وقتی اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان هفته گذشته برای ترغیب طالبان به مذاکرات صلح تلاش کرد و وعده عفو و مشارکت سیاسی به آنها داد، می توانست به نمونه اخیر اشاره کند؛ توافقی که گروه شبه نظامی حزب اسلامی و گلبدین حکمتیار، رهبر آن را از میدان نبرد به داخل کشید.

حکمتیار در طول چندین دهه آشوب در افغانستان تلاش کرد تا عمل گرا باشد و برای این کار بارها ائتلاف شکنی کرد. او از شبه نظامیان مورد علاقه سیا علیه شوروی، قصاب کابل، نخست وزیر، ستایشگر القاعده، متحد و دشمن طالبان و بی شک حامی انفجارهای انتحاری علیه نیروهای آمریکایی بوده است. 

از زمان انعقاد توافقی که به او اجازه بازگشت داد، او نقش آشکارتری در آشفته بازار سیاسی افغانستان بازی می کند. گرچه به سازش او به چشم امیدی برای صلح نگاه می شود اما او هنوز صلح طلب سیاسی نشده است. او از منتقدان سرسخت غنی و سرسخت تر علیه عبدالله عبدالله، رئیس دولت اجرایی افغانستان است و غالبا در مناقشه های میان این دو رهبر افغان مداخله می کند تا جانب غنی را بگیرد. علاوه بر این، او هنوز نیرویی غیر قابل اعتماد و حتی چهره ای منفور میان برخی از صاحبان قدرت افغان است.     

گرچه حکمتیار تا زمانی که با دولت افغانستان سازش می کرد نیروی مهمی در میان شبه نظامیان در نظر گرفته نمی شد اما او هنوز تاکید دارد که نقشی حیاتی در تضمین یک توافق با طالبان دارد. رهبر حزب اسلامی فوریه در مصاحبه ای گفت مشارکتش در سیاست افغانستان نشان می دهد که طالبان هم پس از زمین گذاشتن سلاح می تواند صاحب نفوذ شود. او تاکید کرد: صلح هدف ما و پایان دادن به جنگ وظیفه ماست. حکمتیار مدعی شد که جایگاهش را به عنوان یک واسطه اثبات کرده است و گاها تماس هایی با مولوی هیبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان دارد.  

حکمتیار تاکید کرد اگر دولت کابل تمام وعده هایش را عملی کند، طالبان هم انگیزه بیشتری برای توافق پیدا می کند. به گفته او از مجموع ۲۰۰۰ شبه نظامی زندانی تنها ۱۵۰ تن آزاد شدند. سازمان ملل متحد عنوان تروریست بودن حکمتیار را برداشته است اما ایالات متحده آمریکا هنوز این کار را نکرده است. این مقام تاکید کرد: اگر توافق صلح با حزب اسلامی موفق باشد تعداد زیادی از اعضای طالبان احتمالا به دولت ملحق می شوند.  

رهبر حزب اسلامی افغانستان همچنین به دنبال سازشی با طالبان است که به این گروه شبه نظامی خودمختاری محلی در مناطق خاصی بدهد. او نام این مناطق را مناطق امن خواند که حتی با خروج نیروهای ارتش افغانستان همچنان بخشی از افغانستان خواهند ماند. اما دیپلمات های غربی موافق توافقی هستند که طالبان را مانند حکمتیار به سمت دولت مرکزی بیاورد و مدل خودمختاری محلی را رد کردند.

حکمتیار غالبا در جلسات کنار اشرف غنی می نشیند تا اتحادشان را به نمایش بگذارد اما او علنا از نحوه حکومتداری رئیس جمهوری افغانستان انتقاد می کند ولی به ندرت نام او را به زبان می آورد. او همچنین گاها انتظاراتش را تغییر می دهد تا عبدالله، رقیب غنی را به واکنش وادارد. از دیگر دلایل ادامه وحشت مقام های افغان و آمریکایی می توان به دفاع حکمتیار از بمبگذاری های انتحاری حزب اسلامی اشاره کرد. در یکی از عملیات های این گروه، در سال ۲۰۱۲ یک عامل انتحاری مینی بوس حامل مهمانداران یک شرکت هواپیمایی که در اختیار سفارت آمریکا بود، هدف قرار داد و جان ۱۴ تن را گرفت. حکمتیار در مصاحبه اش حمله به غیرنظامیان را رد کرد اما علنا درباره آنچه موفق ترین عملیات جنگی یاد کرد، سخن به میان آورد: حمله به کاروان نیروهای آمریکایی که تلفاتی بر جای گذاشت.

حکمتیار در این مصاحبه از اقامتگاهش در کابل گفت اسامه بن لادن، رهبر سابق القاعده را از دهه ۸۰ میلادی می شناخت. او بن لادن را مرد متعهد به اسلام توصیف کرد اما گفت بعد از اینکه بن لادن از افغانستان به روی جهاد جهانی متمرکز شد، از او روی برگرداند. حکمتیار تاکید کرد پس از ۲۰۰۱ تماسی با القاعده نداشته و تاکید کرد: ما صادق هستیم؛ هم در جنگ و هم در صلح.

منبع: روزنامه نیویورک تایمز

انتهای پیام