درباره ما  |  ارتباط با ما  |  RSS  |  آرشیو  |  1399-07-30  |  2020-10-21  |  بروز شده در: 1399/07/30 - 13:40:1 FA | AR | EN
ترامپ در چین حساب بانکی دارد            حمله با چاقو به دو زن محجبه در پاریس            کشته شدن ۳ نفر در تیراندازی هیوستون            آذربایجان از انهدام یک کندک ارمنستان خبر داد             ده‌ها نیروی امنیتی افغانستان در حمله طالبان در تخار کشته شدند            آمریکا در آستانه یک جنگ داخلی خونین: چرا انتقال قدرت مسالمت‌آمیز نخواهد بود؟            اف‌بی‌آی: ماجرای ایمیل‌های هانتر بایدن به روسیه مرتبط نیست            طرح دعوی علیه بن سلمان در آمریکا از سوی نامزد خاشقجی و یک گروه حقوق بشری            خوراکی‌هایی که نباید با معده خالی بخوریم            یک رکورد تاریخی برای مسی            اینفوگرافیک / آمار ویروس کرونا در جهان تا ۳۰ میزان/ مهر             کشته شدن 12 مرد و زن هنگام گرفتن ویزای پاکستان در شرق افغانستان             کشته شدن آمر امنیت فرماندهی پلیس تخار در نبرد با طالبان             آقای مکرون! بحران در سکولاریزم غرب است نه اسلام!            ایران، معدنی به وسعت ۱.۶ میلیون کیلومتر مربع            






تاریخ نشر: 1393/1/17 - 10:57:57
تعداد بازدید: 1163
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟
فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟

فریدون خاوند (تحلیلگر اقتصادی)

انتخابات ریاست جمهوری که شنبه شانزدهم حمل در افغانستان برگزار گردید، سر آغاز فصلی تازه در تاریخ کشوری است که طی چهل سال گذشته سختی‌های بسیار به خود دیده و نامش با بعضی از رویدادهای مهم دوره پایانی قرن بیستم و دوره آغازین قرن بیست و یکم میلادی، از شکست و فروریزی شوروی گرفته تا پیامدهای سترگ یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، گره خورده‌است.

اقتصاد بسیار ضعیف

بر پایه نگاهی خوشبینانه‌تر به آنچه در افغانستان می‌گذرد، می‌توانیم بگوییم که با برگزاری انتخابات شانزدهم حمل، شمارش آراء و نتیجۀ اکثریت توسط یکی از کاندیدان، با مانعی نامنتظره بر نخورد، یعنی کاندیدیی بتواند بالای پنجاه درصد آراء را از خود نماید، و جانشین حامد کرزی در کاخ ریاست جمهوری کابل مستقر شود، این نخستین بار در تاریخ پر فراز و نشیب افغانستان خواهد بود که جابه‌جایی رئیس جمهور توسط انتخابات انجام گرفته‌است.

جانشین حامد کرزی هر که باشد، خیلی زود در تار و پود واقعیت‌های تلخ و پیچیده جامعه افغانستان گرفتار خواهد شد، که یکی از مهم‌ترین آنها اقتصاد بسیار ضعیف کشور است.

افغانستان سی و دو میلیون نفری یکی از فقیرترین کشورهای جهان است و تولید ناخالص داخلی سرانه‌اش بر پایه آمار صندوق بین‌المللی پول از ۶۳۴ دالر در سال بیشتر نیست، حدود یک سوم سودان و نصف یمن.

امید به زندگی در کشور حدود چهل و نه سال است و تنها سی و سه درصد جمعیت به برق دسترسی دارند که آنهم با قطع و وصل‌های دایمی همراه است. هشتاد درصد مردم کشور همچنان از راه کشاورزی روزگار می‌گذرانند که حدود یک سوم تا یک چهارم تولید ناخالص داخلی افغانستان را (بدون در نظر گرفتن تولید مواد مخدر) تامین می‌کند.

به رغم این واقعیت‌های تلخ، کارنامه اقتصادی افغانستان در ده سال گذشته، اگر بر پایه شاخص‌های اقتصاد کلان کشور به روایت سازمان‌های بین‌المللی مورد ارزیابی قرار بگیرد، در وضعیت بدی نیست. میانگین سالانه نرخ رشد افغانستان در فاصله سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ حدود  ۹٫۵ (نه و نیم) در صد بوده و نرخ تورم آن از پنج تا شش در صد بیشتر نیست.

مسئله در آنجا است که نرخ رشد چشمگیر افغانستان طی ده سال اخیر عمدتا در گرو سطح نسبتا بالای مصرف داخلی است که از چهار منبع عمده تغذیه می‌شود: در آمدهای ارزی که از سوی صدها هزار مهاجر افغان به درون کشور منتقل می‌شود، پولی که نیروهای سازمان (ناتو) و به ویژه امریکایی‌ها در کشور خرج می‌کنند، کمک‌های خارجی که بخشی از آنها از سازمان‌های غیر دولتی می‌گذرد، و سرانجام، مهم ترین آنها، پولی که از راه کشت خشخاش و تولید مواد مخدر به اقتصاد زیرزمینی افغانستان تزریق می‌شود.

