغانستان (عمدتا مرکب از میوه‌های تازه یا خشک و مقداری فرش) با نیازهای وارداتی کشور به قدری فاصله دارد که اگر کمک‌های خارجی نمی‌بود، کشور مجبور می‌شد از بخش بسیار بزرگی از کالاهای وارداتی اش صرفنظر کند. ولی کمک‌های خارجی طبعا محدود است و موازنه پرداخت‌های بازرگانی افغانستان از عدم تعادل همیشگی رنج می‌برد، زیرا کشور به واردات تجهیزات صنعتی، به ویژه برای به راه انداختن بخش معدن، نیاز حیاتی دارد. اگر افغانستان با تکیه بر سرمایه‌گذاری‌های خارجی بتواند در آینده مقدار زیادی مواد معدنی و نیز گاز صادر کند، خواهد توانست کسری خطرناک موازنه بازرگانی را کاهش دهد.

جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی برای بهره‌برداری از معادن و نیز گاز و نفت افغانستان (نخستین بشکه‌های نفت در سال ۲۰۱۲ از میدان نفتی آمو دریا استخراج شد) یکی از امیدهای بزرگ افغانستان است. مشکل بزرگ، در این زمینه همچون بسیاری از زمینه‌های دیگر، تامین امنیت در افغانستان است.

بودجه افغانستان نیز در گروی کمک‌های خارجی است. با توجه به ناتوانی حکومت افغانستان از دریافت مالیات، حدود هشتاد در صد از منابع بودجه کشور از محل این کمک‌ها تامین می‌شود. کاهش وابستگی بودجه به منابع خارجی در گروی تحقق برنامه‌هایی است که مهم ترین آنها برقراری مالیات بر ارزش افزوده و نیز دریافت حق امتیاز و مالیات بهره‌برداری‌های معدنی است. اجرای این برنامه‌ها نیز به تحکیم اقتدار دولت و رفع ابهام‌های سیاسی  نیاز دارد.

و سر انجام یکی از بیماری‌های بزرگی که به جان سیاست و اقتصاد افغانستان افتاده، فساد مالی بسیار گسترده‌ای است که بخش مهمی از  منابع کشور را می‌بلعد و سرمایه‌گذاران خارجی را به آینده این کشور، ناامید می‌کند. در آخرین گزارش سالانه سازمان معروف  (شفافیت بین‌المللی)، نام افغانستان در کنار کوریای شمالی و سومالی در رده فاسدترین کشورهای جهان نقش بسته‌است. چنین درجه‌ای از فساد، یکی از مهم‌ترین شکست‌های دوران ریاست‌جمهوری حامد کرزی است.

جانشین کرزی باری بسیار سنگین بر دوش خواهد داشت. خوش‌بین‌ها امیدوارند که او بتواند، پس از خروج نیروهای ناتو از خاک افغانستان، حاکمیت باز یافته کشور را  به فصلی تازه در تاریخ دردآلود افغانستان بدل کند. بدبین‌ها، اما، نگرانند که پرچم سیاه طالبان بار دیگر در کابل برافراشته نشود.

لینک مطلب: https://www.ansarpress.com/farsi/1691






*
*

*



نیز بخوانید

چهار سال ریاست‌جمهوری ویرانگر ترامپ تمام شد


تربیت فرزند در سیره حضرت فاطمه علیها السلام


افغانستان و تلاش برای رسیدن به جایگاه چهارراه ترانزیت منطقه


روایت زندگی و کارنامه سردار قاسم سلیمانی / از دوستی با احمدشاه مسعود تا عماد مغنیه


سردار دلها اسطوره‌ ای نستوه


ویژه نامه سوگنامه یاس کبود (به مناسبت سال روز شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها)


چرخش غنی به‌سوی دوستم و محقق چه پیامی دارد؟


جنگ‌های بی پایان آمریکا، آتشی که ترامپ درصدد شعله ورترکردن آن است


هزاره‌های پاکستان؛ قربانی تکفیر خارجی و تبعیض داخلی


شهید سلیمانی، افغانستان و مردم سالاری


نقش شهید سلیمانی در مبارزه با تروریسم در افغانستان


۲۰۲۱ فرا رسید؛ با تهدیدها و فرصت‌هایش


چرا مجلس «سکۀ ناچل» است؟


سال 2020 بر افغانستان چگونه گذشت؟


فرمانده کاریزمای ربانی


ناگفته‌هایی از نقش سردار سلیمانی در بقای افغانستان و سقوط داعش و خدمت به جهان اسلام


