درباره ما  |  ارتباط با ما  |  RSS  |  آرشیو  |  1399-04-24  |  2020-07-14  |  بروز شده در: 1399/04/24 - 12:15:2 FA | AR | EN
سیلاب در بامیان یک کشته و خسارات هنگفت مالی بر جای گذاشت            یک نظامی امریکایی در افغانستان کشته شد            مقام آمریکایی: تولید واکسن کرونا را از اواخر تابستان آغاز می‌کنیم            سفارش پنتاگون برای ساخت نخستین جنگنده های مدرن F-15EX با قابلیت حمل سلاح مافوق صوت             خروج نیروهای امریکایی از 5 پایگاه در افغانستان/ کارشناس: هیچ طرفی رویکرد صادقانه در مورد صلح افغانستان ندارند            حمله برنمازگزاران در فاریاب ۱۰ کشته و زخمی برجا گذاشت            ترامپ: برخی شهر های آمریکا بدتر از افغانستان است            خلیلزاد: حمله طالبان در سمنگان نشان داد که این گروه خلاف تعهد برای کاهش خشونت عمل می‌کنند             بازسازی میلیون دالری دیوار سفارت افغانستان در امریکا خبرساز شد            چین در اقدامی تلافی‌جویانه ۴ مقام آمریکایی منتقد «سرکوب اویغورها» را تحریم کرد            رکوردهای کرونا ادامه دارد؛ ثبت بیشترین تعداد مبتلای جدید در یک روز در جهان            فوت نماینده مجلس ایران بر اثر کرونا؛ آمار روزانه فوتی‌ها باز هم از ۲۰۰ نفر گذشت            شعله‌ور شدن اعتراضات در پنسیلوانیا به‌دنبال اقدامات خشونت‌آمیز پلیس آمریکا            حملات پهپادی و موشکی گسترده ارتش یمن به پایگاه‌های نظامی و تأسیسات راهبردی عربستان در جیزان، نجران و عسیر            حمله نظامیان هندی به مسلمانان کشمیری ۴ کشته برجای گذاشت            






تاریخ نشر: 1393/1/17 - 10:57:57
تعداد بازدید: 1143
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟
فصلی تازه برای سیاست و اقتصاد افغانستان؟

فریدون خاوند (تحلیلگر اقتصادی)

انتخابات ریاست جمهوری که شنبه شانزدهم حمل در افغانستان برگزار گردید، سر آغاز فصلی تازه در تاریخ کشوری است که طی چهل سال گذشته سختی‌های بسیار به خود دیده و نامش با بعضی از رویدادهای مهم دوره پایانی قرن بیستم و دوره آغازین قرن بیست و یکم میلادی، از شکست و فروریزی شوروی گرفته تا پیامدهای سترگ یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، گره خورده‌است.

اقتصاد بسیار ضعیف

بر پایه نگاهی خوشبینانه‌تر به آنچه در افغانستان می‌گذرد، می‌توانیم بگوییم که با برگزاری انتخابات شانزدهم حمل، شمارش آراء و نتیجۀ اکثریت توسط یکی از کاندیدان، با مانعی نامنتظره بر نخورد، یعنی کاندیدیی بتواند بالای پنجاه درصد آراء را از خود نماید، و جانشین حامد کرزی در کاخ ریاست جمهوری کابل مستقر شود، این نخستین بار در تاریخ پر فراز و نشیب افغانستان خواهد بود که جابه‌جایی رئیس جمهور توسط انتخابات انجام گرفته‌است.

جانشین حامد کرزی هر که باشد، خیلی زود در تار و پود واقعیت‌های تلخ و پیچیده جامعه افغانستان گرفتار خواهد شد، که یکی از مهم‌ترین آنها اقتصاد بسیار ضعیف کشور است.

افغانستان سی و دو میلیون نفری یکی از فقیرترین کشورهای جهان است و تولید ناخالص داخلی سرانه‌اش بر پایه آمار صندوق بین‌المللی پول از ۶۳۴ دالر در سال بیشتر نیست، حدود یک سوم سودان و نصف یمن.

