درباره ما  |  ارتباط با ما  |  RSS  |  آرشیو  |  1398-12-05  |  2020-02-24  |  بروز شده در: 1398/12/04 - 14:03:1 FA | AR | EN
ثبت سه واقعۀ مشکوک ویروس کرونا در هرات             "کرونا" باعث دعوای لفظی روسیه و آمریکا شد             سندرز: آمریکا از رئیس جمهوری که همیشه دروغ می‌گوید خسته شده است             ۲۴۶۲ نفر قربانی کووید-۱۹ در جهان            شیوع ویروس کرونا؛ توزیع ماسک رایگان در ایران و کاهش شمار مبتلایان در چین            حامد کرزی با سیاف دیدار کرد             والی جدید ولایت جوزجان از سوی دکتر عبدالله معرفی شد             اعزام نیروهای گارد ملی «کلرادو» به افغانستان            جنرال دوستم خطاب به خلیلزاد: در مورد انتخابات و موضع ما با دکتر عبدالله حرف بزنید            نیروهای امنیتی افغانستان به علی احمد عثمانی اجازه سفر به هرات نمی‌دهند            لغو تمامی رقابت های ورزشی ایران به دلیل کرونا            اشرف غنی مراسم تحلیف برگزار می کند            رهبران سیاسی افغانستان خواستار تشکیل حکومت «فراگیر» شدند            کلید خوردن محصول مشترک سینمای ایران و افغانستان            نتایج رسمی برخی حوزه‌های انتخابیه انتخابات مجلس ایران اعلام شد            









تاریخ نشر: 1392/5/22 - 10:02:39
تعداد بازدید: 1278
با دوستان خود به اشتراک بگذارید

«این قند پارسی» کتابی پیرامون نقد و بررسی زبان فارسی
«این قند پارسی» کتابی پیرامون نقد و بررسی زبان فارسی

این قند پارسی عنوان کتابی است که توسط محمدکاظم کاظمی شاعر و کارشناس ادبیات فارسی کشورمان به رشته تحریر در آمده است.

به گزارش انصار به نقل از خبرگزاری فارس، این قند پارسی عنوان کتابی است که توسط انتشارات عرفان در تهران منتشر شده است.

(محمد کاظم کاظمی) شاعر و کارشناس افغان ادبیات فارسی نویسنده این کتاب است که پیرامون فارسی دری در افغانستان امروز مباحث مختلفی را در این باب مطرح کرده است.

نویسنده در مقدمه این سؤال را طرح کرده است که چرا کتاب خود را قند پارسی نام نهاده است و زبان دری را زبان فارسی خوانده است؟ وی در پاسخ این سؤال گفته است: من بر این باورم که یکی از ستم‌هایی که بر این زبان ریشه‌دار و پر کاربرد در افغانستان شده است، همین است که نام فارسی را از آن گرفته‌اند، نامی که تا حدود نیم قرن پیش، حتی بیشتر از دری در کشور ما رایج بوده است.

نگاه دولتمردان افغان به زبان فارسی

در ابتدای کتاب به پیشینه تاریخی و گستره جغرافیایی زبان فارسی  اشاراتی شده است و در بخش دیگری، نگاه دولتمردان افغانستان از دوران کهن تا زمان حاضر به زبان فارسی مورد بررسی قرار گرفته است.

نویسنده تأکید کرده است که پادشاهان افغانستان تا دوره (امانی) غالباَ تعصبی نسبت به زبان نداشته‌اند، چنان که (عبدالرحمان خان) کتاب (پند نامه دنیا و دین) را به زبان فارسی می‌نگارد و (واصل کابلی) شاعر معروف فارسی را، به منشی‌گری دربار خود بر می‌گزیند و نخستین جراید افغانستان یعنی (شمس النهار) و (سراج الخبار) به زبان فارسی بوده است.

البته نویسنده تأکید می‌کند که در عصر (امیرشیرعلی خان) توجهی به زبان پشتو دیده می‌شود، ولی این پشتوسازی فقط به اصطلاحات نظامی محدود می‌ماند.

آنگونه که در این کتاب آمده است از دوره (محمدنادر خان) و فرزندش (محمدظاهر شاه) سیاست فارسی ستیزی از سوی حکومت احساس شد.

هر چند که این سیاست به طور مشخص و صریح از سوی شاهان عصر اعمال نمی‌شد، ولی آنان به طور ناخواسته به بعضی از دولتمردانی که خصومتی با زبان فارسی داشتند میدان دادند.

