دو دهه حضور نظامی امریکا در افغانستان با شکست‌های راهبردی همراه بود و تحلیلگران شش عامل اصلی این ناکامی را شناسایی کرده‌اند.

دو دهه حضور نظامی امریکا در افغانستان به یکی از طولانی‌ترین و پرهزینه‌ترین جنگ‌های تاریخ این کشور تبدیل شد و اکنون تحلیل تازه روزنامه امریکایی «اسمال وارز ژورنال» شش اشتباه راهبردی امریکا را عامل اصلی شکست واشنگتن معرفی کرده است.

پژوهشگران نظامی، دانیل ریکس و داگ لیورمور، در این تحلیل تاکید کرده‌اند که این اشتباهات نه تنها باعث فروپاشی دولت کابل شد، بلکه هزاران نظامی و پیمانکار امریکایی و بیش از 100 هزار افغان جان خود را از دست دادند و چندین تریلیون دالر هزینه شد.

اولین اشتباه راهبردی امریکا سردرگمی میان اهداف ضدتروریزم و ضدشورش بود؛ پس از حملات 11 سپتمبر هدف اصلی واشنگتن «مجازات القاعده» بود و طالبان صرفاً مانعی در این مسیر تلقی می‌شد.

پس از سقوط طالبان، امریکا فاقد راهبرد جامع ضدشورشی برای تثبیت دستاوردها بود و همین خلأ به طالبان اجازه داد دوباره سازمان‌یافته بازگردد.

دومین اشتباه، تمرکز بر ایجاد دموکراسی غربی به جای تأمین امنیت مردم بود؛ پروژه‌های توسعه‌ای بدون اولویت دادن به امنیت، مانند ساخت مکاتبی که دانش‌آموزان از ترس طالبان در آن‌ها حاضر نمی‌شدند، منابع و زمان زیادی را هدر داد.

سومین اشتباه، ناتوانی در جدا کردن مردم از طالبان بود؛ امریکا از اجرای اقداماتی که مردم را از نفوذ طالبان جدا می‌کرد، مانند سرشماری، کنترول رفت‌وآمد و نظارت محلی، خودداری کرد.

چهارمین عامل شکست، دشواری جغرافیا و پناهگاه‌های امن طالبان در پاکستان بود؛ پناهگاه‌های امن و حمایت غیرمستقیم پاکستان، مانع ایجاد امنیت پایدار شد و تحریم‌ها نتوانست منابع مالی طالبان را محدود کند.

پنجمین اشتباه، آموزش نامتناسب نیروهای امنیتی افغان بود؛ نیروها برای جنگ متعارف آماده شده بودند و توانایی کافی برای مقابله با جنگ ضدشورشی نداشتند.

ششمین اشتباه، مدیریت ناکافی منابع و استقرار نیروها بود؛ تمرکز ناکافی در سطح محلی و عملیات مقطعی مانع تثبیت دستاوردها شد.

امریکا طی نزدیک به 2 دهه اشغال افغانستان، با شعار دموکراسی و آزادی بیان غربی، جنایات بیشماری را در کشور اجام داد اما مهمترین خطای راهبردی که در این 2 دهه اشغال در قبال مردم افغانستان مرتکب شد که باعث شکست و فرار خفت‌بار امریکایی ها گردید شناخت ناکافی از واقعیت‌های میدانی در افغانستان چون روحیه استکباری ستیزی مردم کشورما بود. دید