قضیه زندگی زنان در افغانستان با کشورهای دیگر اسلامی مانند ایران متفاوت است: زنان در ایران به همه آزادی های مشروع و حتی بیشتر از مردان، برخوردارند، در ایران بیشترین زندانی مرد به دلیل نپرداختن حق زن بعنوان مهریه، در زندان به‌سر می‌برند اما در افغانستان قضی

برای مثال، وقتی یک خبرنگار افغان خارج نشین پستی منتشر می‌کند که به حجاب یا دیگر احکام دینی توهین می‌کند، این پست می‌تواند توسط طالبان به عنوان "شواهدی از فساد غربی" استفاده شود و نتیجه آن محدودیت‌های بیشتر بر زنان داخل کشور باشد. زنان افغانستانی نه تنها از این اعمال راضی نیستند، بلکه احساس می‌کنند صدای‌شان توسط این "نمایندگان خودخوانده" تحریف شده است. آن‌ها آزادی می‌خواهند، اما نه به قیمت از دست دادن اعتقادات‌شان.

در سال‌های اخیر، بخشی از فضای مجازی امور افغانستان، شاهد حضور زنانی است که خود را «خبرنگار»، «فعال حقوق زنان» یا «کنشگر آزادی‌خواه» معرفی می‌کنند؛ زنانی که عمدتاً در آمریکا یا اروپا زندگی می‌کنند و از امنیت، آزادی بیان و امکاناتی برخوردارند که میلیون‌ها زن در داخل افغانستان از آن محروم‌اند. اینان متن‌های در صفحات اجتماعی می‌نویسند که نه با دین و اعتقادات زنان و مردان افغانستانی همسویی دارد و نه با اخلاق و آزادی‌خواهی. برای همین این سوال مطرح می‌شود که آیا آنچه این افراد انجام می‌دهند، واقعاً دفاع از حقوق زنان افغانستان است یا تمسخر و ضدیت با باورهای یک ملت؟

در همین ابتدا باید یادآور شویم که بی‌هیچ تردیدی، ما هم منتقد جدی طالبان و روش‌های ظالمانه‌ای آنان به خصوص در ممانعت از تحصیل دختران هستیم، طالبان نه نماینده اسلام استند و نه نماینده مردم افغانستان. لذا مخالفت با طالبان، مجوز اهانت به اسلام و اعتقادات میلیون‌ها زن و مرد افغانستانی نیست.

این مقاله به بررسی این پدیده می‌پردازد و تأکید می‌کند که مخالفت با طالبان نباید به قیمت اهانت به اسلام و ارزش‌های فرهنگی مردم تمام شود.

مقدمه: مرز بین مبارزه و توهین

افغانستان کشوری است با تاریخ پرتلاطم، جایی که زنان سال‌ها برای حقوق خود مبارزه کرده‌اند. پس از سقوط نظام جمهوریت و بازگشت طالبان به قدرت در سال 2021، بسیاری از فعالان حقوق بشر، خبرنگاران و زنان افغانستانی مجبور به ترک کشور شدند. این افراد اکنون در کشورهای مختلف زندگی می‌کنند و صدای خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی بلند کرده‌اند. اما برخی از آن‌ها، به جای تمرکز بر نقد سیاست‌های طالبان، به طور مستقیم به اسلام و اعتقادات مسلمانان حمله می‌کنند. این رویکرد نه تنها به مبارزه واقعی برای آزادی زنان کمک نمی‌کند، بلکه شکاف‌های اجتماعی را عمیق‌تر می‌سازد.

ما  به عنوان مخالفان فکری طالبان، باور داریم که نقد افراطی‌گری و محدودیت‌های طالبان ضروری است. اما این نقد و انتقاد نباید به اهانت به دین اسلام تبدیل شود. اسلام، برای حدود 30 میلیون‌ها افغانستانی، نه تنها یک اعتقاد مذهبی، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی است. توهین به آن، تحت هر شعاری، تنها به نفع افراطی‌ها تمام می‌شود و صدای واقعی زنان داخل افغانستان را تضعیف می‌کند.

توطئه علیه اسلام: از افغانستان تا ایران

برخی از این فعالان در فضای مجازی، هرجا نامی از اسلام یا مسلمانان برده شود، موضعی خصمانه می‌گیرند. برای مثال، آن‌ها در بحث‌های مربوط به حقوق زنان در افغانستان یا دیگر کشورهای مسلمان، اسلام را به عنوان ریشه همه مشکلات معرفی می‌کنند. این افراد اغلب پست‌هایی منتشر می‌کنند که احکام اسلامی را تحریف کرده یا به طور کلی دین را مورد تمسخر قرار می‌دهند. این رویکرد، بیشتر شبیه به یک کمپین ضداسلامی است تا یک مبارزه واقعی برای آزادی.

