دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، اعلام کرد که احتمالاً سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریزم حکومت امریکا حذف خواهد کرد.

احمد شرع، عضو سابق شبکه القاعده و رئیس جمهور کنونی سوریه، در حاشیه این نشست با رئیس جمهور امریکا دیدار کرد.

ترامپ با تمجید فراوان از عملکرد شرع گفت: «او منحیث رئیس جمهور کار واقعاً فوق‌العاده‌ای انجام داده و کشور را در مدت زمان بسیار کوتاهی متحد ساخته است.»

او ادعا کرد که سوریه اکنون بسیار باثبات شده و وضعیت آن نسبت به گذشته که یک «آشفتگی واقعی» بود، به طور کامل تغییر کرده است.

او افزود که حکومت جدید سوریه می‌تواند به امریکا در مقابله با تهدیدات منطقه‌ای و موضوع حزب‌الله کمک کند.

از نظر کارشناسان، اظهارات تازه ترامپ، نشان‌دهنده‌ یک چرخش راهبردی آشکار در سیاست خارجی امریکاست که ریشه در منفعت‌طلبی محض دارد؛ جایی که منافع کوتاه‌مدت امنیتی، بر اصول بلندمدت حقوق بشری و مبارزه ادعایی با تروریزم اولویت پیدا می‌کند.

اعلام احتمال حذف سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریزم، پس از به قدرت رسیدن احمد شرع (رهبر سابق جبهه‌النصره)، یک پیام سیاسی روشن به همه‌ بازیگران منطقه است مبنی بر اینکه مجوز همکاری با واشنگتن، حتی برای چهره‌های دارای پیشینه‌ تروریستی مانند احمد شرع، قابل دستیابی است.

دونالد ترامپ با تمجید از عملکرد افراطی از شرع و توصیف سوریه به عنوان کشوری «باثبات» و «متحد»، در واقع روایتی جدید از تحولات سوریه می‌سازد که با واقعیت میدانی و گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی ناسازگار است. سوریه‌ امروز، اگرچه از آتش جنگ داخلی تمام‌عیار فاصله گرفته، اما با بحران‌های عمیق اقتصادی، ناامنی در مناطق کردنشین، حضور مداوم نظامی ترکیه و رژیم اسرائیل، سرکوب مرگبار اقلیت علوی و بازمانده‌های گروه‌های تروریستی پراکنده روبه‌روست. ثباتی که ترامپ از آن سخن می‌گوید، بیشتر به «تثبیت قدرت» توسط یک دولت مرکزی تحت کنترول یک عضو سابق القاعده اشاره دارد تا آرامش واقعی و فراگیر برای همه‌ اقوام و مذاهب سوریه.

از سوی دیگر، نکته‌ نگران‌کننده، تاکید ترامپ بر نقش سوریه به رهبری یک تروریست سابق در مقابله با حزب‌الله و تهدیدات منطقه‌ای است. این گزاره، معمای استراتژیک واشنگتن را آشکار می‌کند: امریکا برای فشار بر محور مقاومت (به‌ویژه حزب‌الله در لبنان و ایران)، حاضر است از یک بازیگر سابقاً معارض با منافع غرب و دارای سوابق تروریستی، به عنوان متحد جدید استفاده کند. این رویکرد، یادآور سیاست «دشمن دشمن من، دوست من» در خاورمیانه است؛ همان منطقی که زمانی صدام حسین را در جنگ با ایران، یا مجاهدین افغان را در رویارویی با شوروی، متحد امریکا ساخت؛ اما هزینه‌ چنین سیاستی، تضعیف اعتبار مبارزه‌ ادعایی غرب علیه تروریزم و مشروعیت‌بخشی به گروه‌هایی است که زمانی در فهرست سیاه امریکا قرار داشتند.

از منظر حقوق بین‌الملل، این اقدام می‌تواند یک سابقه‌ خطرناک ایجاد کند: اگر یک رهبر با سابقه‌ عضویت در القاعده بتواند با تغییر موضع سیاسی، از فهرست تروریزم خارج شود، آنگاه کل نظام تحریم‌ها و طبقه‌بندی گروه‌های تروریستی به ابزاری چانه‌زنی تبدیل می‌شود، نه معیاری مبتنی بر شواهد جنایت علیه بشریت. اتحادیه‌ اروپا و سازمان‌های مدنی بین‌المللی احتمالاً این تصمیم را با نگرانی دنبال خواهند کرد، زیرا می‌تواند به معنای چشم‌پوشی از جنایت‌های جنگی و نقض حقوق بشر در دوران جنگ داخلی سوریه باشد.

به این ترتیب، به باور تحلیلگران، سیاست خارجی امریکا در دوران ترامپ، بر نتیجه‌گرایی محض و معامله‌گری صریح مبتنی است، نه ارزش‌های دموکراتیک یا مبارزه‌ اصولی با افراط‌گرایی و تروریزم. حمایت از شرع به عنوان «متحد جدید»، اگرچه می‌تواند در کوتاه‌مدت به هدف واشنگتن و تل‌ابیب برای مهار حزب‌الله کمک کند، اما در بلندمدت، بنیان‌های مبارزه با تروریزم ادعایی را تضعیف کرده و این پیام را به گروه‌های تروریستی می‌دهد که خشونت سیاسی در نهایت می‌تواند به مشروعیت بین‌المللی منجر شود. افق