همزمان با سقوط قیمت جهانی نفت به سطح ۱۷ سال گذشته، ادعای اخیر پُل سانکی، مدیر عامل بانک سرمایه گذاری ژاپنی «میزوهو» مبنی بر این که احتمال منفی شدن بهای نفت وجود دارد، این سوال را مطرح کرده که چه زمانی و چگونه ممکن است قیمت نفت به کمتر از صفر دلار برسد؟

به گزارش خبرگزاری انصار به نقل از یورونیوز، آقای سانکی مدعی شده که همزمانی جنگ قیمتی روسیه و عربستان با سرکوب تقاضای نفت به دلیل رکود ناشی از شیوع ویروس کرونا می تواند چنان طوفانی از عرضه نفت ایجاد کند که بهای این حامل انرژی را به زیر صفر دلار برساند.

اما این روزها او تنها کسی نیست که از احتمال ثبت قیمت منفی نفت سخن می گوید.

طوفان عرضه نفت چگونه بازار را بی قیمت می کند؟

شرکت هلندی ویتول که در حوزه تجارت نفت فعال است، پیش بینی کرده که تقاضای جهانی نفت تحت تاثیر تعمیق رکود اقتصادی ناشی از شیوع شتابان ویروس کرونا روزانه ۲۰ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. این رقم معادل ۲۰ درصد عرضه فعلی نفت در جهان است.

همزمان روسیه و عربستان پس از شکست مذاکرات آنها برای کاهش سطح تولید، اعلام کرده اند که با هدف حفظ سهم بازار خود، تولید و عرضه نفت را تا حد ممکن افزایش خواهند داد.

این دو کشور برآورد کرده اند که در مجموع ۳ میلیون بشکه به تولید و عرضه روزانه نفت خود بیفزایند.

هر چند که دولت آمریکا اعلام کرده که طی هفته های آتی حدود ۷۷ میلیون بشکه نفت خریداری خواهد کرد ولی به باور کارشناسان این خرید از روزانه ۲ میلیون بشکه تجاوز نخواهد کرد و بر همین اساس مانع از حذف مازاد قابل توجه نفت در بازار نخواهد شد.

بدین ترتیب برخی تحلیلگران بازار نفت معتقدند که با ادامه وضع موجود، مازاد روزانه بازار جهانی نفت حداقل ۲۰ میلیون بشکه در روز خواهد بود و این حجم نفت به سرعت می تواند ذخایر نفتی کشورها را لبریز کند.

در همین حال، فرانسیسکو بلانش، تحلیلگر ارشد بانک آمریکا پیش بینی کرده که با ادامه شیوع ویروس کرونا و برقراری جنگ قیمتی میان روسیه و عربستان در سه ماهه دوم سال جاری میلادی، جهان با مازاد عرضه ۹۰۰ میلیون بشکه نفت مواجه خواهد شد. این در شرایطی خواهد بود که به اعتقاد او کشورهای جهان در حال حاضر در مجموع ۱.۵ میلیارد بشکه ذخیره نفتی دارند.

هر چند که قیمت هر بشکه نفت پایه برنت به سطح نرخ آن در ۱۷ سال پیش رسیده و همچنان کمتر از ۳۰ دلار معامله می شود ولی آقای بلانش تاکید می کند که با ادامه وضع موجود، جهان می تواند با سقوط شدیدتر قیمت نفت مواجه شد.

مدیر عامل بانک سرمایه گذاری میزوهو معتقد است که قیمت نفت زمانی منفی خواد شد که مازاد زیادی در بازار وجود داشته باشد ولی دیگر امکان ذخیره سازی آن وجود نداشته باشد، لذا تولیدکنندگان نفت ناچار می شوند برای ذخیره سازی آن توسط سایر کشورها هزینه پرداخت کنند.

کدام کشورها سود و کدامیک زیان می کنند؟

تحلیلگر ارشد بانک آمریکا معتقد است، با ادامه عرضه مازاد نفت، چین همچنان تلاش خواهد کرد که با افزایش ظرفیت ذخیره سازی خود از نفت ارزان بهره مند شود ولی سقوط شدید قیمت نفت موجب خواهد شد تا آمریکا و کانادا از بازار خارج شوند. اما بیشترین آسیب ناشی از سقوط قیمت نفت متوجه اقتصادهای نفتی متزلزل در ایران، ونزوئلا، عراق و نیجریه خواهد شد و اقتصاد این کشورها را وارد مرحله فروپاشی خواهد کرد.

البته به اعتقاد او بدبینانه ترین سناریوی پیش روی بازار نفت که سقوط قیمت ها به زیر صفر دلار است، در شرایطی رخ خواهد داد که روسیه و عربستان در حادترین مرحله جنگ قیمتی تمامی ذخایر خود را نیز عرضه کنند. البته در این صورت، احتمال این که دو طرف به سمت آتش بس رضایت بدهند و تولید خود را با هدف رشد قیمت ها کاهش بدهند، وجود دارد.

اما رخداد این سناریو تا حدود زیادی وابسته به این است که رکود حاصل از شیوع کرونا تا چه زمانی اقتصاد جهان را تحت تاثیر خود قرار دهد، سه ماه، شش ماه یا یک سال؟