کارشناسان و متخصصين امور صحى مى گويند که استفاده از مادۀ مخدرپان، سبب بيمارى هاى مختلف از جمله سرطان هاى دهن، خلل حافظه، انتقال امراض عفونى، سياه شدن دندان ها و بوى بد دهن مى شود.

به گفته اين متخصصين، پان ترکيبی از آهک، تنباکو، برگ بعضی از نباتات به نام بطل، سوخاری نوع از شکر خوشبو و مواد خوشبوکننده ای مثل نعنا می باشد. پان دراين اواخر بخصوص در ميان جوانان کشور بيشتراستفاده مى شود.

داکتر مجتبی صوفی متخصص امراض داخله، در گفتگو با پژواک گفت که استفاده از پانعامل ٩٠ درصد سرطان های دهن می باشد و علاوه بر اين؛ پان سبب زخم ها در جوف دهن، پشت لب، زير لب، ايجاد تومورهای سرطانی در اين ساحه، تخريب جوف ها، سرطان های حنجره، معده، ايجاد زخم های معده، خلل حافظه، انتقال امراض عفونی، آلودگی محيط زيست، سياه شدن دندان ها و بوی بد دهن می شود.

داکتر صوفی افزود که مشکلات روانی، از جمله مهمترين عامل روی آوردن جوانان به اين ماده است ومواردى چون بيکاری، فقراقتصادی و عاشقی از جمله مهم ‍ترین عامل مشکلات روانی می باشد.

انواع پان و استفادۀ جوانان از آن

نصرت رامز يک تن از دکانداران شهر کابل که برعلاوه سبزيجات، پان و سگرت نيز می فروشد، در مورد اين ماده گفت: چندين نوع پان وجود دارد که به نام های پان ٥٥، پان ٥٥٥، پان ٢٤، پان ٦٦ و پان کول می باشد، از نظر کيفيت و مزه با هم فرق دارند؛ اما از نظر قيمت يکی اند. اين پان در اصل نصوار هندی و پاکستانی است.

اين دکاندار افزود کسانی که اين ماده مخدر را استفاده می کنند، از ضررهای آن به خوبی آگاه اند و در اصل اين ماده، يک مادۀ نشه آور است که به صحت افراد بسيارضرر دارد.

سير محمودی يکى از جوانى که از پان استفاده مى کند، در مورد چگونگی اعتيادش به اين ماده گفت: برای اولين بار از پان به گونه شوقی استفاده کردم؛ چون تمام دوستانم از آن استفاده می کردند؛ اما بعدا به پان عادت کردم و اين ماده برايم به اعتيادی تبديل شد که ديگر نمی توانم ترکش کنم.

وی در باره اينکه آيا از ضرر های صحی پان را مى داند يا خير؟ گفت که می داند به صحت ضرر دارد؛ اما فکر نمی کند که سرطان زا باشد؛ چون در خود افغانستان اين ماده ساخته می شود، و فقط يک نوع آن که کول ناميده می شود سرطان زا است؛ چون در ترکيب خود شيشه(نوع مواد مخدر) دارد و در اصل از هند آورده می شود و داخلی نيست.

اما احمد بارکزی ٢٠ ساله، يک تن از افراد ديگر که به استفاده پان عادت کرده است گفت که بيشتر از هر ضرر ديگر اين ماده، از بوی بد آن متاثر می شود و اکثر مردم که از اين ماده استفاده می کنند؛ از ضرر های اين ماده و امثال آن آگاه اند؛ حتا در پشت پاکت های آن هشدار مضريت اين ماده به صحت نوشته شده است؛ اما يک فردمعتاد، اين ضررها را نمی داند و برايش اهميت ندارد.

بارکزی از خاطره استفادۀ اولين بار اين ماده گفت: بار اول که پان استفاده شود آدم را گنس مى کند، از گنگس بودن لذت مى برد؛ که آهسته آهسته همراهش عادت می کند؛ اما ديگر هرگز آن لذت روز اول را نمی توان يافت و به دنبال يافتن همين لذت فرد معتاد پان می شود.

همچنان کارشناسان و متخصصان صحى بر اين باوراند که اين مخدر بی صدا و کم تر شناخته شده، علاوه بر ايجاد وابستگی و اعتياد روحی و روانی، به سلول های مغزی، دستگاه تنفسی و قلب آسيب های جدی فراوانی می رساند و موجب، افت تحصيلی، گيجی و از دست دادن تعادل روحی- رفتاری و حرکتی می شود.

همچنان به گفته آنان، بروز حرکات غير طبيعی در چشم ها، افزايش ضربان قلب، لرزش، اختلال در خواب، سرطان روده بزرگ، نارسايی کليوی، اختلالات رفتاری همراه با پرخاشگری، افزايش فشار خون، تخريب زيبايی، از مهمترين عوارض جسمی و روانی مصرف اين مادۀ خطرناک به شمار می رود.

گذشته از همۀ اين موارد، فعالان محيط زيستی نيز از پيامدهای بد اين ماده؛ که آلودگی محيط زيستی به بار می آورد نگران اند.

خادم آزاد يک تن از فعالان محيط زيستی، در مورد آلودگی که اين ماده به بار مى آورد گفت: پان در اصل خودش يک زباله است و هر زباله، محيط را آلوده می کند و زيبايی شهر را برهم می ز ند، از طرفی هم پوش اين ماده از مواد کيميايی بين پلاستيک و ليلون ساخته شده است که هنگام انداختن آن در محيط، اين ماده به سختی تجزيه می شود و می تواند به گياهان و نباتات ضررهايی را برساند.

جوانان زيادى که از اين مادۀ نشه آور استفاده می کنند، نه تنها از نظر صحی بل از نظر اقتصادی نيز خود را متضرر مى سازند. پس راه حل آن خيلی حياتی می باشد.

داکتر مجتبی صوفی در اين مورد گفت: رهايی از اين مادۀ نشه آور، بايد در سه بخش صورت گيرد، دولت بايد ماليات سنگين را بر اين ماده اضافه کند؛ تا جوانان نتوانند آن را خريداری کنند؛ چون ارزان بودن آن، يکی از اصلی ترين دليل استفادۀ عام آن است، آگاهی دهی به مردم از طريق دولت صورت بگيرد و متخلفين جريمه شوند.

همچنان وی افزود که خانواده ها نقش حياتی دارند؛ فاميل ها بايد ريشۀ مشکلات فرزندان خود را بيابند و با آن ها مدارا کرده و برای ترک اين ماده کمک کنند؛ مراجعه به داکتران نيز مى تواند براى ترک اين ماده نشه آور، موثرباشد.