واکسن یک فرآورده  بیولوژیک است که در برابر یک بیماری میکروبی مشخص، ایمنی فعالِ اکتسابی ایجاد می کند. واکسن ها اغلب تزریقی هستند، ولی برخی از واکسن ها مانند فلج اطفال خوراکی اند، ضمن آنکه اغلب برای ایمنی کامل و دائم در برابر بیماری نیاز به تزریق چندبار است.

واکسن ها اینگونه ساخته می شوند: نخست حیوانی عمداً دچار بیماری مورد نظر می شود، سپس ویروس آن بیماری را از بدن حیوان جدا و مجدداً این ویروس را به حیوانی دیگر تزریق می کنند و این عمل آنقدر تکرار می شود تا ویروس ضعیف شود، به گونه ای که اگر این ویروس ضعیف شده به بدن انسانی تزریق شود، نه تنها بیماری ایجاد نخواهد کرد، بلکه در بدن انسان مصونیت پدید می آورد.

راه دیگر واکسن سازی از ویروس های مرده یا غیر فعال است که با تزریق این نوع واکسن، بدن اقدام به ساختن پادزهر کرده و آماده دفاع در برابر میکروب اصلی می شود.

بر این اساس تولید واکسن دارای فرآیند زمان بر ۱۰ تا ۱۵ ساله است؛ چرا که باید از فازهای مطالعات پیش بالینی، فاز ۱ (ایمنی)، فاز ۲ (کارایی)،  فاز ۳ (ایمنی و کارایی)، زیر ساخت، تولید، اخذ تاییدیه ها و توزیع بگذرد، ولی با توسعه دانش و دسترسی محققان به تجهیزات پیشرفته این زمان کاهش یافته است، به گونه ای که با شیوع کرونا محققان حوزه بیوتکنولوژی در کمتر از یک سال واکسن را تولید کرده و به فاز ۳ بالینی رساندند.

در حال حاضر ۱۲ واکسن برای بیماری کووید-۱۹ در فاز ۳ بالینی قرار دارند که به این شرح است:

طبق گزارش مجله نیچر کشورهای انگلستان، هند، نروژ، فرانسه، سوئیس، چین، جمهوری چک، هلند، بلژیک، ژاپن، اندونزی، کره جنوبی، ترکیه، آرژانتین و کانادا تولیدکننده واکسن هستند، بدون آنکه نامی از ایران برده شود، ولی در گزارش یونیسف ایران جزو کشورهای تولیدکننده واکسن کرونا قرار گرفته است.

به طور کلی در دنیا ۶۱ واکسن کرونا در حال ساخت است که بر پایه ۴ فناوری ویروس غیر فعال شده، ناقل ویروسی، اسید نوکلوئیک و پروتئین پایه تولید می شوند.

واکسن های ایرانی کووید-۱۹ که در مدت کوتاه به فاز بالینی رسیدند

به نقل از ایسنا، در ایران ستاد اجرایی فرمان امام خمینی (ره) و مؤسسه دانش بنیان برکت از جمله نهادهایی هستند که اقدام به تولید واکسن کردند و تست انسانی این واکسن از ۹ دی/جدی ماه سال جاری آغاز شد.  پلتفرم تولید این واکسن بر اساس ویروس کشته شده است که ۵۶ داوطلب برای تزریق این واکسن در نظر گرفته شده اند که در گروه فاز بالینی این واکسن به ۳ نفر تزریق شد و بعد از یک هفته قرنطینه در یکی از هتل های تهران به منزل بازگشتند و همچنان تحت نظر و مراقبت پزشکی قرار دارند.

علاوه بر آن انستیتو پاستور ایران پروژه واکسن کرونا براساس پروتئین نوترکیب را به صورت مشترک با کشور کوبا اجرایی کرده و در فاز حیوانی قرار دارد و مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم  سازی رازی نیز تولید واکسن کرونا مبتنی بر پروتئین نوترکیب را در دستور کار دارد. واکسن نوترکیب دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله نیز با حمایت ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی ریاست جمهوری در حال اجرا است.

جزئیات واکسن های ایرانی به این شرح است:

انتهای پیام