روزنامه پاکستانی دان به نقل از بخش نظارت بر افغانستان بانک جهانی و تحلیلگران اقتصادی گزارش داده است که تجارت ترانزیتی میان پاکستان و افغانستان در سال مالی 2026 حدود 93 درصد کاهش یافته است.

به گزارش انصارپرس، روزنامه پاکستانی دان امروز یک‌شنبه، 28 سرطان به نقل از بخش نظارت بر افغانستان بانک جهانی و تحلیلگران اقتصادی گزارش داده است که تجارت ترانزیتی میان پاکستان و افغانستان در سال مالی 2026 حدود 93 درصد کاهش یافته است.

بر بنیاد آمار، در سال مالی 2026 انتقال محموله‌های ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان به 11 هزار و 592 کانتینر محدود شده، در حالی که در سال مالی 2021، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، این رقم نزدیک به 89 هزار کانتینر بود.

براساس گزارش هرچند پاکستان در اکتوبر 2025 به دلیل نگرانی‌های امنیتی مرز دیورند با افغانستان را بست، اما روند کاهش تجارت پیش از آن آغاز شده بود.

تحلیلگران باور دارند که طالبان از پیش تلاش‌ها برای گسترش مسیرهای تجاری از طریق ایران و آسیای مرکزی را آغاز کرده بودند تا وابستگی افغانستان به بنادر پاکستان را کاهش دهند.

بر اساس این گزارش، تجارت ترانزیتی در سال‌های نخست پس از روی کار آمدن طالبان به‌طور موقت افزایش یافت و در سال مالی 2023 به 102 هزار و 886 کانتینر و ارزش 6.7 میلیارد دالر رسید، اما پس از آن به‌سرعت کاهش یافت.

این رقم در سال مالی 2024 به 54 هزار کانتینر و در سال مالی 2025 به 42 هزار و 959 کانتینر کاهش یافت.

گزارش می‌گوید که افغانستان اکنون به‌طور فزاینده از مسیرهای ترانزیتی ایران و آسیای مرکزی استفاده می‌کند.

بر اساس این گزارش «نظارت اقتصادی افغانستان» بانک جهانی، واردات افغانستان در سال مالی 2025 میلادی 15 درصد افزایش یافته و ارزش آن به 13.2 میلیارد دالر رسیده است.

بر بنیاد این گزارش، ایران به بزرگ‌ترین منبع واردات افغانستان تبدیل شده و 31.3 درصد واردات این کشور از ایران انجام شده است.

همچنین مسیرهای مستقیم و ترانزیتی ایران حدود 48.6 درصد از مجموع واردات افغانستان را تشکیل می‌دهد.

از سوی دیگر، روند «ترانزیت معکوس» صادرات افغانستان از مسیر پاکستان تقریبا به‌طور کامل متوقف شده است.

در گزارش آمده است که ارزش این ترانزیت که در سال مالی 2025، بیش از 454 میلیون دالر بود، در سال مالی 2026 به تنها هفت میلیون دالر کاهش یافته است.

تحلیلگران می‌گویند هرچند طالبان مسیرهای بدیل تجاری پیدا کرده‌اند، اما این تغییر هزینه‌های اقتصادی نیز برای افغانستان داشته است.

طولانی‌تر شدن مسیرهای انتقال از طریق ایران و دیگر راه‌ها، هزینه انتقال کالا را افزایش داده و باعث بالا رفتن قیمت مواد غذایی، دارو و سایر کالاهای ضروری شده است؛ موضوعی که به‌ویژه بر مردم ولایت‌های شرقی و جنوبی افغانستان تأثیر بیشتر گذاشته است.

کاهش تجارت ترانزیتی بر هزاران راننده، نمایندگان گمرکی، شرکت‌های حمل‌ونقل و دیگر کارگران نیز تأثیر منفی گذاشته و منابع درآمدی آنان را تضعیف کرده است.