کشت خشخاش و تولید مواد مخدر  به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی اقتصادی افغانستان بدل شده  و نقش آن در زندگی سیاسی کشور نیز، به ویژه از لحاظ تامین مالی نیروهای طالبان و بعضی از گروه‌های صاحب نفوذ، روشن‌ است.

تحقیقات کارشناسی نشان می‌دهد که در آستانه ورود نیروهای شوروی سابق به افغانستان، تولید تریاک در افغانستان از حدود دوصد تن بیشتر نبود، حال آنکه در سال ۱۹۸۹، همزمان با خروج نیروهای شوروی از کشور، تولید محصول مورد نظر به ۱۲۰۰ تن رسیده بود.

دو سال بعد از خروج شوروی، افغانستان با تولید ۱۹۸۰ تن تریاک، به عنوان نخستین تولیدکننده این محصول، گوی سبقت را از برمه ربود، و در سال ۱۹۹۹ تولید را به ۴۶۰۰ تن رساند. در سال ۲۰۱۲ تولید تریاک در افغانستان از ۳۷۰۰ تن فراتر نرفت که عامل اصلی آن وضعیت نامساعد آب و هوا بود نه مداخله نظامیان ناتو.

تردیدی نیست که بخش بسیار مهمی از در آمدهای ناشی از تولید تریاک به جیب تبهکاران و قاچاقچیان می‌رود، ولی به هر حال بخشی از خانوارهای افغانستان هم، که از هر گونه راه حل جانشین محرومند، از این راه زندگی می‌کنند. گویا ده تا پانزده در صد تولید ناخالص داخلی افغانستان از محل کشت خشخاش و تولید تریاک و دیگر مواد مخدر تامین می‌شود.

بیم‌ها و امیدها

ارز حاصل از صادرات افغانستان (عمدتا مرکب از میوه‌های تازه یا خشک و مقداری فرش) با نیازهای وارداتی کشور به قدری فاصله دارد که اگر کمک‌های خارجی نمی‌بود، کشور مجبور می‌شد از بخش بسیار بزرگی از کالاهای وارداتی اش صرفنظر کند. ولی کمک‌های خارجی طبعا محدود است و موازنه پرداخت‌های بازرگانی افغانستان از عدم تعادل همیشگی رنج می‌برد، زیرا کشور به واردات تجهیزات صنعتی، به ویژه برای به راه انداختن بخش معدن، نیاز حیاتی دارد. اگر افغانستان با تکیه بر سرمایه‌گذاری‌های خارجی بتواند در آینده مقدار زیادی مواد معدنی و نیز گاز صادر کند، خواهد توانست کسری خطرناک موازنه بازرگانی را کاهش دهد.

جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی برای بهره‌برداری از معادن و نیز گاز و نفت افغانستان (نخستین بشکه‌های نفت در سال ۲۰۱۲ از میدان نفتی آمو دریا استخراج شد) یکی از امیدهای بزرگ افغانستان است. مشکل بزرگ، در این زمینه همچون بسیاری از زمینه‌های دیگر، تامین امنیت در افغانستان است.

بودجه افغانستان نیز در گروی کمک‌های خارجی است. با توجه به ناتوانی حکومت افغانستان از دریافت مالیات، حدود هشتاد در صد از منابع بودجه کشور از محل این کمک‌ها تامین می‌شود. کاهش وابستگی بودجه به منابع خارجی در گروی تحقق برنامه‌هایی است که مهم ترین آنها برقراری مالیات بر ارزش افزوده و نیز دریافت حق امتیاز و مالیات بهره‌برداری‌های معدنی است. اجرای این برنامه‌ها نیز به تحکیم اقتدار دولت و رفع ابهام‌های سیاسی  نیاز دارد.

و سر انجام یکی از بیماری‌های بزرگی که به جان سیاست و اقتصاد افغانستان افتاده، فساد مالی بسیار گسترده‌ای است که بخش مهمی از  منابع کشور را می‌بلعد و سرمایه‌گذاران خارجی را به آینده این کشور، ناامید می‌کند. در آخرین گزارش سالانه سازمان معروف  (شفافیت بین‌المللی)، نام افغانستان در کنار کوریای شمالی و سومالی در رده فاسدترین کشورهای جهان نقش بسته‌است. چنین درجه‌ای از فساد، یکی از مهم‌ترین شکست‌های دوران ریاست‌جمهوری حامد کرزی است.

جانشین کرزی باری بسیار سنگین بر دوش خواهد داشت. خوش‌بین‌ها امیدوارند که او بتواند، پس از خروج نیروهای ناتو از خاک افغانستان، حاکمیت باز یافته کشور را  به فصلی تازه در تاریخ دردآلود افغانستان بدل کند. بدبین‌ها، اما، نگرانند که پرچم سیاه طالبان بار دیگر در کابل برافراشته نشود.