امید به زندگی در کشور حدود چهل و نه سال است و تنها سی و سه درصد جمعیت به برق دسترسی دارند که آنهم با قطع و وصل‌های دایمی همراه است. هشتاد درصد مردم کشور همچنان از راه کشاورزی روزگار می‌گذرانند که حدود یک سوم تا یک چهارم تولید ناخالص داخلی افغانستان را (بدون در نظر گرفتن تولید مواد مخدر) تامین می‌کند.

به رغم این واقعیت‌های تلخ، کارنامه اقتصادی افغانستان در ده سال گذشته، اگر بر پایه شاخص‌های اقتصاد کلان کشور به روایت سازمان‌های بین‌المللی مورد ارزیابی قرار بگیرد، در وضعیت بدی نیست. میانگین سالانه نرخ رشد افغانستان در فاصله سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲ حدود  ۹٫۵ (نه و نیم) در صد بوده و نرخ تورم آن از پنج تا شش در صد بیشتر نیست.

مسئله در آنجا است که نرخ رشد چشمگیر افغانستان طی ده سال اخیر عمدتا در گرو سطح نسبتا بالای مصرف داخلی است که از چهار منبع عمده تغذیه می‌شود: در آمدهای ارزی که از سوی صدها هزار مهاجر افغان به درون کشور منتقل می‌شود، پولی که نیروهای سازمان (ناتو) و به ویژه امریکایی‌ها در کشور خرج می‌کنند، کمک‌های خارجی که بخشی از آنها از سازمان‌های غیر دولتی می‌گذرد، و سرانجام، مهم ترین آنها، پولی که از راه کشت خشخاش و تولید مواد مخدر به اقتصاد زیرزمینی افغانستان تزریق می‌شود.

کشت خشخاش و تولید مواد مخدر  به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی اقتصادی افغانستان بدل شده  و نقش آن در زندگی سیاسی کشور نیز، به ویژه از لحاظ تامین مالی نیروهای طالبان و بعضی از گروه‌های صاحب نفوذ، روشن‌ است.

تحقیقات کارشناسی نشان می‌دهد که در آستانه ورود نیروهای شوروی سابق به افغانستان، تولید تریاک در افغانستان از حدود دوصد تن بیشتر نبود، حال آنکه در سال ۱۹۸۹، همزمان با خروج نیروهای شوروی از کشور، تولید محصول مورد نظر به ۱۲۰۰ تن رسیده بود.

دو سال بعد از خروج شوروی، افغانستان با تولید ۱۹۸۰ تن تریاک، به عنوان نخستین تولیدکننده این محصول، گوی سبقت را از برمه ربود، و در سال ۱۹۹۹ تولید را به ۴۶۰۰ تن رساند. در سال ۲۰۱۲ تولید تریاک در افغانستان از ۳۷۰۰ تن فراتر نرفت که عامل اصلی آن وضعیت نامساعد آب و هوا بود نه مداخله نظامیان ناتو.

تردیدی نیست که بخش بسیار مهمی از در آمدهای ناشی از تولید تریاک به جیب تبهکاران و قاچاقچیان می‌رود، ولی به هر حال بخشی از خانوارهای افغانستان هم، که از هر گونه راه حل جانشین محرومند، از این راه زندگی می‌کنند. گویا ده تا پانزده در صد تولید ناخالص داخلی افغانستان از محل کشت خشخاش و تولید تریاک و دیگر مواد مخدر تامین می‌شود.

بیم‌ها و امیدها

ارز حاصل از صادرات افغانستان (عمدتا مرکب از میوه‌های تازه یا خشک و مقداری فرش) با نیازهای وارداتی کشور به قدری فاصله دارد که اگر کمک‌های خارجی نمی‌بود، کشور مجبور می‌شد از بخش بسیار بزرگی از کالاهای وارداتی اش صرفنظر کند. ولی کمک‌های خارجی طبعا محدود است و موازنه پرداخت‌های بازرگانی افغانستان از عدم تعادل همیشگی رنج می‌برد، زیرا کشور به واردات تجهیزات صنعتی، به ویژه برای به راه انداختن بخش معدن، نیاز حیاتی دارد. اگر افغانستان با تکیه بر سرمایه‌گذاری‌های خارجی بتواند در آینده مقدار زیادی مواد معدنی و نیز گاز صادر کند، خواهد توانست کسری خطرناک موازنه بازرگانی را کاهش دهد.

جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی برای بهره‌برداری از معادن و نیز گاز و نفت افغانستان (نخستین بشکه‌های نفت در سال ۲۰۱۲ از میدان نفتی آمو دریا استخراج شد) یکی از امیدهای بزرگ افغانستان است. مشکل بزرگ، در این زمینه همچون بسیاری از زمینه‌های دیگر، تامین امنیت در افغانستان است.

بودجه افغانستان نیز در گروی کمک‌های خارجی است. با توجه به ناتوانی حکومت افغانستان از دریافت مالیات، حدود هشتاد در صد از منابع بودجه کشور از محل این کمک‌ها تامین می‌شود. کاهش وابستگی بودجه به منابع خارجی در گروی تحقق برنامه‌هایی است که مهم ترین آنها برقراری مالیات بر ارزش افزوده و نیز دریافت حق امتیاز و مالیات بهره‌برداری‌های معدنی است. اجرای این برنامه‌ها نیز به تحکیم اقتدار دولت و رفع ابهام‌های سیاسی  نیاز دارد.

و سر انجام یکی از بیماری‌های بزرگی که به جان سیاست و اقتصاد افغانستان افتاده، فساد مالی بسیار گسترده‌ای است که بخش مهمی از  منابع کشور را می‌بلعد و سرمایه‌گذاران خارجی را به آینده این کشور، ناامید می‌کند. در آخرین گزارش سالانه سازمان معروف  (شفافیت بین‌المللی)، نام افغانستان در کنار کوریای شمالی و سومالی در رده فاسدترین کشورهای جهان نقش بسته‌است. چنین درجه‌ای از فساد، یکی از مهم‌ترین شکست‌های دوران ریاست‌جمهوری حامد کرزی است.

جانشین کرزی باری بسیار سنگین بر دوش خواهد داشت. خوش‌بین‌ها امیدوارند که او بتواند، پس از خروج نیروهای ناتو از خاک افغانستان، حاکمیت باز یافته کشور را  به فصلی تازه در تاریخ دردآلود افغانستان بدل کند. بدبین‌ها، اما، نگرانند که پرچم سیاه طالبان بار دیگر در کابل برافراشته نشود.

لینک مطلب: https://www.ansarpress.com/farsi/1691






*
*

*



نیز بخوانید

وجدان بیدار جهانی علیه تروریسم دولتی آمریکا در شهادت حاج قاسم


نگاهی گذرا به تصورات قالبی اقوام در افغانستان


بازی اتهام زنی روسیه و امریکا در افغانستان، با کارت طالبان


علل و پیامدهای تضعیف حزب جمعیت اسلامی افغانستان


هدف عربستان از سرمایه گذاری در افغانستان، توسعه اقتصادی یا جهادی مارکتینگ؟


واقعیت هولناک: وعده ترامپ برای کمرنگ شدن شیوع کرونا و تقویت اقتصاد دود شد!


تقلای امارات در زیر بار بحران اقتصادی کرونا / چشم انداز دوبی به کجا می رسد؟


شوک بزرگ بر توافق امریکا و طالبان


بهای سنگینی که آمریکا در دوران ریاست جمهوری ترامپ می‌پردازد


بانکداری در افغانستان


کودتا در حزب جمعیت اسلامی افغانستان!