نویسنده در این کتاب، (محمد داوود خان) را شخصی  بسیار ملی‌گرا با گرایش شدید قومی دانسته است و از او به عنوان محور این فارسی ستیزی نام برده است:

(او به سبب همین تمایلات خویش، هم در صدارت و هم در ریاست جمهوری کوتاه مدتش بسیار کوشید تا زبان فارسی در ادارات و نهاد‌های آموزشی افغانستان منزوی شود؛ حاصل این کار یک سلسله تغییرات و تحولات در قوانین و مقررات اداری مملکت بود.)

کاظمی بر این باور است که در طول هفتاد سال گذشته از دوران نادر خان تا زمان حاضر به زبان فارسی در افغانستان کم توجهی صورت گرفته است و حتی در سالهای اخیر هم نیز نشانه‌هایی از تغییر رویه دیده نمی‌شود، بلکه گاه عملکردهایی را شاهدیم که خبر از ادامه سیاست‌های پیشین دارد.

تضعیف زبان فارسی در نظام اداری افغانستان

در بخش دیگری از کتاب به سیر تاریخی  زبان اداری افغانستان اشاره  شده است و نویسنده در این بخش آورده است که از زمانی که افغانستان به دست مسلمانان فتح شد، زبان عربی حکم زبان اداری را یافت و حاکمان فارسی تا دیرباز مکاتبات رسمی را به زبان عربی انجام می‌دادند ولی در عصر غزنویان برنامه‌هایی برای فارسی‌سازی نظام اداری روی کار آمد.

این روند فارسی‌سازی در قرن‌های مختلف با شدت و ضعف ادامه یافت و حتی با تشکیل افغانستان امروزی توسط (احمدشاه درانی) که پشتو زبان هم بود رسمیت زبان فارسی صدمه نخورد.

نویسنده کتاب طبق استناد به نظر (محمد صدیق فرهنگ) در کتاب (افغانستان در پنج قرن اخیر) بر این باور است که نخستین کوشش برای حذف و یا تضعیف زبان فارسی در نظام اداری افغانستان از زمان حکومت نادر خان محمدزایی آغاز شد و در دوره فرزندش محمد ظاهرشاه، تضعیف زبان فارسی  توسعه پیدا کرد و به نظام اداری و قانون اساسی افغانستان نیز رسوخ کرد.

کاظمی ضمن تأکید بر این نکته که به جوانب سیاسی و اجتماعی این قضایا کاری ندارد، معتقد است که حاصل این تلاش‌ها، تحمیل یک دسته از واژگان غیر فارسی، به ویژه اصطلاحات اداری و نظامی به زبان فارسی افغانستان بوده است و این تنها یکی از عوارض است که زبان فارسی افغانستان متحمل شده است.

فارسی در ایران دری در افغانستان

از فارسی تا دری نام بخش دیگری از کتاب است که نویسنده  این سؤال را مطرح کرده است که "فارسی" و "دری" دو زبان است یا یک زبان؟ و اگر یک زبان است چرا در ایران فارسی خوانده می‌شود و در افغانستان دری؟

نویسنده با آوردن شواهد عینی از متون ادبی و نظریه‌های پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی در ایران و افغانستان بر این نظر تأکید کرده است که فارسی و دری از قدیم دو نام بوده است برای یک زبان واحد و نه این که دو زبان متفاوت بوده باشد.

در مورد تفاوت واژگان نیز نویسنده بر این باور است، که در یک زبان آنچه که بیش از واژگان، اهمیت دارد، ساختار دستوری و نظام نحوی آن است؛ نظیر شیوه جمله سازی و کاربرد فعل و ساختن صفت و قید و امثال اینها که چنین تفاوتی در فارسی و دری وجود ندارد.

نویسنده با  ذکر شواهدی بر این باور است که:  از یک زمان مشخص به بعد، افرادی به تدریج "فارسی" را متروک ساخته و نام "دری" را برجسته کرده‌اند.

به واقع این کار بخشی از یک برنامه‌ای بوده است که از سوی جناح ملی‌گرای حاکمیت پی گرفته می‌شد. این حرکت بالاخره در دهه چهل به این جا رسید که برای اولین بار در قانون اساسی سال 1343 افغانستان، زبان رسمی کشور "دری" نامیده شد.

