درباره ما  |  ارتباط با ما  |  RSS  |  آرشیو  |  1399-01-14  |  2020-04-02  |  بروز شده در: 1399/01/13 - 19:05:5 FA | AR | EN
ناکارآمدی پولیس در نظام حاکمیتی افغانستان            قرنطینه ایتالیا تا دو هفته دیگر تمدید می‌شود            اسپانیا؛ افزایش کم سابقه قربانیان خشونت های جنسیتی در دوران قرنطینه            ابداع جدید دانشمندان هلندی؛ تشخیص پیش از موعد شیوع کرونا در شهرها ممکن شد            ۱۰ ثروتمند جهان ۸۳ میلیارد دالر به خاطر ویروس کرونا از دست دادند            کودکان قربانی کرونا و نگرانی جهانیان            ثبت بیش از ۱۰۰ هزار مبتلا به کرونا در اسپانیا؛ ۸۶۴ نفر در ۲۴ ساعت گذشته جان باختند            روحانی: فرصت برداشتن تحریم‌های ایران سپری شد، پمپئو: امکان بازنگری هست            محقق: از تشکیل هیأت گفت‌وگوکننده دولت با گروه طالبان استقبال می کنیم            سیستم ایمنی بدن ما در برابر میکروب ها و ویروس ها چگونه عمل می کند؟            شناسایی ۲۹۸۷ مبتلای جدید به کووید ۱۹ در ایران            روسیه ماسک و تجهیزات پزشکی به آمریکا ارسال کرد            کرافت: افغانستان برای ورود به مذاکرات بین‌الافغانی به دولت فراگیر نیاز دارد            مخالفت ترامپ با ثبت نام مجدد طرح ویژه بهداشت و سلامت اوباما            توییت نژادپرستانه مشاور سابق«بن زاید» درباره کرونا جنجال به پا کرد            





تاریخ نشر: 1393/1/17 - 10:57:57
تعداد بازدید: 1112
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟
فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟

فریدون خاوند (تحلیلگر اقتصادی)

انتخابات ریاست جمهوری که شنبه شانزدهم حمل در افغانستان برگزار گردید، سر آغاز فصلی تازه در تاریخ کشوری است که طی چهل سال گذشته سختی‌های بسیار به خود دیده و نامش با بعضی از رویدادهای مهم دوره پایانی قرن بیستم و دوره آغازین قرن بیست و یکم میلادی، از شکست و فروریزی شوروی گرفته تا پیامدهای سترگ یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، گره خورده‌است.

اقتصاد بسیار ضعیف

بر پایه نگاهی خوشبینانه‌تر به آنچه در افغانستان می‌گذرد، می‌توانیم بگوییم که با برگزاری انتخابات شانزدهم حمل، شمارش آراء و نتیجۀ اکثریت توسط یکی از کاندیدان، با مانعی نامنتظره بر نخورد، یعنی کاندیدیی بتواند بالای پنجاه درصد آراء را از خود نماید، و جانشین حامد کرزی در کاخ ریاست جمهوری کابل مستقر شود، این نخستین بار در تاریخ پر فراز و نشیب افغانستان خواهد بود که جابه‌جایی رئیس جمهور توسط انتخابات انجام گرفته‌است.

جانشین حامد کرزی هر که باشد، خیلی زود در تار و پود واقعیت‌های تلخ و پیچیده جامعه افغانستان گرفتار خواهد شد، که یکی از مهم‌ترین آنها اقتصاد بسیار ضعیف کشور است.

افغانستان سی و دو میلیون نفری یکی از فقیرترین کشورهای جهان است و تولید ناخالص داخلی سرانه‌اش بر پایه آمار صندوق بین‌المللی پول از ۶۳۴ دالر در سال بیشتر نیست، حدود یک سوم سودان و نصف یمن.

