اخیراً فهرستی از اقوام کشور در صفحات اجتماعی دست به دست می شود. از این فهرست قرار بوده برای درج قومیت در شناس نامه ها استفاده شود، اما موضوع نگران کننده این است که در این فهرست شماری از قوم ها به شاخه های دیگری تقسیم شده اند.

این فهرست با عنوان (فهرست نهایی اقوام افغانستان) که شامل 42 قوم بوده به صفحات اجتماعی درز کرده است.

فضل کریم ایماق، عضو پیشین مجلس نماینده گان و عضو لویه جرگۀ قانون اساسی 1382 در بارۀ این فهرست می گوید، نام قوم ایماق در این فهرست به شاخه های لرخوابی، سجانی، فیروزکوهی، جمشیدی و تیمنی تقسیم شده است. به گفتۀ آقای ایماق، (حق در نظام کنونی بر مبنای کمیت اقوام تثبیت می شود و تقسیم یک قوم به شاخه ها می تواند در حقوق و جایگاه یک قوم خطرناک باشد.)

این عضو پیشین مجلس و رهبر قوم ایماق از مسؤولان وزارت اقوام و قبایل و ادارۀ ثبت احوال و نفوس کشور می خواهد که در موضوعات مربوط به اقوام با احتیاط عمل کرده و این گونه موارد را با شخصیت های علمی، فرهنگی و رهبران اقوام در میان بگذارند.

تقسیم قوم ایماق به شاخه های دیگر نمونه یی از تقسیمات اقوام به شاخه ها در این فهرست است.

اما خیال الدین صدیقی، رییس تحقیق و مطالعات وزارت سرحدات اقوام و قبایل می گوید، در ترتیب عنوان این فهرست اشتباه شده که شاخه های شماری از اقوام به عنوان یک قوم جداگانه درج شده اند. به گفتۀ او، این فهرست نهایی نبوده و بزودی فهرست نهایی اقوام افغانستان برای استفاده در شناس نامه ها تهیه و نشر می شود.

با این حال شب گذشته همایون محتاط، رییس ادارۀ ثبت و احوال نفوس و شناس نامه های الکترونیکی، در دیداری با سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری نشر این فهرست را به عنوان فهرست اقوام افغانستان، رد کرد و گفت که ادارۀ ثبت و احوال نفوس هیچ دخالتی در تهیۀ این فهرست نداشته است.

آقای محتاط همچنان گفت که برای تهیۀ فهرست اقوام افغانستان باید وزارت های اقوام و قبایل و عدلیه با در نظر داشت فرمان هایی که در این زمینه صادر شده اند، در میان گذاشته شوند.

این در حالی است که طرح تعدیل مادۀ ششم قانون ثبت احوال نفوس در پیوند به توزیع شناس نامه های الکترونیکی پنج شنبۀ گذشته در نشست کابینه تأیید و از سوی رییس جمهور در فرمانی توشیح شد. مادۀ ششم قانون ثبت احوال نفوس در بارۀ ثبت مشخصات افراد در شناس نامه های الکترونیکی است که در مادۀ تعدیل شده علاوه بر شناسه های فردی، کلمۀ افغان به عنوان ملیت و قومیت افراد نیز ذکر خواهد شد.

پس از جنجال ها بر سر درج یا عدم درج کلمه (افغان) به عنوان ملیت همۀ باشنده گان کشور در شناس نامه های الکترونیکی، مجلس نماینده گان در سال ۲۰۱۳ قانون شناس نامه های الکترونیکی را طوری تصویب کرد که در شناس نامه های جدید، واژۀ (افغان) و قومیت شهروندان ذکر نشود و در آن ها تنها (جمهوری اسلامی افغانستان) درج گردد.

محمد اشرف غنی، رییس جمهور کشور نیز این قانون را در سال ۲۰۱۴ توشیح کرد، اما به دلایل نامعلوم برنامۀ آغاز توزیع این شناس نامه ها به تأخیر افتاد.