سید مقاومت، مأموریت غیرممکن برای جوخه‌های ترور


مروری کوتاه بر فعالیت‌های نیروی قدس سپاه و سردار سلیمانی؛ در افغانستان


سلیمانی و مسعود، دو فرمانده‌ای که دو ابرقدرت را زمین‌گیر کردند


دوستی سردار شهید سلیمانی با قهرمان ملی افغانستان


افغانستانی های وحدت بخش/ اگر فاطمیون نبودند؟


شهید سلیمانی، شخصیت ماندگارتاریخ درخشان اسلام


کشتار سریالی خبرنگاران؛ افغانستان فقط برای جنایتکاران امن است


مذاکرات بین‌الافغانی با فشار امریکا علیه افغانستان


صهیونیست‌ها تا چه حد آماده یک جنگ تمام عیار هستند؟





پربازدیدها
پربحث ها


اخبار تازه را در موبایل خود ببینید.

ansarpress.com/m



نظرسنجی

به نظر شما با پذیرفتن خط دیورند و مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان توسط افغانستان، صلح در افغانستان برقرار میشود؟

بله

خیر

معلومـ نیست

مشاهده نتایج


آخرین خبرها

مشاور ریاست جمهوری: زندانیان طالبان به هیچ صورت آزاد نخواهند شد

بخشش‌های دقیقهٔ نودی ترامپ؛ استیو بنون، مشاور پیشین خطاکار هم عفو شد

بازنگری توافق امریکا با طالبان، برنامه وزیرخارجه پیشنهادی بایدن

بلینکن: ائتلاف‌ها احیا می‌شوند/ با جهان آن طور که هست تعامل می‌کنیم نه آنطور که بود

وعده مقام اطلاعاتی دولت بایدن برای انتشار گزارش قتل خاشقجی

ترامپ در سخنرانی خداحافظی: جنبشی که شروع کردیم تازه آغاز شده‌ است

روحانی : زندگی سیاسی ترامپ تمام شد، اما برجام زنده ماند/ امروز توپ در زمین آمریکاست

چهار سال ریاست‌جمهوری ویرانگر ترامپ تمام شد

آمریکا: به برجام باز می‌گردیم به شرطی که فعالیت های موشکی ایران را در بر بگیرد

قصد ترامپ برای ایجاد یک حزب سیاسی جدید

رئیس سی‌آی‌اِی آمریکا استعفا داد

۳ سرباز ارتش افغانستان در هرات ترور شد

هشدار سازمان جهانی بهداشت: به زودی هر هفته شاهد ۱۰۰ هزار مرگ ناشی از کرونا خواهیم بود

نگرانی دیدبان حقوق بشر: افغانستان سال خطرناکی را در پیش رو دارد

امرالله صالح: در تابستان سال آینده، یکی از چهار انتخابات پیش رو برگزار خواهد شد

نیروهای دولتی گواتمالا کاروان بزرگ مهاجران هندوراسی را متفرق کردند

۱۰ نیروی ارتش افغانستان در حملۀ طالبان کشته شدند

تأثیر ویتامین D در مقابل ویروس

زلاتان پیر شدنی نیست/ رکوردشکنی در 39 سالگی/ میلان قهرمان نیم فصل ایتالیا شد

ارگ: رئیس جمهور هیچ عضو کابینه را تهدید نکرده

دو دختر که از افراد مشهور در شهر کابل باج‌گیری می‌کردند، بازداشت شدند

۲ قاضی در شهر کابل ترور شدند

توهین نژادپرستانه به ندیم امیری در بوندس لیگا

راکت ایران در فاصله 160 کیلومتری کشتی آمریکایی فرود آمد

تلاش به احیای خط آهن ترکیه-ایران- پاکستان


خبرهای پزشکی


خبرگزاری انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  نسخه موبایل  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است.