امید به زندگی در کشور حدود چهل و نه سال است و تنها سی و سه درصد جمعیت به برق دسترسی دارند که آنهم با قطع و وصل‌های دایمی همراه است. هشتاد درصد مردم کشور همچنان از راه کشاورزی روزگار می‌گذرانند که حدود یک سوم تا یک چهارم تولید ناخالص داخلی افغانستان را (بدون در نظر گرفتن تولید مواد مخدر) تامین می‌کند.

به رغم این واقعیت‌های تلخ، کارنامه اقتصادی افغانستان در ده سال گذشته، اگر بر پایه شاخص‌های اقتصاد کلان کشور به روایت سازمان‌های بین‌المللی مورد ارزیابی قرار بگیرد، در وضعیت بدی نیست. میانگین سالانه نرخ رشد افغانستان در فاصله سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ حدود  ۹٫۵ (نه و نیم) در صد بوده و نرخ تورم آن از پنج تا شش در صد بیشتر نیست.

مسئله در آنجا است که نرخ رشد چشمگیر افغانستان طی ده سال اخیر عمدتا در گرو سطح نسبتا بالای مصرف داخلی است که از چهار منبع عمده تغذیه می‌شود: در آمدهای ارزی که از سوی صدها هزار مهاجر افغان به درون کشور منتقل می‌شود، پولی که نیروهای سازمان (ناتو) و به ویژه امریکایی‌ها در کشور خرج می‌کنند، کمک‌های خارجی که بخشی از آنها از سازمان‌های غیر دولتی می‌گذرد، و سرانجام، مهم ترین آنها، پولی که از راه کشت خشخاش و تولید مواد مخدر به اقتصاد زیرزمینی افغانستان تزریق می‌شود.

کشت خشخاش و تولید مواد مخدر  به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی اقتصادی افغانستان بدل شده  و نقش آن در زندگی سیاسی کشور نیز، به ویژه از لحاظ تامین مالی نیروهای طالبان و بعضی از گروه‌های صاحب نفوذ، روشن‌ است.

تحقیقات کارشناسی نشان می‌دهد که در آستانه ورود نیروهای شوروی سابق به افغانستان، تولید تریاک در افغانستان از حدود دوصد تن بیشتر نبود، حال آنکه در سال ۱۹۸۹، همزمان با خروج نیروهای شوروی از کشور، تولید محصول مورد نظر به ۱۲۰۰ تن رسیده بود.

دو سال بعد از خروج شوروی، افغانستان با تولید ۱۹۸۰ تن تریاک، به عنوان نخستین تولیدکننده این محصول، گوی سبقت را از برمه ربود، و در سال ۱۹۹۹ تولید را به ۴۶۰۰ تن رساند. در سال ۲۰۱۲ تولید تریاک در افغانستان از ۳۷۰۰ تن فراتر نرفت که عامل اصلی آن وضعیت نامساعد آب و هوا بود نه مداخله نظامیان ناتو.

تردیدی نیست که بخش بسیار مهمی از در آمدهای ناشی از تولید تریاک به جیب تبهکاران و قاچاقچیان می‌رود، ولی به هر حال بخشی از خانوارهای افغانستان هم، که از هر گونه راه حل جانشین محرومند، از این راه زندگی می‌کنند. گویا ده تا پانزده در صد تولید ناخالص داخلی افغانستان از محل کشت خشخاش و تولید تریاک و دیگر مواد مخدر تامین می‌شود.

بیم‌ها و امیدها

ارز حاصل از صادرات افغانستان (عمدتا مرکب از میوه‌های تازه یا خشک و مقداری فرش) با نیازهای وارداتی کشور به قدری فاصله دارد که اگر کمک‌های خارجی نمی‌بود، کشور مجبور می‌شد از بخش بسیار بزرگی از کالاهای وارداتی اش صرفنظر کند. ولی کمک‌های خارجی طبعا محدود است و موازنه پرداخت‌های بازرگانی افغانستان از عدم تعادل همیشگی رنج می‌برد، زیرا کشور به واردات تجهیزات صنعتی، به ویژه برای به راه انداختن بخش معدن، نیاز حیاتی دارد. اگر افغانستان با تکیه بر سرمایه‌گذاری‌های خارجی بتواند در آینده مقدار زیادی مواد معدنی و نیز گاز صادر کند، خواهد توانست کسری خطرناک موازنه بازرگانی را کاهش دهد.

جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی برای بهره‌برداری از معادن و نیز گاز و نفت افغانستان (نخستین بشکه‌های نفت در سال ۲۰۱۲ از میدان نفتی آمو دریا استخراج شد) یکی از امیدهای بزرگ افغانستان است. مشکل بزرگ، در این زمینه همچون بسیاری از زمینه‌های دیگر، تامین امنیت در افغانستان است.

بودجه افغانستان نیز در گروی کمک‌های خارجی است. با توجه به ناتوانی حکومت افغانستان از دریافت مالیات، حدود هشتاد در صد از منابع بودجه کشور از محل این کمک‌ها تامین می‌شود. کاهش وابستگی بودجه به منابع خارجی در گروی تحقق برنامه‌هایی است که مهم ترین آنها برقراری مالیات بر ارزش افزوده و نیز دریافت حق امتیاز و مالیات بهره‌برداری‌های معدنی است. اجرای این برنامه‌ها نیز به تحکیم اقتدار دولت و رفع ابهام‌های سیاسی  نیاز دارد.

و سر انجام یکی از بیماری‌های بزرگی که به جان سیاست و اقتصاد افغانستان افتاده، فساد مالی بسیار گسترده‌ای است که بخش مهمی از  منابع کشور را می‌بلعد و سرمایه‌گذاران خارجی را به آینده این کشور، ناامید می‌کند. در آخرین گزارش سالانه سازمان معروف  (شفافیت بین‌المللی)، نام افغانستان در کنار کوریای شمالی و سومالی در رده فاسدترین کشورهای جهان نقش بسته‌است. چنین درجه‌ای از فساد، یکی از مهم‌ترین شکست‌های دوران ریاست‌جمهوری حامد کرزی است.

جانشین کرزی باری بسیار سنگین بر دوش خواهد داشت. خوش‌بین‌ها امیدوارند که او بتواند، پس از خروج نیروهای ناتو از خاک افغانستان، حاکمیت باز یافته کشور را  به فصلی تازه در تاریخ دردآلود افغانستان بدل کند. بدبین‌ها، اما، نگرانند که پرچم سیاه طالبان بار دیگر در کابل برافراشته نشود.

