نزدیک دو ماه از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری می گذرد و کمیسیون تاکنون موفق نشده است گره کور انتخابات جنجالی شش میزان را بگشاید. دستۀ انتخاباتی دولت ساز و دستۀ انتخاباتی ثبات وهم گرایی که به عنوان دسته های پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری شمرده می شوند، یکدیگر را به تقلب و سنگ اندازی در امور انتخابات متهم می کنند و در عین حال هر دو ادعای پیروزی دارند.

دستۀ انتخاباتی دولت ساز به این نظر است که کمیسیون مستقل انتخابات در مسیر درستی قرار دارد و جانب رقیب باید منتظر اعلام نتیجه از سوی کمیسیون انتخابات بماند. اما دستۀ ثبات و هم گرایی که در واکنش به آغاز بازشماری آرا، ناظرین خود را فراخوانده است، به این نظر است که اقدامات کمیسیون مستقل انتخابات خلاف قانون و به سود دستۀ انتخاباتی دولت ساز است.

اکنون یک منبع از تکت انتخاباتی ثباتی و هم گرایی می گوید که ثبات وهم گرایی اتمام حجت کرده و کمیسیون قصد ندارد به خواست «قانونی» آنان تمکین کند. منبع می افزاید که اکنون ثبات وهم گرایی در حال تدارک یک تظاهرات بزرگ در کابل و شماری از ولایت های کشور است. منبع زمان آغاز و مقیاس آن را مشخص نکرد.

فضل احمد معنوی، از اعضای ارشد دستۀ انتخاباتی ثبات وهم گرایی تلاش برای راه اندازی تظاهرات را تلویحاً تأیید می کند. آقای معنوی می گوید که رای زنی در تیم ثبات وهم گرایی و هم چنان دیگر نامزدان انتخاباتی به هدف رسیدن به توافق نظر ادامه دارد. معنونی آخرین دیدار دکتر عبدالله عبدالله با گلب الدین حکمتیار را ادامۀ رای زنی برای اقدامات مشترک توصیف می کند.

به گفتۀ این عضو ثبات وهم گرایی، اقدامات آینده در مطابقت به قانون انجام خواهد شد و آنان سعی خواهند کرد تا اسباب اذیت و آزار مردم فراهم نشود.

در حال حاضر افراد وفادار به ثبات وهم گرایی مانع روند بازشماری در ولایت های تخار، بدخشان، بغلان، جوزجان، سرپل، فاریاب و پنجشیر شده اند. خبرنگاران سلام وطندار از ولایت های یادشده گزارش داده اند که فرماندهان محلی و بزرگان اقوام در بستن دفاتر ولایتی کمیسیون در هفت ولایت کشور نقش برجسته دارند. به روایت خبرنگاران سلام وطندار در شماری از ولایت ها، افراد وابسته به گلب الدین حکمتیار با دستۀ ثبات وهم گرایی همکاری مشترک دارند.

هستۀ بحران

امرالله صالح، معاون دستۀ انتخاباتی دولت ساز، در برگۀ فیس بوک خود زیر عنوان «اطلاعات استوار به ثبوت» مدعی شده است که ثبات وهم گرایی قصد دارد با جابه جایی افراد «عقده مند و بی بندوبار که سلاح دارند» تظاهرات کند. به نوشتۀ صالح «حلقه های جرمی» به خاطر حفظ منافع خود در پی ایجاد هرج ومرج اند. در بخشی از یادداشت آقای صالح با حواله به منابع از درون تیم ثبات وهم گرایی چنین آمده است: « فقط دکتر عبدالله یک صدا بکشد و بس. بی بندوبار و عقده مند در این شهر کم نیست. مردم حتماً حرکت می کنند. هوا سرد است مگر همین که بدانند تظاهرات کلان است، نان خود را خودشان پیدا خواهد کرد.» آقای صالح در استاتوس دیگری گروهی از تیم ثبات وهم گرایی را «هستۀ بحران» معرفی کرده و آنان را به تعصب و قوم گرایی متهم کرده است.

