 |
افغانستان ایران بین المللی فرهنگی و هنری |
 |
 |
 |
|
نوروز و بهار در شعر شاعران افغانستانی
نوروز و بهار جایگاه ویژه ای در شعر شاعران افغانستانی دارد و بسیاری از آنها در اشعار خود سخن از گل و بلبل که نمادهایی از بهار هستند را به تکرار آورده اند.نوروز با پیشینه بلندی که در فرهنگ افغانستان و کشورهای منطقه دارد، قرنها است که به عنوان یک جشن بزرگ در این کشور گرامی داشته می شود. با فرارسیدن بهار نیروی شگفتی به روح و روان انسان تزریق می شود و گرفتگی و ملال زمستان را از جسم و جان او میزداید. بهار این جشن بزرگ، تأثیر شگرفی بر ادبیات زبان فارسی و افغانستان بر جای گذاشته به طوری که شاعران افغان در اشعار خود اشاره مستقیم به نوروز و بهار داشته اند و در آثار خود سخن از گل و بلبل که نمادهایی از بهار هستند را بارها تکرار کردند. غلام نبی عشقری از شعرای معاصر افغان است که بیشتر به زبان محلی شعر میسراید، او همه ساله با فرارسیدن نوروز از کابل به مزارشریف میرود، تا حال و هوای بهار را بیشتر تجربه کند: نوروز و روز عید و گل سرخ نو بهار یکجا رسیده است ز الطاف کردگار بر احترام جنده سلطان اولیا عزمم بود که باز روم جانب مزار عشقری در غزلهایی که به مناسبت نوروز سروده به آرمگاه منسوب به حضرت علی(ع) اشاره می کند. هر سال با فرارسیدن نوروز این آرامگاه علاوه بر مردم عادی میزبان مقامات بلندپایه دولتی افغان است که از سراسر افغانستان در این مکان گرد هم میآیند و پرچمی را به نام آن حضرت بلند میکنند. عشقری در این رابطه می گوید: سر هر سال گردد جنده بالا بود روز نو و نوروز دنیا تمام عرض خود را با تولا مرا آنجا همین باشد تمنا خدا خواهد رسم در روضه شاه شوم ایستاده در پیش نظرگاه و در جایی دیگر می گوید: تماشا کن تجلیات نوروز که تحت و فوق بیگرد و غبار است لباس نو ببخشم از سر لطف قبای کهنه من تار تار است نظر کن ای شهنشاه ولایت! که رنگ عشقریت زرد و زار است شهید سید اسماعیل بلخی بنیانگذار ادبیات انقلابی معاصر افغانستان، غزل نوروزی خود را چنین آغاز می کند: نوروز شد و گشت همه روی زمین سبز گسترد طبیعت به زمین، فرش نگین سبز تبریک رسید از طرف مام مشیت بر مام طبیعت که تو را گشت جنین سبز خلیلالله خلیلی شاعر و سیاستمدار نامآور افغان با دلی پراندوه و دردمند و با لحنی تند و کنایهآمیز این گونه به استقبال نوروز می رود: گویید به نوروز که امسال نیاید در کشور خونین کفنان ره نگشاید بلبل به چمن نغمه شادی نسراید ماتم زدگان را لب پرخنده نشاید خلیلی این شعر را همزمان با تهاجم شوروی که افغانستان در آن میسوخت، سروده است. محمد کاظم کاظمی، شاعر معاصر و مهاجر افغان در بخشهایی از یک مثنوی اشارهای هم به نوروز دارد: گفتی قطار خرم نوروز می رسد نوروز را نداده کسی راه در قطار نوروز، گرم کوره و نوروز پشت چرخ نوروز مانده آن طرف سیم خاردار پرسیده ای که سال ِ فراروی ، سال چیست ؟ نومید بود باید از آن یا امیدوار؟ وقتی که سال ، سال کبوتر نمی شود دیگر چه فرق می کند اسپ و پلنگ و مار؟ این خرمی بس است که سنجاق می شود بر سررسید کهنه من برگی از بهار تا شعر تازه ای بنویسم بر آن ورق از ما همین دو جمله بماند به یادگار همچنین نجیب برید از دیگر شعرای افغان در غزل نوروزی خود، رابطه نوروز و شکفتن طبیعت را این طور به تصویر می کشد: تا یار مددگاراست نوروز مبارک باد تا سبزه پدیدار است نوروز مبارک ای عقل امانم ده دیوانه و سرمستم امشب شب دیدار است نوروز مبارک باد دشت و دمن و صحرا از لاله چراغان است بلبل به چمن زار است نوروز مبارک باد این باغ چهخوش زیباست با نسترن و نرگس تا نغمه آبشار است نوروز مبارک باد ای مردم با همت! برخیز و نوا سر کن دشمن همه غدار است نوروز مبارک باد قهار عاصی شاعر شهید افغانستان نیز در شعری که به سبک سپید سروده به یکی از سنتهای نوروزی اشاره می کند: بابه نوروزی پیر! سرزمینم را از یاد مبر وقتی از اطلس مرجانی خواب، جامه آرامش به تنت می کردی وقتی از باغ سفر می کردی وقتی از ماهی و مهتاب، از هود قصه می آوردی... بابه نوروزی، میر نوروزی یا عمو نوروز، همان پیرمرد مهربان و اسطوره ای است که در همه کشورها به اسم و اشکال گوناگونی وجود دارد. بابه نوروزی موعود سالانه ای است که مبشر سبزی، شکوفایی و تازگی است، او هدیه های تازه برای کودکان و اخبار نیک، خیر برای خانواده های آنها به ارمغان می آورد. جلالالدین مشهور به مولانای بلخی در یک دوبیتی 2 بار از نوروز یاد می کند: اندر دل من مها دل افروز تویی یاران هستند و لیک دلسوز تویی شادند جهانیان به نوروز و به عید عید من و نوروز من امروز تویی سنایی غزنوی از شعرای بزرگ زبان فارسی و کهن افغانستان نیز در رابطه با نوروز چنین می سراید: با تابش زلف و رخت ای ماه دل افروز از شام تو قدر آید از صبح تو نوروز از جنبش موی تو برآید دو گل از مشک و ز تابش روی تو برآید دو شب از روز نخستین روزهای فصل بهار نوروز است و شاعران افغان با زبان نظم از بهار چنین تجلیل می کنند. خالده فروغ، استاد دانشکده ادبیات دانشگاه کابل نیز در شعری با موضوع نوروز، می گوید: #افغانستان #نوروز #نوروز و بهار در شعر شاعران افغانستانی نظرات خوانندگان
شما نفر اولی هستید که برای مطلب فوق نظرتان را مینویسید. نظرات بعد از تایید نشان داده میشوند. |
|
انصارپرس؛ آزاد و مستقل با روایت بیطرفانه از جهان در خدمت مردم |
افغانستان
ایران
بین المللی
فرهنگی و هنری
اجتماعی
اقتصادی
پزشکی |
علمی و فناوری
ورزشی
مقالـات
مصاحبه |
درباره ما
تماس با ما
با ما تبلیغ کنید |