تأثیرات کرونا بر اقتصاد افغانستان و راهکار برای بهبود رکود اقتصادی


حمایت کشورهای اساسنامه رم از دادگاه لاهه


زبان فارسی، زبان دانش است(بخش دوم)


زبان فارسی، زبان دانش است (بخش نخست)


هزاره‌ها در کجای معادلات قدرت افغانستان قرار دارند؟


پاکستان همچنان متهم اصلی تروریسم در افغانستان


آیا در روابط ایران و افغانستان جایی برای بازی دشمنان دو کشور هست؟


توافق سیاسی و آینده مبهم مبارزه با مواد مخدر در افغانستان


امریکا و سرکوب هزاره ها در آمار


ایران و حُسن میزبانی از مهاجران همسایه شرقی


همگرایی بین القاعده و طالبان در آینده افغانستان


نخست وزیر سومی که رژیم صهیونیستی را به مهلکه می‌برد


فحشا زیر چتر جنگ


ساختار امنیتی افغانستان و حضور افراد غیرمتخصص





پربازدیدها
پربحث ها


اخبار تازه را در موبایل خود ببینید.

ansarpress.com/m



نظرسنجی

به نظر شما با پذیرفتن خط دیورند و مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان توسط افغانستان، صلح در افغانستان برقرار میشود؟

بله

خیر

معلومـ نیست

مشاهده نتایج


آخرین خبرها

طالبان درپنج ماه بیش از ۵ هزار و ۹۰۰ حمله انجام داده‌اند

سیلاب در بامیان یک کشته و خسارات هنگفت مالی بر جای گذاشت

یک نظامی امریکایی در افغانستان کشته شد

مقام آمریکایی: تولید واکسن کرونا را از اواخر تابستان آغاز می‌کنیم

سفارش پنتاگون برای ساخت نخستین جنگنده های مدرن F-15EX با قابلیت حمل سلاح مافوق صوت

خروج نیروهای امریکایی از 5 پایگاه در افغانستان/ کارشناس: هیچ طرفی رویکرد صادقانه در مورد صلح افغانستان ندارند

حمله برنمازگزاران در فاریاب ۱۰ کشته و زخمی برجا گذاشت

ترامپ: برخی شهر های آمریکا بدتر از افغانستان است

خلیلزاد: حمله طالبان در سمنگان نشان داد که این گروه خلاف تعهد برای کاهش خشونت عمل می‌کنند

بازسازی میلیون دالری دیوار سفارت افغانستان در امریکا خبرساز شد

چین در اقدامی تلافی‌جویانه ۴ مقام آمریکایی منتقد «سرکوب اویغورها» را تحریم کرد

رکوردهای کرونا ادامه دارد؛ ثبت بیشترین تعداد مبتلای جدید در یک روز در جهان

فوت نماینده مجلس ایران بر اثر کرونا؛ آمار روزانه فوتی‌ها باز هم از ۲۰۰ نفر گذشت

شعله‌ور شدن اعتراضات در پنسیلوانیا به‌دنبال اقدامات خشونت‌آمیز پلیس آمریکا

حملات پهپادی و موشکی گسترده ارتش یمن به پایگاه‌های نظامی و تأسیسات راهبردی عربستان در جیزان، نجران و عسیر

حمله نظامیان هندی به مسلمانان کشمیری ۴ کشته برجای گذاشت

خواننده سیاهپوست آمریکایی با گلوله به قتل رسید

طالبان: اشرف غنی برای ترویج فرهنگ غیردینی در افغانستان تلاش دارد

فوری: محرومیت سیتی لغو شد؛ پپ و مردانش در اروپا میمانند

شمار مبتلایان به ویروس کرونا در افغانستان به ۳۴۶۰۵ نفر رسید

حمله طالبان به ریاست امنیت ملی سمنگان ۱۰ کشته و ۴۳ زخمی برجای گذاشت

کووید پارتی، جان مرد ۳۰ ساله‌ای را که فکر می‌کرد کرونا شوخی است گرفت

جزئیات برنامه جدید مهاجرتی بریتانیا در دوران پسابرکسیت فاش شد

14 نیروهای امنیتی در حمله طالبان در ولایت کندز کشته شدند

سیلاب در پنجشیر خسارات هنگفت مالی به مردم وارد کرد


خبرهای پزشکی


خبرگزاری انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  نسخه موبایل  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است.