ترامپ، اگر روزی به طور عمدی و آگاهانه، دیپلوماسی مرد دیوانه را برگزیده بود تا رسانه‌ها را گمراه کند، تحلیلگران سیاسی را سردرگم سازد و دشمنانش را در میانه مذاکرات و بازی‌های سیاسی با حمله نظامی، غافلگیر کند، اکنون به گونه‌ای در باتلاق بحران ناشی از جنگ ایران فرورفته که خود به مرد دیوانه‌ای تبدیل شده که نمی‌داند چگونه از جنگ جنون‌آمیز و جنایتکارانه‌ای که به تحریک نتانیاهو راه‌اندازی کرد، بیرون بیاید.

رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو می‌گوید: ترامپ 5 بار تهدید کرد که ایران را در چند روز نابود خواهد کرد؛ اما هربار عقب‌نشینی کرد:

مارچ: ضرب‌الاجل 48 ساعته اعلام شد، اما تمدید شد.

اپریل: تهدید به بازگرداندن ایران به عصر حجر کرد، سپس آتش‌بس اعلام شد.

جون: حمله را تنها چند ساعت پیش از اجرا لغو کرد.

جولای: از توافق احتمالی عقب نشست و حمله را متوقف کرد.

آگست: ادعا کرد که آماده شلیک و در موقعیت حمله هستیم، یک روز بعد حملات متوقف شد.

 این تغییرات سریع، ناگهانی و غیرقابل‌پیش‌بینی مواضع، از سوی هر سیاستمدار دیگری اگر رخ دهد، نشان‌دهنده ضعف، فقدان اراده و ناتوانی در مدیریت درست بحران‌ها تعبیر می‌شود؛ اما ترامپ و طرفداران او به این رویکرد افتخار می‌کنند؛ زیرا در ادبیات سیاسی امریکا به این رویکرد «دیپلوماسی مرد دیوانه» می‌گویند؛ رویکردی که در آن، هیچ قطعیتی وجود ندارد، هیچ چیزی قابل پیش‌بینی نیست، هیچ تحلیلی قادر نیست برنامه‌های رییس‌جمهور امریکا را پیش‌بینی کند، اهداف او را مورد ارزیابی قرار دهد یا حتی درباره پیروزی یا شکست او در بزرگ‌ترین جنگ‌ها و بحران‌ها داوری کند.

 ترامپ که تاکنون دو بار در میانه مذاکرات، به ایران حمله کرده، این رویکرد را نه تنها ضعف نمی‌داند؛ بلکه به آن مباهات می‌کند و از اینکه رسانه‌ها، اندیشکده‌ها، سازمان‌های سنجش افکار و نظرسنجی‌ها را سردرگم می‌کند، همه را در تعلیق و بلاتکلیفی نگه می‌دارد و هیچ‌کس قادر به خواندن نیات نهانی او نیست، لذت می‌برد.

 اما دیپلوماسی مرد دیوانه، همیشه همان چیزی نیست که سیاستمدار شیاد و شیطان‌صفتی مانند ترامپ، اراده می‌کند. این دیپلوماسی گاه به اندازه‌ای پرهزینه است که تنها یک مرد دیوانه که از قضا رییس‌جمهور بزرگ‌ترین قدرت جهان شده، می‌تواند بر کشورش تحمیل کند و نه تنها کشور تحت رهبری خود؛ بلکه کل جهان و جامعه بین‌المللی را درگیر بحران و فاجعه و پیامدهای ویرانگر تصمیمات جنون‌آمیزش سازد. این همان کاری است که ترامپ با تکیه بر دیپلوماسی مرد دیوانه و راه‌اندازی جنگ علیه ایران، در حال انجام آن است.

 جنگی که طبق برنامه نتانیاهو قرار بود در همان سه روز نخست به «تغییر رژیم» منجر شود و جمهوری اسلامی را از درون و بیرون، متلاشی کند، اکنون پنج ماه است که جهان را درگیر پیامدهای پرهزینه و فاجعه‌بارش کرده و مرد دیوانه مسلط بر واشنگتن، هیچ راه خروجی از آن ندارد.

 ترامپ که روزی به اجرای دیپلوماسی شیطانی مرد دیوانه افتخار می‌کرد، امروز از سر ناچاری و ناگزیری به مرد دیوانه‌ای تبدیل شده که هر روز تغییر موضع می‌دهد، تهدید می‌کند، دوباره عقب می‌نشیند، برای حمله آماده می‌شود، ناگهان اعلام آتش‌بس می‌کند، از نابودی تمدن ایرانی و حمله به زیرساخت‌های انرژی سخن می‌گوید؛ اما به امید بازگشایی تنگه هرمز، تهدیدهایش را پس می‌گیرد و مذاکره‌کنندگانش را به گفتگوهای بیشتر با ایران، ترغیب می‌کند.

 او حتی گاهی بر نزدیک‌ترین متحد خود بنیامین نتانیاهو نیز می‌تازد، او را با خشم و نفرت مورد حمله قرار می‌دهد و می‌گوید که اگر من نبودی، تو حالا در زندان بودی! همه جهان از اسراییل متنفر است. اگر امریکا نبود، اسراییل دیگر وجود نداشت.

 این مواضع به وضوح نشان می‌دهد که دونالد ترامپ، اگر روزی به طور عمدی و آگاهانه، دیپلوماسی مرد دیوانه را برگزیده بود تا رسانه‌ها را گمراه کند، تحلیلگران سیاسی را سردرگم سازد و دشمنانش را در میانه مذاکرات و بازی‌های سیاسی با حمله نظامی، غافلگیر کند، اکنون به گونه‌ای در باتلاق بحران ناشی از جنگ ایران فرورفته که خود به مرد دیوانه‌ای تبدیل شده که نمی‌داند چگونه از جنگ جنون‌آمیز و جنایتکارانه‌ای که به تحریک نتانیاهو راه‌اندازی کرد، بیرون بیاید، بدون آنکه شکست را بپذیرد یا با پیامدهای پرهزینه و زیانبار آن رو به رو شود.

 تناقض‌های ترامپ و عقب‌نشینی‌های مکرر او از تهدیدهای دیوانه‌وارش آشکارا نشان می‌دهد که این دیپلوماسی مرد دیوانه نیست، خود مرد دیوانه‌ای است که سکان دیپلوماسی قدرتمندترین کشور جهان را در اختیار دارد و کشورش را با سرعتی سرسام‌آور به سمت فاجعه و فروپاشی هدایت می‌کند.

 محمدرضا امینی