با تداوم حملات هوایی پاکستان و طولانی‌تر شدن جنگ میان طالبان و این کشور، نگرانی‌ها از تلفات غیرنظامیان افزایش یافته است. با این حال، برخی کارشناسان می‌گویند که تشدید حملات امریکا و اسراییل علیه ایران و افزایش تنش‌ها در خاورمیانه باعث شده که جنگ طالبان و پاکستان کم تر مورد توجه قرار گیرد و پایان این جنگ نامشخص باقی بماند.

به گزارش انصارپرس، افراسیاب ختک، کارشناس مسایل منطقه‌ای و فعال سیاسی پاکستانی می‌گوید که پیش‌بینی پایان جنگ طالبان و پاکستان دشوار است. به گفته او، این جنگ بخشی از جنگ‌های غیرمستقیم قدرت‌های بزرگ است.

آقای ختک می‌افزاید: «در واقع، این جنگ نیز بخشی از جنگ‌های غیرمستقیم بین ابرقدرت‌ها برای هژمونی است و هدف آن ایجاد موانع در مسیر گسترش نفوذ چین در آسیای جنوبی و غربی است. به این ترتیب، به نظر می‌رسد که اگر جنگ امریکا و اسراییل علیه ایران طولانی شود، این جنگ بیش‌تر زیر شعاع آن قرار خواهد گرفت.»

در همین حال، مجیب‌الرحمان رحیمی، سخنگوی شورای عالی مصالحه حکومت پیشین، می‌گوید: «با توجه به شرایط، این بحران به این زودی پایان نخواهد یافت. زیرا ریشه آن در حضور تحریک طالبان پاکستان در افغانستان، رقابت‌های منطقه‌ای، و بی‌اعتمادی شدید میان طالبان و پاکستان نهفته است. پاکستان بیش‌تر از ابزار فشار نظامی محدود و عملیات هدفمند استفاده خواهد کرد تا طالبان را وادار به تغییر رفتار کند. بنابراین آنچه احتمالاً شاهد آن خواهیم بود، ادامه یک بحران فرسایشی و دوره‌ای است؛ تنش‌هایی که گاه شدت می‌گیرند و گاه کاهش می‌یابند، اما به سادگی پایان نمی‌پذیرند.»

آقای رحیمی می‌افزاید: «واقعیت این است که طالبان تلاش می‌کنند این درگیری را به‌عنوان ایستاده‌گی در برابر تجاوز پاکستان معرفی کنند. برخی حلقات ناسیونالیست و قوم‌گرای پشتون نیز ممکن است این روایت را تقویت کنند و آن را نوعی مقاومت ملی جلوه دهند. اما در سطح وسیع‌تر جامعه و در میان بسیاری از نخبگان سیاسی و فکری افغانستان، برداشت کاملاً متفاوت است.»

سخنگوی شورای عالی مصالح پیشین می‌گوید: «بسیاری به خوبی می‌دانند که این جنگ اساساً به‌خاطر منافع افغانستان آغاز نشده است. این جنگ نتیجه سیاست‌های خود طالبان و روابط پیچیده آن‌ها با گروه‌های مسلح منطقه‌ای است. به همین دلیل بسیاری از مردم افغانستان این درگیری را جنگ افغانستان با پاکستان نمی‌دانند، بلکه آن را درگیری پاکستان با یک گروه مسلح می‌بینند که زمانی خود در ایجاد آن نقش داشته است. از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین وظایف هر حکومت دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور است. اما حملات گسترده پاکستان در داخل خاک افغانستان نشان داده است که طالبان در عمل توانایی مؤثری برای دفاع از مرزها و پاسخ‌گویی به این حملات ندارند.»

آقای رحیمی می‌افزاید که این وضعیت در میان مردم این پرسش جدی را ایجاد کرده است که اگر حکومتی نتواند از حریم سرزمینی کشور دفاع کند، چگونه می‌تواند ادعای حاکمیت ملی داشته باشد. به گفته او، هرچند ممکن است گروه محدودی از نخبه‌گان ناسیونالیست از طالبان حمایت کنند یا از سر احساسات قومی با آنان همدلی نشان دهند، اما در مجموع بسیاری از نخبه‌گان و بخش بزرگی از جامعه افغانستان، به‌ویژه نخبگان تاجک، هزاره و ازبک، این بحران را میان یک گروه دهشت‌افگن غاصب و پاکستان می‌دانند و آن را نشانه‌ای از ضعف و بن‌بست سیاسی طالبان تلقی می‌کنند.

