وزارت خارجه هند روز سه‌شنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که مأموریت فنی خود در کابل را به سطح سفارت ارتقا می‌دهد و این تصمیم فوراً اجرایی خواهد شد.

این وزارت تأکید کرد که این اقدام بیانگر «عزم راسخ هند برای گسترش تعاملات دوجانبه» با اداره طالبان در تمام زمینه‌هاست.

 وزارت خارجه هند روز سه‌شنبه، 29 میزان، اعلام کرد که تصمیم به بازگشایی سفارت در کابل در جریان سفر اخیر امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، اتخاذ شده است.

 در این بیانیه آمده است که سفارت هند در کابل نقش خود را در کمک به توسعه همه‌جانبه افغانستان، ارائه کمک‌های بشردوستانه و اجرای برنامه‌های ظرفیت‌سازی افزایش خواهد داد.

 اقدام هند برای ارتقای مأموریت دیپلوماتیک خود به سطح سفارت، با توجه به تحولات اخیر و سفر بحث‌برانگیز و پرحاشیه امیرخان متقی به دهلی‌نو، کاملاً قابل پیش‌بینی بود.

 هند مدت‌هاست که تلاش می‌کند از طریق لابی‌گری با طالبان و تعامل با این رژیم، موقعیت خود را در معادلات افغانستان تقویت کند و به همان میزان، موجب تضعیف تلاش‌های پاکستان برای تحمیل هژمونی خود بر افغانستان شود.

 با این حال، میزبانی مجلل و طولانی از امیرخان متقی در دهلی‌نو وضعیت را به‌طور کامل تغییر داد؛ همان چیزی که به باور بسیاری از کارشناسان، پاکستان را به واکنشی خشماگین و خشونت‌بار علیه افغانستان برانگیخت.

 پاکستان بارها به تلویح و تصریح اعلام کرده که اجازه نمی‌دهد افغانستان به کام هند سقوط کند یا گروه‌های طرفدار هند در افغانستان و منطقه قدرت بگیرند و امنیت ملی این کشور را هدف قرار دهند.

 به این ترتیب، بازگشت هند به افغانستان و ارتقای مأموریت دیپلوماتیک این کشور در سطح سفارت، علی‌رغم جنگ خشونت‌بار و خونین اخیر میان طالبان و پاکستان، نشانگر آن است که هم طالبان و هم دهلی‌نو همچنان مصمم به توسعه روابط هستند و هشدارهای مستقیم و غیرمستقیم پاکستان را نادیده می‌گیرند.

 بدیهی است که طالبان امیدوار اند که از طریق توسعه روابط خود با هند، به امتیازات بزرگ اقتصادی و حتی سیاسی دست یابند. از نظر آنان، بازگشت هند به معادلات سیاسی افغانستان، مشروعیت رژیم حاکم را تقویت می‌کند و چه‌بسا در آینده زمینه‌ساز شناسایی رسمی این رژیم توسط دهلی‌نو شود.

 علاوه بر این، هند توانایی لازم برای تقویت اقتصاد ورشکسته و نابسامان افغانستان تحت سیطره طالبان را دارد. در دوره نظام جمهوری، هند یکی از بزرگ‌ترین کمک‌کنندگان خارجی به افغانستان محسوب می‌شد و میلیاردها دالر در زیرساخت‌های اقتصادی کشور سرمایه‌گذاری کرده بود.

 احیای این پروژه‌ها یکی از موضوعات مورد تأکید طالبان و هندی‌ها در دیدارها و تعاملات اخیر بوده است.

 با این حال، شکی وجود ندارد که بازگشت هند به افغانستان، هم برای طالبان و هم برای دهلی‌نو، هزینه‌های سنگینی خواهد داشت؛ و این همان چیزی است که در جنگ اخیر میان طالبان و پاکستان به‌وضوح آشکار شد.

 علی‌رغم امضای اعلامیه مشترک توسط طالبان و پاکستان در دوحه، با میانجی‌گری ترکیه و قطر که به پایان درگیری‌ها و استقرار آتش‌بس شکننده منجر شد، آگاهان تأکید می‌کنند که ارتقای مأموریت دیپلوماتیک دهلی‌نو در کابل، چیزی نیست که از سوی پاکستانی‌ها به‌سادگی نادیده گرفته شود و دولتمردان اسلام‌آباد و جنرال‌های راولپندی آن را به‌مثابه بخشی از حق حاکمیت ملی افغانستان به‌عنوان یک کشور مستقل به رسمیت بشناسند.

 بنابراین، پیش‌بینی می‌شود که با بازگشت هند به معادلات سیاسی افغانستان، تنش‌های منطقه‌ای تشدید شود، جنگ‌های نیابتی دوباره شعله‌ور گردد و پاکستانی‌ها به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به این رویداد واکنش نشان دهند تا هزینه‌های هند برای حضور و نفوذ در افغانستان را چندین برابر کنند.

 به این ترتیب، اگرچه طالبان انتظار دارند که هندی‌ها بخشی از هزینه‌های سنگین بازگشت خود به افغانستان را متقبل شوند و توازن هزینه‌ـ‌فایده این رویداد را به سود تقویت و چه‌بسا مشروعیت طالبان و تضعیف پاکستان تغییر دهند، اما ناظران هشدار می‌دهند که جنگ اخیر میان طالبان و پاکستان این واقعیت را مورد تأکید قرار داد که راه هند برای بازگشت به افغانستان ساده و هموار نیست و طالبان نیز قادر به تحمل هزینه‌های سنگین این قمار بی‌پروا در برابر اراده سلطه‌جویانه پاکستانی‌ها نیستند.

 بنابراین باید منتظر ماند و دید که واکنش پاکستان به بازگشایی سفارتخانه هند در کابل چیست و دهلی‌نو و طالبان تا چه اندازه می‌توانند از پیامدهای آن مصون بمانند و هزینه‌های آن را مهار کنند.  محمدرضا امینی