انصارپرس

افغانستان در روزهای اخیر شاهد یکی از گسترده‌ترین خاموشی‌های دیجیتال در جهان شد؛ اینترنت، تماس‌های تلفنی و شبکه‌های موبایل هم‌زمان متوقف شدند و شهروندان افغانستان ناگهان از جهان بیرون جدا گشتند. طالبان این اقدام را با شعار «مبارزه با فساد اخلاقی» توجیه کرده‌اند. اما پرسش اصلی اینجاست: اگر انگیزه واقعاً مذهبی بود، چرا در پنج سال گذشته چنین اقدامی صورت نگرفت؟ و چرا درست در لحظه‌ای که دونالد ترامپ تهدید به بازپس‌گیری پایگاه بگرام می‌کند، افغانستان به سرکوب ارتباطی فرو می‌رود؟

روایت مذهبی؛ بهانه‌ای که دیگر باورپذیر نیست

طالبان سال‌هاست که آزادی بیان، حقوق زنان و رسانه‌ها را با عناوین مذهبی محدود کرده‌اند. اما خاموش کردن ساده‌ترین شکل ارتباطات - تماس تلفنی - هیچ ارتباطی با اخلاقیات مجازی ندارد. اگر دغدغه اصلی «فساد اخلاقی» بود، فیلترینگ هدفمند پلتفرم‌ها کفایت می‌کرد.

خاموشی سراسری بیش از آنکه یک تصمیم دینی باشد، شبیه به اقدامی اضطراری و امنیتی است. به نظر می‌رسد، این‌بار طالبان نه ایمان، بلکه ترس را پشت تصمیم خود پنهان کرده‌اند.

هم‌زمانی با تهدید ترامپ

تنها چند روز پیش، دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا آشکارا هشدار داد که اگر پایگاه هوایی بگرام دوباره به آمریکا بازنگردد، «اتفاقات بدی رخ خواهد داد». این سخن، در حافظه سیاسی طالبان همانند آژیر خطر عمل کرد.

قطع ارتباطات، دقیقاً پس از این تهدید صورت گرفت. این هم‌زمانی پیام روشنی دارد: طالبان می‌خواهند افغانستان را از جهان جدا کنند تا هیچ گزارش، تصویر یا تماس داخلی به بیرون درز نکند و جنگ روانی آمریکا بی‌اثر شود.

ترس از فروپاشی از درون

طالبان نه‌تنها نگران فشار و حمله خارجی‌اند، بلکه از درون نیز احساس ناامنی می‌کنند. ساختار این گروه متشکل از جناح‌های مختلف است؛ از محور سخت‌گیر کندهار گرفته تا شبکه عمل‌گراتر حقانی. هنوز نشانه‌ای از کودتای داخلی دیده نمی‌شود، اما خطر نافرمانی محلی همیشه وجود دارد.

برای جنگجویانی که سال‌ها با شعار «مبارزه با اشغالگران» پرورش یافته‌اند، حتی شایعه معامله رهبران این گروه با آمریکا خیانتی نابخشودنی محسوب خواهد شد. طالبان می‌دانند که چنین شایعاتی می‌تواند روحیه نیروهای‌شان را بشکند و آنان را به سمت شورش سوق دهد. خاموشی سراسری ابزاری است برای خفه کردن هر زمزمه‌ای پیش از آنکه به فریاد بدل شود.

وقتی بقای رژیم طالبان بر زندگی مردم می‌چربد

از زمان بازگشت طالبان به قدرت، این گروه بارها نشان داده است که بقا برایشان مهم‌تر از رفاه مردم است.

اقتصاد فروپاشیده، بحران بانکی، ممنوعیت آموزش برای زنان و سرکوب رسانه‌های مستقل، همگی شاهدی‌اند بر اینکه طالبان هیچ هراسی از نابودی زیرساخت‌های اجتماعی افغانستان ندارند، اگر بقای قدرت‌شان با قطع کردن ارتباطات تضمین شود، چرا این کار را نکنند در حالی که روش و منش آنها بر پایه منافع گروهی شان بنا شده نه منافع افغانستان و مردم افغانستان، لذا برای آنها چه اهمیتی دارد که با قطع ارتباطات، بخش: بهداشت، بنادر/گمرکات، ترانسپورت هوایی، خدمات بانکی و... خلاصه برای آنها هیچ اهمیتی ندارد که کشور فلج می‌شود، مهم برای آنها بقای رژیم شان است و بس.

جمع‌بندی؛ طالبان در هراس از آینده

آنچه طالبان به‌عنوان «حفظ اخلاق» تبلیغ می‌کنند، در واقع پرده‌ای بر ترس عمیق‌تر است: ترس از تهدید خارجی، ترس از فروپاشی درونی، و ترس از جهانی که دیگر حاضر نیست روایت طالبان را بی‌چون‌وچرا بپذیرد.

خاموشی سراسری، افغانستان را به جزیره‌ای منزوی بدل کرده است؛ جایی که هیچ صدایی به جهان نمی‌رسد مگر صدای رهبران طالبان. اما تاریخ نشان داده است که تاریکی نمی‌تواند برای همیشه مانع از رسیدن نور شود.