دبیرکل سازمان ملل متحد هشدار داد، جهان در سایه فاجعه اتمی ای زندگی می کند که افزایش بی اعتمادی و تنش ها میان قدرت های اتمی به آن دامن می زند.

 آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در نشست مقامات عالی رتبه به مناسبت روز جهانی امحای کامل تسلیحات هسته ای گفت: پیشرفت ها در خلاصی جهان از شر تسلیحات اتمی متوقف شده و در خطر عقب گرد قرار دارد. تنش ها میان کشورهایی که تسلیحات اتمی دارند، خطرات اتمی را افزایش داده است.

به عنوان مثال، گوترش نسبت به افزایش تنش ها میان دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و چین به شدت ابراز نگرانی کرد. روابط میان آمریکا و روسیه نیز در پایین ترین سطح قرار دارد. هند و پاکستان مجهز به تسلیحات اتمی نیز شدیدا بر سر کشمیر درگیر هستند و هند با چین هم مرز است. و کره شمالی نیز به تسلیحات اتمی خود می بالد.

گوترش بدون نام بردن از کشور خاصی گفت: برنامه ها برای به روز رسانی زرادخانه های تسلیحات اتمی خطر یک رقابت کیفی تسلیحات اتمی را به همراه دارد که در جریان آن نه تنها تعداد تسلیحات اتمی افزایش می یابد، بلکه آنها را سریع تر، رادارگریزتر و دقیق تر می سازند.

دبیرکل سازمان ملل همچنین به پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک جدید میان آمریکا و روسیه موسوم به استارت جدید اشاره کرد که تنها پیمان کنترل کننده حجم بزرگ ترین زرادخانه های اتمی جهان است و سال آینده منقضی می شود.

وی گفت: ضروری است که روسیه و آمریکا این پیمان را بدون تعلل برای حداکثر پنج سال آینده تمدید کنند. بدون چنین پیمانی، احتمال خطرناک بازگشت به رقابت استراتژیک بی قید و بند وجود دارد.

گوترش افزود: پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی یا ان پی تی که امسال ۵۰ ساله می شود، همچنان سنگ بنای خلع تسلیحات اتمی و تلاش ها برای جلوگیری از گسترش تسلیحات اتمی محسوب می شود.

بررسی پنج ساله اجرای این پیمان به خاطر پاندمی کرونا به سال آینده موکول شد و گوترش از ۱۹۱ کشور عضو این پیمان خواست تا از این وقت اضافه برای تقویت این پیمان از جمله دستیابی به پیشرفت ملموس در راستای امحای تسلیحات اتمی استفاده کنند.

گوترش تاکید کرد: من نیز درصدد اجرایی کردن نخستین پیمان منع تسلیحات اتمی هستم که در ژوئیه سال ۲۰۱۷ میلادی توسط ۱۲۲ کشور تصویب شد. زمانی که این پیمان ۵۰ تائیدیه به دست آورد، طی ۹۰ روز به اجرا در خواهد آمد و با تایید آن از سوی مالزی در تاریخ ۳۰ سپتامبر، در حال حاضر این پیمان به ۴۶ تاییدیه دیگر نیاز دارد.

در نشست روز جمعه، ۱۰۳ عضو از ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل قرار بود هر یک به مدت دو دقیقه سخنرانی کنند. اما بسیاری از آنها زمان بیشتری سخنرانی کردند و همین امر سبب شد تا تنها ۷۹ کشور فرصت سخنرانی در این نشست را داشته باشند و سازمان ملل اعلام کرد سخنرانی باقی اعضا را منتشر خواهد کرد.

از قدرت های اتمی بزرگ، روسیه و چین در فهرست سخنرانی کنندگان قرار داشتند اما سخنرانی نکردند. آمریکا، انگلیس و فرانسه در این نشست شرکت نکردند. کره شمالی و رژیم صهیونیستی که طبق گزارشات زرادخانه اتمی دارند اما هرگز علنا به وجود آنها اذعان نکرده اند نیز در این نشست حاضر نشدند. هند و پاکستان قرار بود سخنرانی کنند اما تنها هند فرصت سخنرانی را به دست آورد.

بسیاری از سخنرانان یادآور شدند که این نشست ۷۵ سال پس از آنکه آمریکا بمب های اتمی را بر سر شهرهای هیروشیما و ناگاساکی انداخت و باعث کشته شدن ۲۱۰ هزار تن و سرعت گرفتن پایان جنگ جهانی دوم شد، برگزار شده است.

هارش واردان شرینگلا، وزیر امور خارجه هند بر تعهد دیرینه کشورش نسبت به خلع تسلیحات اتمی از طریق روند گام به گام تاکید کرد و گفت که همه کشورهای دارای تسلیحات اتمی باید مذاکرات نتیجه بخش و موثری برای ایجاد اعتماد و اطمینان برگزار کنند.

آنا لیند، وزیر امور خارجه سوئد هم گفت علی رغم پیامدهای انسانی فاجعه آمیز بمباران های اتمی، تهدید اتمی بیش از هر زمان دیگری کاملا واضح و ملموس است و چندجانبه گرایی تحت فشار شدید قرار دارد.

رتنو مرسودی، وزیر امور خارجه اندونزی نیز تاکید کرد که هیچ پیشرفت قابل توجهی از سوی کشورهای اتمی در زمینه کاهش زرادخانه های اتمی شان صورت نگرفته و تلاش های به روز رسانی کنونی آنها منجر به کاهش شدید سطح اعتماد در بین کشورها شده است.