مریم خندابی- دانشجوی دکترای علوم قران و حدیث

برای آبیاری زمین های زراعی، آب رودخانه ای را به سمت مزارع هدایت میكنند. زمین های هایی كه در ابعاد وسیع میباشد طبیعتاً آب بیشتری را دریافت میكنند. هر چقدر وسعت زمین بیشتر، آب دریافتی از رودخانه بیشتر است. رودخانه در آب رسانی بدون بخل و امساك هر آنچه آب، نیاز زمین باشد را بر او جاری میسازد این زمین ها هستند كه به اندازه وسعتشان آب كم یا زیاد را دریافت میكنند.
مثال رودخانه و زمین زراعی را از آن جهت مطرح كردیم تا مطلب مهمی را پاسخ گوییم. شاید تاكنون بارها از خود سوال كرده اید كه چرا بعضی افراد انقدر سرمایه دار و ثروتمند هستند و عده ای بسیار فقیر و ناتوان.

این سوالات بسیار ساده،گاهی به علت جهل ما انقدر پیچیده و شبهه زا میشود كه پایه های اعتقادات ما را در امر توحید ضعیف میسازد و پیامدهای این ضعف ایمان در اعماق زندگی مان رسوخ پیدا میكند.

معنای رزق

انسان ذاتا نیازمند خلق شده و هر انچه كه از جانب وجود لایزال الهی به او میرسد و نیازش را برطرف میكند رزق و روزی نام دارد.رزق به معنای عطای دائمی است و این عطا به صورت مستمر به كل موجودات عالم داده میشود.
انواع رزق

رزق بر دو نوع است؛ مادی و معنوی. هر عطایی كه از جانب خداست نعمت و رزق است چه مادی باشد چه معنوی. رزق مادی همان مادیات و ثروت و سرمایه هایی است كه باعث آسایش و راحتی زندگی در عالم خاكی میشود. اما كلمه رزق انحصار در مادیات نیست؛ رزق معنوی را نیز شامل میشود مانند سلامتی، علم، خوشبختی، عزت و...

معنای رزاق

خداوند رزاق است یعنی به همه موجودات عالم بدون تبعیض و بیعدالتی روزی میدهد حال چرا بعضی روزی بیشتری نصیبشان میشود و بعضی روزی شان كم است. جواب این سخن را خود قرانمی دهد؛ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِی الْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ (مومنون/١٨)
ما براى شما آب را به قدر معین از آسمان نازل كرده و در زمین نگاهش داشتیم، در حالى كه بر نابود كردن آن نیز قادریم (18)

در تفاسیر بیان شده است كه معنای باطنی آیه در مورد روزی و كسب آن میباشد كه هر كس به اندازه ظرفیت وجودی خود روزی دریافت میكند.

همچنانكه زمین های زراعی به اندازه وسعشان آب دریافت میكنند، روزی انسان ها چه مادی وچه معنوی به اندازه وسعت روحشان دریافت میشود. تمامی آیات و روایاتی كه به بیان عوامل ازدیاد روزی میپردازد مثل ترك گناه، خواندن و حفظ قرآن، دائم الوضو بودن، دعا برای پدر و مادر و... همه و همه باعث طهارت، پاكیزگی و وسعت روح میشود و به فراخور این امر، دریافت روزی هم بیشتر میگردد.

از طرفی گناه، معصیت، دروغگویی، عاق والدین و امثال این ها باعث ایجاد مانع در دریافت روزی میگردد. آنكه عمل خیر انجام میدهد و موانع جلب روزی را از بین میبرد مانند كسی است كه رودخانه ای را لایروبی میكند و طبیعتاً آب بیشتری در این رودخانه جاری میشود و آنكه با گناهان صغیره و كبیره دچار انواع بلایا و مصائب و مشكلات میگردد، برای دریافت و جلب روزی در وجود خود مانع ایجاد میكند.
ارزش نعمت ها

مساله مهم اینكه قاعدتاً همه انسان ها در مورد ظاهر زندگی دیگران عجولانه قضاوت میكنند؛ ماشین های گرانقیمت و لوكس، خانه های بسیار شیك و زندگی تجملی فقط نعمت و روزی نیستند امنیت، آرامش، محبت بین خانواده، عزت و احترام، كلام زیبا، توانایی در درك دیگران، ارتباطات و تعامل درست با اطرافیان، علم و دانش، توفیق عبادت و... همه و همه نعمت های گران قیمت و با ارزشی هستند كه خداوند هدیه ی خاص دوستان و اولیاء خودش قرار داده است.
عوامل ازدیاد روزی

تلاش

قرآن كریم مهمترین عامل در كسب روزی را برای انسان سعی و تلاش و همت او بر میشمارد: وَأَن لَّیۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ (٣٩/نجم) اگر انسان تلاش نمود و حركت كرد، خداوند نیز در دامان او بركت مینهد و اگر سستی كرد چیزی جز تنگدستی نصیب خود نكرده است.

و میفرماید هر كس بر وفق كوشش و تلاشش پاداش میگیرد: (طه ١٥-٢٠) در این مسیر هركس كمر همت بست و به دنبال كسب روزی رفت، چه مادی و چه معنوی سود جست و هركس تنبلی كرد، جز زیان و افسوس برای خودم فراهم نكرده است.

توكل بر خدا

دیگر از عواملی كه باعث ازدیاد روزی میشود توكل برخداست.كسی كه تنها به تلاش خودتكیه دارد وخداوندرافراموش كرده است،خداوندهم روزی رابه خوداو میسپارد تا به او بفهماند كه رزاق نه اندیشه وتلاش او بلكه خداوند است.

دیگر از عوامل جلب روزی صدقه و قرض دادن است زیرا خداوند درقران میفرماید كه خود ضامن برگشت عوض آن شده است.

دعا برای پدر و مادر، سحرخیزی، دوری از فحشاء، صله رحم، دعا برای مومنین، خواندن آیة الكرسی، خواندن سوره واقعه قبل خواب همه و همه روزی را زیاد میكند.

و انجام گناه، دروغگویی، اظهار فقر در حالی كه فقیر نیست و عاق والدین شدن روزی را كم میكند.
امام جواد (علیه السلام)؛واسطه روزی
هر كدام از ائمه معصوم تجلی و واسطه یكی از اسماء الله هستند؛ یعنی هر امام مسئول فیض رسانی در یك باب هستند مثلا وجود مقدس امیر المومنین باب علم هستند هر كسی علم میخواهد باید در خانه مولا را دق الباب كند. در روایات متعددی امام جواد واسطه فیض و روزی هستند و میفرمایند كه هركسی دربحث امور مالی نیازمند شد و گرفتار گشت به وجود مقدس و نورانی امام جواد متوسل شود تا گره باز شود ان شاء لله.

دعا جهت زیاد شدن روزی؛ توسل به جواد الائمه علیه السلام

جهت زیاد شدن روزی این دعا را روزی چهارده مرتبه تا 9 روز بخواند:

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِحَقِّ وَلِیِّكَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِی علیه السلام اِلاّ جُدْتَ بِهِ عَلَىَّ مِنْ فَضْلِكَ، وَ تَفَضَّلْتَ بِهِ عَلَىَّ مِنْ وُسْعِكَ، وَ وَسَّعْتَ بِهِ عَلَىَّ مِنْ رِزْقِكَ، وَ اَغْنَیْتَنى عَمَّنْ سِواكَ، وَ جَعَلْتَ حاجَتى اِلَیْكَ وَ قَضاها عَلَیْكَ، اِنَّك لِما تَشاَّءُ قَدیرٌ.

التماس دعا