از سوی دیگر، شماری از فعالان سیاسی و رسانه‌ای حملات هوایی پاکستان بر خاک افغانستان را به شدت نکوهش کرده و گفته‌اند که در این حملات غیرنظامیان متحمل تلفات و خسارات زیادی شده‌اند. به گفته آنان، این حملات تجاوز آشکار پاکستان به خاک افغانستان است. در مقابل، کاربران زیادی این افراد را به همسویی با طالبان متهم کرده و گفته‌اند که آنان زیر نام دفاع از وطن، عملاً از طالبان حمایت می‌کنند، در حالی که مسبب اصلی وضعیت دشوار کنونی کشور، طالبان هستند.

همچنان گروهی از پناهجویان افغانستان در بریتانیا در اعتراض به کشته شدن غیرنظامیان در جنگ میان طالبان و پاکستان، مقابل پارلمان این کشور در لندن تظاهرات کرده و خواستار پایان خونریزی و حفاظت از غیرنظامیان شده‌اند.

با این حال، نصیر احمد اندیشه، سفیر افغانستان در سوییس، در واکنش به گفتگوی اخیر محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، نوشته است: «در حالی که کشور وارد یک بحران بی‌سابقه نظامی، اقتصادی و اجتماعی-ملی شده است، وزیر دفاع طالبان پس از یک غیبت دوباره ظاهر شده و بر تداوم حمایت‌شان از TTP تأکید می‌کند.»

اندیشه افزوده است: «مشر ملا [هبت‌الله] صاحب اثر عملی جدید شان را که مورد حیاتی‌ترین چالش‌ کشور و منطقه با عنوان «داهل السنت و الجماعه عقیده» است، منتشر کرده‌اند. اولویت‌های طالبان همین موارد است. هم‌وطنان ما دیگر نباید در حمایت یا سفیدسازی طالبان احساساتی شوند.»

تداوم این جنگ و ادامه بسته‌ماندن مرزها، خسارات مالی هنگفتی نیز به کشاورزان و بازرگانان در افغانستان وارد کرده است. ویدیوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند نشان می‌دهند که برخی از کشاورزان، به‌دلیل بسته بودن مرزها و نبود بازار مناسب در داخل کشور، محصولات یک‌ساله خود را که فاسد شده‌اند دور می‌اندازند.

در ادامه درگیری طالبان و پاکستان، جنگ میان دو طرف در تورخم منجر به آتش‌سوزی یک مارکت تجارتی شد که در نتیجه آن دست‌کم 150 دکان سوخته است. عبدالله مصطفی، شهردار طالبان در تورخم، گفته است که بامداد شنبه در پی حمله راکتی پاکستان به این مارکت تجارتی، نزدیک به 300 میلیون افغانی به دکان‌داران خسارت وارد شده است.

طالبان روز شنبه اعلام کردند که پاکستان مناطقی را در ولایت‌های پکتیا، پکتیکا، خوست، میدان‌وردک و کنر بمباران کرده است. این در حالی است که درگیری میان طالبان و پاکستان در ولایت‌های مرزی ادامه دارد و دو طرف از وارد شدن تلفات به یکدیگر خبر داده‌اند. طالبان از بزرگان قومی و نظامیان پیشین خواسته‌اند که در کنار آنها بایستند و با راه‌اندازی تظاهرات و رفتن به خط جنگ، با آنان همکاری کنند. از سوی دیگر، این جنگ که نزدیک به دو هفته است ادامه دارد، تا کنون نشانه‌ای از پایان آن دیده نمی‌شود.

پیش‌تر، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده‌گان اعلام کرده بود که در پی درگیری‌های مرزی میان طالبان و پاکستان، حدود 118 هزار تن مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند. همچنین دفتر سازمان ملل متحد در افغانستان و کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل از طالبان و پاکستان خواسته‌اند که فوراً به این درگیری‌ها پایان دهند. امین کاوه