لینک مطلب: https://www.ansarpress.com/farsi/1691






*
*

*



نیز بخوانید

آمریکا در آستانه یک جنگ داخلی خونین: چرا انتقال قدرت مسالمت‌آمیز نخواهد بود؟


آقای مکرون! بحران در سکولاریزم غرب است نه اسلام!


تاجیکستان / اعلام پنجمین دوره ریاست جمهوری رحمان با انبوهی از مشکلات اقتصادی


ویژه نامه اربعین حسینی


ابتلای ترامپ به کرونا چه تأثیر بر مبارزات انتخاباتی آمریکا خواهد داشت؟


همه چیز درباره جنگ قره باغ؛ جمهوری آذربایجان و ارمنستان چه می‌خواهند؟


جای زنجیر شکنان استبداد خالی است


طالبان و پیچیدگی های تشکیل امارت


هند چگونه غذای ۱.۳ میلیارد نفر را تامین می‌کند؟


آوردن نفرت و تعصب از میدان جنگ بر میز مذاکره


جمهوری آذربایجان و ارمنستان روی خط آتش


نیویورکر: جنگ اصلی در آمریکا پس از انتخابات است


حکمتیار و مأموریت ناتمام فتنه و فرقه‌گرایی


اجلاس دوحه و صلحی که برقرار نخواهد شد!


شمسیه با کوشش سد سهمیه‌بندی دانش را شکست


ارگ، پارلمان و لویه جرگه محاصره شود؛ آیا حکمتیار به موضع تهاجمی برگشته؟


آیا همزمانی طرح آمریکا برای ترور اسد و طرح اسرائیل برای ترور نصرالله تصادفی است؟


چنگ زدن به طناب پوسیده عادی‌سازی؛ آل خلیفه تا خرخره در باتلاق اعتراضات


آمریکا چگونه از تروریسم برای هژمونی خود بهره گرفت؟


تأملاتی بر مراسم امضای قرارداد به اصطلاح صلح بین امارات و بحرین با اسرائیل


خیز آرام یوان برای به زیر کشیدن سلطه دلار


سی بی اس نیوز: پلیس آمریکا هر هفته یک شهروند سیاه پوست را به قتل می‌رساند


کاریکاتور توهین‌آمیز علیه پیامبر؛ آزادی بیان یا تروریسم فرهنگی؟


لغو تحریم تسلیحاتی قبرس؛ مهار ترکیه به قیمت میلیتاریزه شدن مدیترانه


آیا ویروس کرونا توطئه «دولت پنهان» برای نابودی جهان است؟





پربازدیدها
پربحث ها


اخبار تازه را در موبایل خود ببینید.

ansarpress.com/m



نظرسنجی

به نظر شما با پذیرفتن خط دیورند و مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان توسط افغانستان، صلح در افغانستان برقرار میشود؟

بله

خیر

معلومـ نیست

مشاهده نتایج


آخرین خبرها

غنی: طالبان به روایت کاذب فتح می‌جنگند

ترامپ در چین حساب بانکی دارد

حمله با چاقو به دو زن محجبه در پاریس

کشته شدن ۳ نفر در تیراندازی هیوستون

آذربایجان از انهدام یک کندک ارمنستان خبر داد

ده‌ها نیروی امنیتی افغانستان در حمله طالبان در تخار کشته شدند

آمریکا در آستانه یک جنگ داخلی خونین: چرا انتقال قدرت مسالمت‌آمیز نخواهد بود؟

اف‌بی‌آی: ماجرای ایمیل‌های هانتر بایدن به روسیه مرتبط نیست

طرح دعوی علیه بن سلمان در آمریکا از سوی نامزد خاشقجی و یک گروه حقوق بشری

خوراکی‌هایی که نباید با معده خالی بخوریم

یک رکورد تاریخی برای مسی

اینفوگرافیک / آمار ویروس کرونا در جهان تا ۳۰ میزان/ مهر

کشته شدن 12 مرد و زن هنگام گرفتن ویزای پاکستان در شرق افغانستان

کشته شدن آمر امنیت فرماندهی پلیس تخار در نبرد با طالبان

آقای مکرون! بحران در سکولاریزم غرب است نه اسلام!

ایران، معدنی به وسعت ۱.۶ میلیون کیلومتر مربع

سیگار: ۱۹میلیارد دالر امریکا برای بازسازی افغانستان هدر رفته است

ازدواج اجباری یک دختر ۱۴ ساله با یک مرد کهن سال در قندهار

مسئولان امنیتی در کندهار از کشته شدن ۵۰ جنگجوی طالبان خبر دادند

عبدالله: ایران از روند صلح افغانستان حمایت می‌کند

هشدار محب از درگیری جنگ داخلی پس از خروج نیرو های امریکا

بازدید مارشال دوستم از خط نخست نبرد در فاریاب

جنرال امریکایی: سیاست ترامپ در قبال افغانستان نادرست است

دفاع در فضا: ناتو می خواهد در رمشتاین یک مرکز فضایی بسازد

مسوول حملات انتحاری گروه داعش در ننگرهار بازداشت شد


خبرهای پزشکی


خبرگزاری انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  نسخه موبایل  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است.