در میان اقوال مورخان درباره چگونگی دفن حضرت سید الشهداء علیه السّلام و یاران باوفای آن حضرت اندک تفاوتی، دیده می شود.

در میان اقوال مورخان درباره چگونگی دفن حضرت سید الشهداء علیه السّلام و یاران باوفای آن حضرت اندک تفاوتی، دیده می شود؛ جهت روشن شدن موضوع به تشریح بعضی از آنها می پردازیم:

الف. مرحوم مفید پس از ذکر اسامی هفده نفر از شهیدان بنی هاشم که همگی از برادران و برادرزادگان و عموزادگان امام حسین علیه السّلام بودند، می فرماید: آنان پایین پای آن حضرت در یک قبر (گودی بزرگ) دفن شدند و هیچ اثری از قبر آنان نیست و فقط زائران با اشاره به زمین در طرف پای امام علیه السّلام آنان را زیارت می کنند و علی بن الحسین علیهم السّلام (علی اکبر) از جملة آنان است، برخی گفته اند: محل دفن علی اکبر نسبت به قبر امام حسین علیه السّلام نزدیک ترین محل است.1

ب. و نیز می گوید: پس از بازگشت عمر بن سعد از کربلا، جماعتی از بنی اسد که در غاضریه سکونت داشتند، آمده و بر پیکر امام حسین علیه السّلام و یارانش نماز گذاردند و آن حضرت را همان جایی که الآن قبر اوست دفن کردند و علی ابن الحسین (علی اکبر) علیه السّلام را در پایین پای پدر به خاک سپردند، سپس برای دیگر شهیدان از اهل بیت و اصحاب، حفیره ای کندند و همة آنان را در آن حفیره به صورت دسته جمعی دفن کردند و عباس بن علی علیه السّلام را در راه غاضریّه، در همان محلی که به شهادت رسید و اکنون قبر اوست به خاک سپردند.2

ج. در بعضی از روایات آمده است: امام سجاد علیه السّلام (با قدرت امامت و ولایت) به کربلا آمد و بنی اسد را سرگردان یافت، چون که میان سرها و بدن ها جدایی افتاده بود و آنها راهی برای شناخت نداشتند، امام زین العابدین علیه السّلام از تصمیم خود برای دفن شهیدان خبر داد، آن گاه به جانب جسم پدر رفت، با وی معانقه کرد و با صدای بلند گریست، سپس به سویی رفت و با کنار زدن مقداری کمی خاک قبری آماده ظاهر شد، به تنهایی پدر را در قبر گذاشت و فرمود: با من کسی هست که مرا کمک کند و بعد از هموار کردن قبر، روی آن نوشت: «هذا قبر الحسین بن علی بن ابی طالب الّذی قتلوه عطشاناً غریباً»؛ این قبر حسین بن علی بن ابی طالب است، آن حسینی که او را با لب تشنه و غریبانه کشتند. پس از فراغت از دفن پدر به سراغ عمویش عباس علیه السّلام رفت و آن بزرگوار را نیز به تنهایی به خاک سپرد.

سپس به بنی اسد دستور داد تا دو حفره آماده کنند، در یکی از آنها بنی هاشم و در دیگری سایر شهیدان را به خاک سپردند، نزدیک ترین شهیدان به امام حسین علیه السّلام فرزندش علی اکبر علیه السّلام است؛3 امام صادق علیه السّلام در اینباره به عبدالله بن حمّاد بصری فرموده است: امام حسین علیه السّلام را غریبانه کشتند، بر او می گرید کسی که او را زیارت کند غمگین می شود و کسی که نمی تواند او را زیارت کند دلش می سوزد برای کسی که قبر پسرش را در پایین پایش مشاهده کند.4

گر چه بعضی از مطالب در کیفیت به خاک سپاری امام حسین علیه السّلام و این که چه کسی امام حسین علیه السّلام را دفن کرده، در این نقل ها متفاوت است، ولی از مجموع آنها یک نکته قابل استفاده است که به عنوادن نتیجه ارائه می گردد و آن این که: قبر علی اکبر علیه السّلام در پایین پای امام حسین علیه السّلام قرار دارد.
نتیجه: بنابراین می توان ادعا کرد که ضریح کوچکی که بر ضریح حضرت سیدالشهدا علیه السّلام متصل است و در طرف پایین پای آن حضرت قرار دارد و از مجموع دو ضریح یک ضریح شش گوشه درست شده به احترام علی اکبر علیه السّلام و به نام آن حضرت است.

عبدالرّزاق حسنی ضریح امام حسین علیه السّلام را چنین توصیف کرده است:
«ضریح امام حسین علیه السّلام عبارت است از: یک بلندی (صندوق مانند) چوبی که به عاج زینت شده و روی آن دو مشبک5 قرار دارد، مشبک داخلی از فولاد گران قیمت و مشبک خارجی از نقرة روشن سفید است... به مشبک خارجی مشبک دیگری بدون این که مانعی بین آن دو باشد، متصل است و فقط از هر طرف به اندازة یک متر کوتاه تر از مشبک خارجی متعلق به امام حسین علیه السّلام است و زیر آن مشبّک قبر علی بن الحسین علیهم السّلام است که همراه پدر در یک روز شهید شده و در کنار پدر دفن گردیده است.6
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. الارشاد، شیخ مفید.
2. مقتل الحسین، عبدالرزاق موسوی مقدم.
3. موجز تاریخ البلدان العرافیه، عبدالرزاق حسنی.

پی نوشت:
1 . مفید، الارشاد، سلسلة مؤلفات شیخ مفید، دار المفید للطباعة و النصر و التوزیع، ج11، صص 125 126، جزء 2.
2 . مفید، همان، ص 114؛ خلیلی، جعفر، موسوعة العتبات المقدسه قم-کربلا، بیروت، منشورات مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، 1407 ق، ص 73، جزء8.
3 . عبدالرزاق الموسوی، المقرم، مقتل الحسین علیه السّلام ، تهران، قسم الدراسات الاسلامیه، مؤسسه البعثة، ص320 321.

4 . قمی، جعفر بن محمد، ابن قولویه، کامل الزیارات، مؤسسه نشر الفقاهه، چاپ اول، 1417 ق، صص 537 538، المقرم، همان، ص321.
5 . هر چیز سوراخ، سوراخ پنجره مانند را مشبک گویند.
6 . خلیلی، جعفر، موسوعة العتبات المقدسه، قسم کربلا، جزء 8، بیروت، منشورات مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ص 182، به نقل از حسنی، عبدالرزاق، موجز تاریخ البلدان العراقیّه.

منبع: پایگاه جامع عاشورا

انتهای پیام