در بخشی از استاتوس آقای صالح می خوانیم: «یکی از اعضای هستۀ بحران می پرسد که شاید قوم های هزاره در تظاهرات کمتر اشتراک کنند. سرهسته جواب می دهد که اشتراک کنند یا نکنند حرف جداست، اما حق هزاره به اندازۀ بینی اش است. وقتی خدا بینی تقسیم می کرد نوبت هزاره که رسید برایش بینی کوچک داد و گفت دلت می گیری یا که بی بینی می باشی؛ همه می خندند.» صالح افزوده در صورتی که نهادهای عدلی درخواست کنند او «مکالمات نژادپراستانه» را در اختیار آنان قرار خواهد داد.

داوود سلطان زوی، عضو ارشد دستۀ انتخاباتی دولت ساز با آن که تأکید می کند تظاهرات مدنی حق مردم است، می افزاید که اقدامات ثبات وهم گرایی در امتداد خلق بحران است. به گفتۀ او، مردم در کنار نیروهای امنیتی جلو بحران و هرج ومرج را خواهند گرفت.

فضل احمد معنوی، عضو دستۀ انتخاباتی ثبات وهم گرایی در واکنش به اظهارات آقای صالح می گوید که یادداشت های معاون نخست دولت ساز به سود آنان تمام شده است. اما محمد محقق، معاون دوم ریاست اجرایی و از اعضای ارشد ثبات وهم گرایی در واکنش تندی خطاب به امرالله صالح نوشته است که دولت ساز، صالح را با «دو تایی پشته» هم سان می شمارد. محقق در ادامه خطاب به معاون دولت ساز افزوده است: «بعضى از بزرگان تيم تابوت ساز چسپيده به بينى هزاره ، به او آدم تازه به دوران رسيده بايد گفت شرف به بينى نيست، شرف به اخلاق و انسانيت است.»

چرا اختلاف؟

ثبات وهم گرایی مدعی است که کمیسیون مستقل انتخابات در مورد 10212 رأی خارج از زمان دلایل تخنیکی ارائه کرده، اما دلایل حقوقی ندارد و باید باطل شود. هم چنان جزئیات تخنیکی کمیسیون در مورد 137630 رأی مبتنی بر حدس و گمان است و قبل از آغاز روند بازشماری باید این دو رقم از دور خارج می شد، که نشد.

کمیسیون مستقل انتخابات به تاریخ 16 عقرب فیصله کرد که بازشماری آرا در بیش از 8 هزار محل رأی دهی آغاز شود، اما به دلیل اعتراض شماری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری و شماری از احزاب سیاسی، کمیسیون روند بازشماری را به تاریخ 22 عقرب متوقف کرد. تلاش های کمیسیون برای رسیدن به تفاهم با طرف های معترض بی نتیجه ماند و این نهاد پس از چهار روز تأخیر روند بازشماری را از سر گرفت.

حوا علم نورستانی، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات در کانفرانس «صلح و امنیت» نظامیان زن که در وزارت دفاع برگزار شده بود، از حکومت خواست کمیسیون را هم کاری کند تا بازشماری در هفت ولایت دیگر نیز تکمیل شود. خانم نورستانی از احتمال بروز خشونت هنگام آغاز بازشماری در هفت ولایت شمالی کشور ابراز نگرانی کرد. به گفتۀ او، در هر صورت باید حکومت، کمیسیون را هم کاری کند.

یوسف رشید، رئیس اجرائی بنیاد انتخابات آزاد و عادلانۀ افغانستان، یا فیفا می گوید که انتخابات افغانستان تاکنون وارد مرحلۀ بحران نشده و نباید روند از کنترل خارج شود. به گفتۀ رشید، کمیسیون مستقل انتخابات خواست های معترضان را درک نمی کند و از جانب دیگر، معترضان راه حلی برای بیرون شدن از وضعیت ندارند. به گفتۀ او، برای رفع بن بست باید فرصتی برای بررسی تخنیکی و حقوقی دعوا فراهم شود و کمیسیون در حضور ناظران به کار خود ادامه دهد