حرکت خودجوش و گسترده مردمی ماندگار در تاریخ افغانستان در ولایت هرات در غرب افغانستان که به «قیام ۲۴ حوت» مشهور شده است  ۴۲ ساله شد. در همین ارتباط دکتر عبدالله عبدالله رییس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان طی پیامی این روز را رویداد ماندگار در تاریخ معاصر افغانستان خوانده است.

به گزارش خبرگزاری انصار، پیام دولت همه شمول جمهوری اسلامی افغانستان درباره قیام تاریخی مردم هرات بدین شرح است:

«قیام خونین ۲۴ حوتِ مردم سربلند و با افتخار هرات در سال ۱۳۵۷ هجری شمسی، یکی از رویدادهای ماندگار و زرین در تاریخ معاصر افغانستان است.

در همین روز، مردم مجاهد و سلح شور هرات با دستان خالی در برابر نیروهای تا به دندان مسلح رژيم کمونیستی ایستادند و دست به قیام سراسری و تاریخی زدند و با خون پاک خویش صفحۀ تازه یی را در مبارزات آزادی خواهانۀ ملت های جهان رقم زدند.

پس از چند دهه، یاد و خاطرهٔ شهدای ۲۴ حوتِ مردم هرات همچنان زنده و پابرجا است و برای همیشه، به عنوان نقطۀ عطف تاریخ معاصر در دل و قلب مردم افغانستان جاویدان خواهد ماند.

در آن مرحلهٔ حساس تاریخی، شهامت و ایستادگی مردم هرات روحیهٔ آزادی خواهی و مبارزه طلبی را در میان ملت افغانستان تقویت بخشید.

این قیام، زمینه ساز حرکت ها و قیام های بعدی در گوشه و کنار کشور گردید. پس از این حرکت تاریخی، هسته های جهاد و مقاومت و مبارزه در سراسر افغانستان شکل گرفت و قیام فراگیر شد تا اینکه پایه های ظلم و استبدادِ رژیم کمونیستی فروریخت.

رژیم کمونیستی و ارتش سرخ، هزاران انسان بی گناه این سرزمین را شهید ساختند، صدها تن دیگر را اعدام نموده و با تمام توان شان مردم را قلع و قمع کردند تا مانع پیروزی حرکت های آزادی خواهانۀ ملت شوند؛ اما در نهایت با سرافگندگی شکست خوردند.

جهاد و مقاومت مردم افغانستان ثابت کرد که هیچ قدرت و نظامی در برابر اراده، عزم و ایمان یک ملت دوام آورده نمی تواند. مهمترین دلیل شکست رژیم کمونیستی، نادیده گرفتن ارادۀ ملت افغانستان بود. چون این مردم است که دربارۀ سرنوشت و آینده نظام شان تصمیم می گیرند.

در اخیر، یاد و خاطرهٔ شهدای افغانستان به ویژه شهدای ۲۴ حوت مردم آزاده و مجاهد هرات را گرامی می داریم و تحقق آرمان های شهدا در زمینهٔ تأمین صلح، توسعه، برپایی یک نظام مردم سالار و مبتنی بر ارزش های مقدس اسلامی را وظیفۀ ایمانی خویش می دانیم.

دوکتور عبدالله عبدالله
رییس جمهور دولت همه شمول جمهوری اسلامی افغانستان»

قیام ۲۴ حوت هرات

صبحگاه پنجشنبه 24 حوت سیل جمعیت مردم از روستاها و شهرستان های مجاور به سمت هرات سرازیر شد و دولت کمونسیتی وقت نیز با استفاده از نیروهای مسلح و تجهیزات جنگی قیام کنندگان را به خاک و خون کشیدند.

کشتار گسترده اما نتوانست آتش خشم مردم را خاموش کند و سپیده دم روز بعد نیز مردم با صدای تکبیر الله اکبر بار دیگر به خیابان ها ریختند و با ملحق شدن جمعیت مردمی که از دیگر شهرستان ها به آنها پیوسته بودند حتی بخش هایی از شهر را نیز تصرف کردند.

بیم پیشروی بیشتر نیروهای مردمی سبب شد تا دولت کمونیستی علاوه بر تشدید سرکوب مسلحانه، حملات هوایی را نیز علیه مردم افزایش دهد؛ بنابراین هواپیماهای بیشتری از پایگاه هوایی «شیندند» ولایت هرات برای کشتار مردم پرواز می کرد و و این حملات شمار شهدا را به شدت افزایش داد، به طوری که برخی آمار مجموع شهدای این قیام که به مدت پنج روز ادامه داشت را بین 24 هزار تا 26 هزار شهید اعلام می کنند.

کشتار مردم با سرکوب قیام پایان نیافت و دولت دست نشانده شوروی بازرسی خانه با خانه را آغاز کرد. حتی کسانی را که احتمال دخیل بودن آنها در این قیام وجود داشت به شهادت رساندند و گورهای دسته جمعی از پیکر شهدای این قیام پر شد.

با این حال، قیام 24 حوت در هرات علاوه بر زمینه سازی قیام های بعدی، سبب کنار رفتن نقاب کمونیسم و افشا شدن صورت حقیقی آن شد و کشتار گسترده مردم نشان داد که شعارهای جامعه مردم سالار، بدون طبقه و مترقی آنان دروغی بیش نبوده است.