در حالی که اصولا قضیه زندگی زنان در افغانستان با کشورهای دیگر اسلامی مانند ایران متفاوت است: زنان در ایران به همه آزادی های مشروع و حتی بیشتر از مردان، برخوردارند، در ایران بیشترین زندانی مرد به دلیل نپرداختن حق زن بعنوان مهریه، در زندان به‌سر می‌برند اما در افغانستان قضیه کاملا برعکس است و زنان به جزئی‌ترین آزادی‌های اجتماعی دسترسی ندارند، در این حالت برخی دخترکان فریب خورده فرهنگ غربی، افغانستان را گل‌.گلزار نموده! به فکر آزادی! زنان ایرانی افتاده‌اند! پیام های شان در فضای مجازی، شبیهه بخش فارسی رژیم اسرائیل می‌ماند، البته عده‌ای از آنها در دفاتری در افغانستان کار کرده‌اند که چنین تفکری داشته و اکنون نیز برپایه آن تفکر بدون دانش و آگاهی، در فضای مجازی یاوه سرائی می‌کنند.

به هر صورت، در حالی که طالبان با تفسیر افراطی خود از اسلام، حقوق زنان را محدود کرده‌اند، این دلیل نمی‌شود که به دین حمله ببریم و به فرمان اربابان خود علیه دیگر کشور‌های اسلامی بنویسیم.

مبارزه واقعی باید بر پایه احترام به اعتقادات مردم باشد. زنان افغان، خواهان اصلاحات اجتماعی بدون انکار هویت دینی خود هستند. توهین به اسلام، تنها آن‌ها را از حمایت این فعالان دور می‌کند و به طالبان بهانه می‌دهد تا بگویند "غرب‌گرایان علیه دین ما هستند".

ضربه به زنان افغانستان

زنان و دخترانی که در آمریکا یا اروپا زندگی می‌کنند، اغلب از امنیت و آزادی‌های چارچوب غربی برخوردارند. آن‌ها می‌توانند آزادانه قدم بزنند، تحصیل کنند و کار کنند - حقوقی که زنان داخل افغانستان از آن محروم هستند. اما اعمال بی‌خردانه برخی از این فعالان، نه تنها کمکی به زنان افغان نمی‌کند، بلکه ضربه‌ای جدی به آن‌ها وارد می‌سازد.

برای مثال، وقتی یک خبرنگار افغان خارج نشین پستی منتشر می‌کند که به حجاب یا دیگر احکام دینی توهین می‌کند، این پست می‌تواند توسط طالبان به عنوان "شواهدی از فساد غربی" استفاده شود و نتیجه آن محدودیت‌های بیشتر بر زنان داخل کشور باشد. زنان افغانستانی نه تنها از این اعمال راضی نیستند، بلکه احساس می‌کنند صدای‌شان توسط این "نمایندگان خودخوانده" تحریف شده است. آن‌ها آزادی می‌خواهند، اما نه به قیمت از دست دادن اعتقادات‌شان.

وقتی افراد دروغگویی که برای پناهندگی افراد خانواده یا دوستان شان دروغ بافته اند، به دین توهین می‌کنند، سؤال پیش می‌آید: اگر اعتقادی به اسلام ندارید، چرا به اعتقادات میلیون‌ها افغانستانی و مسلمانان دیگر حمله می‌کنید؟ آزادی تنها برای شماست یا همه در عقایدشان آزادند؟ اگر آزادند و به آزادی اعتقاد دارید، پس نوشته‌های شما هم از جنس طالبان‌اند، زیرا آزادی را از دیگران سلب می‌کند. این رفتار زنان فضای مجازی، بیشتر شبیه به فرصت‌طلبی است تا تعهد واقعی به حقوق بشر.

نتیجه‌گیری: مبارزه واقعی چگونه باید باشد؟

مبارزه برای حقوق زنان افغانستان باید بر پایه اتحاد و احترام باشد، نه تقسیم و توهین. ما مخالف طالبان هستیم، اما این مخالفت نباید به جنگ با اسلام و فرهنگ اسلامی-دینی تبدیل شود. فعالان واقعی باید بر نقد سیاست‌ها تمرکز کنند، نه اعتقادات دینی. زنان افغان داخل کشور، که هر روز با چالش‌ها روبرو هستند، نیاز به حمایت دارند، حمایتی که با ارزش‌های‌شان همخوانی داشته باشد.

در نهایت، به این فعالان در تبعید می‌گوییم که اگر واقعاً به فکر زنان افغانستان هستید، صدای‌شان را بشنوید. توهین به اسلام و مسلمانان، تنها شما را از مردم دور می‌کند و مبارزه را تضعیف می‌نماید. زمان آن رسیده که آزادی‌خواهی واقعی را بر اساس آموزه‌های اسلامی تمرین کنیم. آن آزادی‌ که شامل احترام به تنوع اعتقادی نیز باشد.

_______________________

توسط ج ـ س