در قسمتی دیگری از کتاب پیامدهای این تغییر نام، مورد بررسی قرار گرفته و نویسنده چنین نتیجه گرفته است که این تغییر نام زبان در کشور ما، به فایده همه تمام شد، به جز خود ما:

مخالفان زبان فارسی فایده کردند، چون با این سیاست، زبانی با یکصد میلیون گوینده را با یک زبان کم کاربرد با گویندگانی در حدود 10 تا 15 میلیون نفر وانمود کردند.

فارسی زبانان ایران هم فایده کردند، چون همه افتخارات زبان فارسی در سطح بین المللی را نصیب خویش ساختند.

زبان فارسی بدون هیچ شریک و معارضی از آنان شد و هر چه با نام فارسی شناخته می‌شد، به این کشور تعلق یافت، و یا وانمود شد که تعلق دارد.

البته نویسنده در پاورقی کتاب تأکید کرده است که منظورش از فایده همان فایده صوری و مقطعی است، وگرنه این جدایی برای ایرانیان نیز خالی از ضرر نبوده است.

فارسی و پشتو

در بخش دیگری از کتاب پیرامون مجاورت زبان پشتو در کنار زبان فارسی و تأثیر این دو زبان از یکدیگر سخن رفته است.

نویسنده با تأکید بر این که زبان فارسی به خاطر وسعت حوزه جغرافیایی خویش، به طور طبیعی غنی‌تر بوده و دارای گنجینه واژگانی بسیار وسیع است. نتیجه گرفته است که:

تأثیر زبان پشتو بر فارسی تا حوالی نیم قرن پیش چندان احساس نمی‌شود، یعنی در متون ادبی و علمی قرن‌های پیش، کمتر به واژه‌ای بر می‌خوریم که مختص زبان پشتو بوده و از آن زبان، وارد زبان فارسی شده باشد.

به همین ترتیب، در محاوره فارسی‌زبانان امروز نیز حضور واژگان پشتو بسیار پر رنگ نیست و آنچه دیده می‌شود نه بر اثر یک ضرورت زبانی، که بر اثر الزم‌های اداری است.

نویسنده در ادامه این مطلب تأکید کرده است که بعضی از حاکمیت‌ها کوشیده‌اند که این داد و ستد طبیعی را به طرزی یکسو جهت دهند و واژگان بسیاری را از زبان پشتو بر زبان اداری افغانستان و بالاتر از آن، بر زبان فارسی تحمیل کنند.

بخش‌های دیگر کتاب

فارسی افغانستان و رسانه‌ها، فارسی افغانستان و تحولات جدید، مهاجرت و زبان فارسی، اصالت زبان و ضرورت آن، راه‌های عملی پالایش و به‌سازی زبان، اصول بر خورد با زبان‌های دیگر، امکانات و قابلیت‌های به‌سازی زبان، عنوان بخش‌های دیگری از کتاب است که نویسنده در هر بخش به طور مفصل هر یک از موضوعات یاد شده را مورد نقد و بررسی قرار داده است.

آنگونه که در مقدمه کتاب آمده است، موضوعات این کتاب قبلاً به صورت پراکنده در پایگاه انترنتی یک خبرگزاری داخلی کشور انعکاس یافته است و آنچه که در این کتاب آمده است همان سلسله مطالبی است که به صورت منظم و با ویرایش جدید به صورت کتاب در آمده است.

نویسنده در مقدمه تأکید کرده است که چون هدف او بیشتر جنبه کاربردی و عملی آن هم برای مخاطبان عام بوده است، از مباحث تاریخی و زبان شناسی به اجمال و گذرا عبور کرده است.

 

لینک مطلب: https://www.ansarpress.com/farsi/474






*
*

*



نیز بخوانید

گریه ها و خنده های کودک افغانستانی در جشنواره فیلم فجر / وقتی بغض طناز طباطبایی و شمیلا شیرزاد ترکید+ فیلم


از جوکر تا مستند دخترانی از افغانستان؛ برنده‌گان اسکار 2020


فیلم ’دختران اسکیت بورد افغانستان’ برندۀ جایزۀ اسکار 2020 شد


انتقاد هنرمند ایرانی از نگاه متعصبانه به کارگردان مهاجر افغانستانی


واکنش شاعران به سخنان عجیب اشرف غنی/ ما دو تن شاخه‌های یک بیدیم


لغو اکران فیلم‌های اسکاری در سینمای چین


فیلم ایرانی یلدا جایزهٔ هئیت داوران جشنوارهٔ ساندنس را برد


کتاب «تراژدي کابل بانک» در کابل رونمايي شد


افغانستان تعهد جهانی آزادی رسانه‌‎ها را امضا کرد


بزرگترین کتاب جهان با ۱۴۰۰ کیلوگرم وزن در دهکده‌ای در مجارستان


اصالت نقاشی منتسب به ون‌گوگ پس از نیم قرن تردید تایید شد


جایزه «بهترین بازیگری» به بازیگران فیلم «حوا، مریم، عایشه» اهدا شد


یک اثر باستانی پس از 30 سال از انگلیس به افغانستان بازگردانده می‌شود


کشف نسخه قدیمی دیوان حافظ به ارزش یک میلیون یورو در نیدرلند


«ترامپ» سوژه هنر شد/یک اثر هنری زشت!


