وضعیت عمومی اقتصاد جهانی چندان روشن و امیدوار کننده نیست، اما در این وضعیت مبهم باز هم ثروتمندان در حال ثروتمندتر شدن و به تبع آن شکاف طبقاتی در سراسر جهان روبه افزایش است.

به تازگی پایگاه اقتصادی بلومبرگ گزارشی را منتشر ساخته است، شکاف طبقاتی در سراسر جهان و بویژه ایالات متحده آمریکا روبه افزایش و تشدید است.

برمبنای داده های گزارش بلومبرگ، نزدیک به 18 میلیون خانوار در سراسر جهان دارای درآمدی بیش از 1 میلیون دلار می باشند. این خانوارها تنها 1 درصد جمعیت جهان را تشکیل می دهند، اما 45 درصد از کل ثروت موجود در جهان را در دست دارند. پیش بینی شده است در صورت تداوم روند فعلی اقلیت 1 درصدی ثروتمند جهان تا سال 2022 خواهد توانست بیش از نیمی از ثروت جهان را به کنترل خود درآورند.

از طرف دیگر گفته شده در حالی که در گذشته نه چندان دور، ثروتمند شدن به واسطه دستمزد و حقوق ها امکان پذیر بوده است، اما در شرایط فعلی مسیر دست یابی به ثروت تنها از طریق حقوق های ماهانه ممکن نیست، بلکه این دارایی های کلان افراد است که افراد را به ثروت خواهد رساند.

بلومبرگ در ادامه گزارش خود وضعیت شکاف و فاصله طبقاتی را در جامعه آمریکا حتی بسیار بحرانی تر از دیگر مناطق جهان ارزیابی کرده و تشدید این وضعیت را بویژه در دوران پس از ریاست جمهوری رونالد ریگان، رئیس جمهور جمهوری خواه امریکا در دهه 1980 با سرعت و فاصله شدیدتری عنوان کرده است. فاصله و شکاف طبقاتی بیشتری که از زمان ریگان متاثر از سیاست های کاهش مالیات ثروتمندان، حذف اتحادیه های کارگری و نواسانات بازار سهام آمریکا تقریبا دو برابر شده است. براین اساس با افزایش فاصله طبقاتی در آمریکا انتظار می رود تا سال 2021، نزدیک به 70 درصد ثروت آمریکا تنها در کنترل 1 درصد جمعیت این کشور باشد.

با این حال آمریکا از جنگ جهانی دوم به بعد همواره بیشترین میزان افزایش ثروت سالانه را به خود اختصاص داده است، هرچند بخش قابل توجهی از این میزان افزایش سرمایه متعلق به همان بخش یک درصدی جامعه آمریکا بوده است. در این گزارش گفته شده میزان افزایش ثروت و سرمایه در آمریکا طی یک سال گذشته برابر با 28 درصد، در ژاپن برابر با 21 درصد و در منطقه آسیا و اقیانوسیه کمتر از 20 درصد بوده است.

در شرایطی که میزان ثروت در جهان و بویژه آمریکا هر سال به نفع اقلیتی خاص روبه افزایش می باشد، این سوال مطرح است که تولید ثروت در جهان و در آمریکا از کجا می آید؟

تولید ثروت در جهان عمدتا از طریق سپرده گذاری در بانک و یا تغییرات بازار سهام است که ایجاد می شود، اما این وضعیت در آمریکا تا اندازه ای متفاوت از سایر مناطق جهان و بسیار متاثر از تغییرات سیاسی در این کشور است.

بعد از انتخاب دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رشد بازار سهام در واشنگتن و نیویورک متاثر از امید به کاهش مالیات در دوره ترامپ به شدت افزایش یافت و در فاصله کوتاه چند ماهه میزان سرمایه سهامداران را در مواردی به دو یا حتی سه برابر رساند. همان گونه که دیده می شود یک تغییر سیاسی در ایالات متحده چگونه در فاصله کوتاه توانسته است سرمایه ثروتمندان فعال در بازار سهام را به چندبرابر افزایش دهد.

با توجه به همین تاثیرات سیاسی و به تبع آن اقتصادی است که کارشناس بلومبرگ معتقد است که آمریکا جایی است که ثروتمندان ثروتمند تر و فقرا فقیرتر می شوند و در حال حاضر 2 نفر از 5 نفر از ثروتمندترین افراد جهان در آن کشور زندگی می کنند. این گزارش می افزاید در حال حاضر 7 میلیون نفر در آمریکا با درآمد ماهانه بیش از 1 میلیون دلار زندگی می کنند که این جمعیت ابرثروتمند تا سال 2021 نزدیک به 10 میلیون نفر خواهد رسید.

در واقع سالانه 670 هزار نفر به جمعیت ابرثروتمندان آمریکا افزوده می شود و در مقابل فاصله درآمدی بیشتری میان طبقه مرفه و متوسط آمریکایی ایجاد می شود. بعد از آمریکا نیز کشور چین با 2.1 میلیون نفر ثروتمند دارای بیشترین تعداد ثروتمندان در جهان می باشد، هرچند شکاف طبقاتی و فاصله درآمدی در چین به شدت ایالات متحده آمریکا زیاد نیست.

در شرایطی که سیستم سرمایه داری آمریکا روز به روز در حال متمرکز شدن به نفع اقلیتی خاص می باشد، نمی توان آینده چندان روشنی را از وضعیت اجتماعی ایالات متحده انتظار داشت. بدون شک یکی از تاثیرات مستقیم افزایش و تشدید شکاف طبقاتی موجود، بحران های اجتماعی و فردی جدیدی خواهد بود که جامعه سرمایه داری آمریکا را فرا خواهد گرفت.