اداره سربازرس (مفتش) ویژه برای بازسازی افغانستان موسوم به «سیگار» در گزارشی «محرمانه» ماه ها پیش از آنکه جو بایدن خروج کامل نیروهای نظامی آمریکا از افغانستان را اعلام کند، به واشنگتن درباره فروپاشی نیروهای هوایی افغانستان هشدار داده بود.

 به نقل از یورونیوز، در اسنادی که امروز سه شنبه (۲۸ جدی/دی) از حالت طبقه بندی شده خارج شده، جان سوپکو، سربازرس ویژه بازسازی افغانستان به واشنگتن گزارش کرده بود که «نیروی هوایی افغانستان ظرفیت لازم برای سرپاماندن بدون پشتیبانی آمریکا را ندارند و قصور در آموزش های حمایتی باعث شده که رژیم کابل بدون پیمان کاران آمریکایی توانایی نگهداری و تعمیر هواپیماهای خود را نداشته باشد.»

طبق گزارش اداره سیگار، امریکا در فاصله سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ بالغ بر ۸.۵ میلیارد دالر برای حمایت و توسعه نیروی هوایی و یگان ماموریت ویژه هزینه کرده که در هر دو محور، پروژه موفقیت آمیز نبوده است. «سیگار» همچنین نسبت به تبعات خروج صدها پیمان کار مسئول نگهداری و تعمیر هواپیما هشدار داده بود. طبق این سند تازه رسانه ای شده، آمریکا و ناتو از سال ۲۰۱۹ با تغییر استراتژی، به جای «ساخت نیروی هوایی» بر «اطمینان از استقامت نیروهای موجود در بلند مدت» متمرکز شده بودند. این در حالی بوده که نیروی هوایی افغانستان در جذب پرسنل کارآمد عملکرد موفقی نداشته است.

طبق گزارش «سیگار» آمریکا و ناتو بیشتر روی تربیت خلبان های افغان تمرکز داشته اند و اصلا به آموزش حدود ۸۶ درصد پرسنل غیرخلبان نیروی هوایی توجه نکرده اند. کمبود منابع انسانی، چالش فرماندهی و سوء استفاده از هواپیماها در کنار وابستگی به پیمان کاران حمایت های لجستیکی از دیگر محورهای ضعف نیروی هوایی افغانستان در گزارش اداره «سیگار» بوده است.

اداره سیگار روز دوشنبه به آسوشیتدپرس گفته بود خیلی به ندرت پیش می آید که گزارش های «سیگار» طبقه بندی شوند ولی اگر هم این گونه شود معمولا نسخه «غیرمحرمانه» آن حداکثر ظرف ۲ ماه منتشر می شود و معلوم نیست چرا بیش از یک سال طول کشیده تا وزارت دفاع نسبت به خارج کردن این گزارش از حالت طبقه بندی شده اقدام کند؛ آن هم در حالی که ۵ ماه از قدرت گرفتن طالبان و سقوط رژیم سابق می گذرد.

«سیگار» از زمان تاسیس در سال ۲۰۰۸ هزینه های امریکا در راستای پیشرفت افغانستان را ثبت کرده و گزارش های متعددی در خصوص فساد در سطح بالای مدیریت سیاسی کشور و کمبودها و نقاط ضعف ارتش افغانستان منتشر و راه های بهبود وضعیت را در قالب پیشنهاد به واشنگتن ارائه کرده است. آمریکا از سال ۲۰۰۱ بیش از ۱۴۵ میلیارد دالر صرف بازسازی افغانستان کرده و نزدیک ۱ تریلیون نیز هزینه تعهدات نظامی آمریکا از جمله ساختن و تجهیز نیروهای نظامی افغانستان شده است.

جوبایدن، رئیس جمهور آمریکا در ماه آوریل گذشته در ادامه توافق دونالد ترامپ، سلف خود با رهبران طالبان دستور خروج ۲۵۰۰ تا ۳۵۰۰ نیروی باقیمانده آمریکایی از افغانستان را صادر کرد، دستوری که اجرایی شدن آن در ماه اوت همزمان با خروج ۷۵۰۰ نیروی تحت فرمان ناتو، به سقوط سریع نیروهای دفاعی افغانستان منجر شد.

نیروی هوایی افغانستان در ماه های ژوئن و ژوئیه تا حدودی مواضع طالبان را هدف قرار می داد اما همراهی نکردن نیروهای دفاعی که بسیاری از آن ها ماه ها بود حقوق خود را هم دریافت نکرده بودند، در نهایت موجب سقوط کابل و مخابره تصاویری در دنیا شد که حکایت از ترس و وحشت بسیاری از افغان ها در دومین دوره قدرت گیری طالبان داشت.