محمدکاظم کاظمی: شعر لاغرتر شده اما تمام شدنی نیست


سروده شاعر افغانستانی برای سردار سلیمانی؛ چکمه‌های تو امنیت آورد


تلاش گروه بزم وحدت برای حیات‌بخشی دوباره به سبک موسیقی خراسانی


بازیگران افغانستانی جایزه فیلم های آسیایی لس آنجلس را از آن خود کردند


نامه ها برای دخترانم


زمينه سرمايه‌گذاري تجار افغانستاني در حوزه گردشگري خراسان رضوي فراهم مي‌شود


یکی از برج‌های قلعت‌الغزنین فرو ریخت


فیلم مشترک دیگری از ایران و افغانستان کلید خورد


مداحی رحلت امام خمینی (ره)


غزلی که در وصف شهدای لشکر فاطمیون خواندم، مورد تحسین رهبری قرار گرفت





پربازدیدها
پربحث ها






اخبار تازه را در موبایل خود ببینید.

ansarpress.com/m



نظرسنجی

به نظر شما با پذیرفتن خط دیورند و مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان توسط افغانستان، صلح در افغانستان برقرار میشود؟

بله

خیر

معلومـ نیست

مشاهده نتایج


آخرین خبرها

طرح امریکا: افغانستان در مسیر فدرالیسم

ثبت سه واقعۀ مشکوک ویروس کرونا در هرات

"کرونا" باعث دعوای لفظی روسیه و آمریکا شد

سندرز: آمریکا از رئیس جمهوری که همیشه دروغ می‌گوید خسته شده است

۲۴۶۲ نفر قربانی کووید-۱۹ در جهان

شیوع ویروس کرونا؛ توزیع ماسک رایگان در ایران و کاهش شمار مبتلایان در چین

حامد کرزی با سیاف دیدار کرد

والی جدید ولایت جوزجان از سوی دکتر عبدالله معرفی شد

اعزام نیروهای گارد ملی «کلرادو» به افغانستان

جنرال دوستم خطاب به خلیلزاد: در مورد انتخابات و موضع ما با دکتر عبدالله حرف بزنید

نیروهای امنیتی افغانستان به علی احمد عثمانی اجازه سفر به هرات نمی‌دهند

لغو تمامی رقابت های ورزشی ایران به دلیل کرونا

اشرف غنی مراسم تحلیف برگزار می کند

رهبران سیاسی افغانستان خواستار تشکیل حکومت «فراگیر» شدند

کلید خوردن محصول مشترک سینمای ایران و افغانستان

نتایج رسمی برخی حوزه‌های انتخابیه انتخابات مجلس ایران اعلام شد

دیدار پامپئو با سلطان هیثم بن طارق؛ دعوت ترامپ از پادشاه عمان برای سفر به آمریکا

ذوق زدگی اسرائیل از دیدار ملک سلمان با خاخام یهودی در کاخش برای اولین بار

پس از ابتلا به "کووید-۱۹" چه اتفاقی در بدن می‌افتد؟

توقف خدمات کنسولی سفارت افغانستان در تهران به خاطر ویروس کرونا

جدیدترین آمار مبتلایان و فوتی‌های کروناویروس در جهان

افزایش تعداد «ضربه مغزی‌های» آمریکا در حمله موشکی ایران به عین‌الاسد

قیام سوم حوت؛ اشغال منتفی است

عبدالله عبدالله: قیام سوم حوت را می‌توان اولین جرقهٔ مبارزه و جهاد مردم افغانستان بود

والیان جدید سرپل و بغلان از سوی عبدالله عبدالله معرفی شدند / والی پنجشیر ابقاء شد


خبرهای پزشکی






















خبرگزاری انصار ©  |  درباره ما  |  ارتباط با ما  |  نسخه موبایل  |  پیوندها  |  طراحى و پشتيبانى توسط: شركت شبكه نگاه
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع (لينك سايت) مجاز است.