لینک مطلب: https://www.ansarpress.com/farsi/1691






*
*

*



نیز بخوانید

بازیگران بازار مشوش ارز در افغانستان


ناکارآمدی پولیس در نظام حاکمیتی افغانستان


اهداف آمریکا از فیگور تهاجمی در عراق


جهان و پساکرونا؛ آیا باید منتظر حوادث جدید در خاورمیانه باشیم؟


سیاست داخلی امریکا و خروج از افغانستان


تاثیر تحریم امریکا علیه ایران بر بخش اقتصادی افغانستان


جهان پسا کرونا چگونه خواهد بود؟


آنچه قرنطینه شدگان کرونا باید از رنج‌کشیدگان تحت محاصره بیاموزند


عدم قطعیت سیاسی آتشی بر شعله خشونت


عوامل تاثیر گذار بر تحولات افغانستان


روسیه و توافق امریکا و طالبان


نگاهی به رشد اقتصادی افغانستان و پیش نیازهای آن با گذری بر سال 2019


کرونا، رسانه های غربی و تلاش برای بحران سازی


راهکارهای مقابله با فوبیای ناشی از کرونا در کودکان و بزرگسالان


ویتنام چگونه در «جنگ علیه کرونا» پیروز شده است؟


دورهمی با چاشنی خانواده افغانستانی در قاب تلویزیون ایران


کرونا میتواند تروریسم را تقویت کند


پمپئو در افغانستان به دنبال چیست؟


گزارش بلومبرگ از لجاجت ترامپ در لغو تحریم ایران با وجود شیوع کرونا


گزارش| چرا آمریکا درباره شیوع کرونا متهم است؟


درخواست برای تحقیق در مورد جنایات نیروهای استرالیا در افغانستان


ساعت شنی امریکا برای داکتر عبدالله


توافق طالبان و امریکا و جایگاه هند در افغانستان


سقوط قریب‌الوقوع آل‌سعود به‌دست محمد بن سلمان


زنگها برای کابل به صدا در می آید





پربازدیدها
پربحث ها


اخبار تازه را در موبایل خود ببینید.

ansarpress.com/m



نظرسنجی

به نظر شما با پذیرفتن خط دیورند و مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان توسط افغانستان، صلح در افغانستان برقرار میشود؟

بله

خیر

معلومـ نیست

مشاهده نتایج


آخرین خبرها

بازیگران بازار مشوش ارز در افغانستان

ناکارآمدی پولیس در نظام حاکمیتی افغانستان

قرنطینه ایتالیا تا دو هفته دیگر تمدید می‌شود

اسپانیا؛ افزایش کم سابقه قربانیان خشونت های جنسیتی در دوران قرنطینه

ابداع جدید دانشمندان هلندی؛ تشخیص پیش از موعد شیوع کرونا در شهرها ممکن شد

۱۰ ثروتمند جهان ۸۳ میلیارد دالر به خاطر ویروس کرونا از دست دادند

کودکان قربانی کرونا و نگرانی جهانیان

ثبت بیش از ۱۰۰ هزار مبتلا به کرونا در اسپانیا؛ ۸۶۴ نفر در ۲۴ ساعت گذشته جان باختند

روحانی: فرصت برداشتن تحریم‌های ایران سپری شد، پمپئو: امکان بازنگری هست

محقق: از تشکیل هیأت گفت‌وگوکننده دولت با گروه طالبان استقبال می کنیم

سیستم ایمنی بدن ما در برابر میکروب ها و ویروس ها چگونه عمل می کند؟

شناسایی ۲۹۸۷ مبتلای جدید به کووید ۱۹ در ایران

روسیه ماسک و تجهیزات پزشکی به آمریکا ارسال کرد

کرافت: افغانستان برای ورود به مذاکرات بین‌الافغانی به دولت فراگیر نیاز دارد

مخالفت ترامپ با ثبت نام مجدد طرح ویژه بهداشت و سلامت اوباما

توییت نژادپرستانه مشاور سابق«بن زاید» درباره کرونا جنجال به پا کرد

صندوق بین‌المللی پول: تاثیر کرونا بر اقتصاد اروپا شدید خواهد بود

گوترش: کرونا بزرگترین چالش بشر از زمان تأسیس سازمان ملل است

اهداف آمریکا از فیگور تهاجمی در عراق

استاندار تهران: بیماران کرونایی اتباع افغانستانی رایگان پذیرش می‌شوند

انفجار ماین جان هفت غیرنظامی را در افغانستان گرفت

بیمارستان‌های اروپایی از ماسک‌ غواصی آماتور به جای ماسک اکسیژن استفاده می‌کنند

آخرین آمار جهانی مبتلایان و قربانیان ویروس کرونا تا ظهر چهارشنبه ۱۳ فروردین/حمل/۱ آپریل

نخستین سرباز آمریکایی بر اثر ابتلا به کروناویروس جان باخت

جهان و پساکرونا؛ آیا باید منتظر حوادث جدید در خاورمیانه باشیم؟


خبرهای پزشکی


خبرگزاری انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  نسخه موبایل  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است.