در حالی که دولت تاجیکستان ارتباط حملات تروریستی اخیر در این کشور با داعش را رد کرده است، شواهد متقنی در این باره وجود دارد و این بیانگر مواضع سیاسی دوشنبه در ورای این بازی خطرناک امنیتی است.

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری انصار به نقل از پایگاه دیپلمات، مقامات تاجیک به صورت رسمی نقش داعش در حملات 29 جولای که منجر به کشته شدن 4 نفر از توریست های خارجی در جنوب این کشور شد، را انکار کرده اند. در همین راستا، به رغم شواهد قابل توجهی که در این باره وجود داشته است، دادستان کل تاجیکستان طی بیانیه ای سازماندهی این تهاجم توسط نیروهای داعش را غیرممکن خوانده است.
در عوض، مقامات تاجیک حزب نهضت اسلامی تاجیکستان را مسئول اصلی این حمله تروریستی معرفی کرده و ادعا کرده اند که ویدئوی منتشر شده از بیعت مهاجمین مذکور با رهبر داعش، ابوبکر البغدادی، صرفاً یک تاکتیک انحرافی بوده است.

در این بیانیه که در مورخ 4 آگوست منتشر شده است همچنین اشاره شده که اطلاعات منتشر شده در اینترنت مبنی بر سازماندهی این حمله توسط داعش «با هدف رفع ظن و اتهامات از سازمان تروریستی حزب نهضت اسلامی بوده، که مهم ترین منفعت بر اقدامات تروریستی است».
با این حال، همانطور که برخی از رسانه ها پیش از این تحلیل کرده بودند، شواهد قانع کننده ای وجود دارد مبنی بر این که تهاجم تروریستی مذکور حداقل الهام گرفته از داعش و افکار و روش های آن است.

نخست، حمله با خودروی سواری به سمت عابران پیاده و دوچرخه سواران منطبق بر الگوی طراحی شده توسط داعش برای طرفدارانش در سرتاسر جهان است. در شماره نوامبر 2016 یکی از مجلات داعش تحت عنوان «رومیه»، این گروه تروریستی طرفدارانش را به حمله با وسائل نقلیه به عابرین پیاده و دوچرخه سواران تشویق می کند. در این مجله در خصوص مزیت حمله با استفاده از خودرو نوشته شده بود که «وسائل نقلیه همچون چاقو هستند، بسیار راحت به دست می آیند و ... به علت استفاده گسترده از آن ها در سرتاسر جهان، هیچ شکی نسبت به آن ها شکل نمی گیرد».

الگوی حمله با خودرو به عابران پیاده و دوچرخه سواران پس از آن بود که در نقاط مختلفی از جهان نمایان شد. از جمله این حملات می توان به حملات 28 نوامبر 2016 در کلمبوس، اوهایو، 16 دسامبر 2016 در برلین، 22 مارس 2017 در لندن، 7 آوریل 2017 در استکهلم، 3 ژوئن 2017 در لندن، 17 آگوست 2017 در بارسلونا و 31 اکتبر 2017 در نیویورک اشاره کرد.
البته در بسیاری از مواردی از این دست، ارتباط و وفاداری مهاجمین با داعش اثبات شده نبود، اما در مورد اخیر تاجیکستان این امر نیز به واقعیت تبدیل شده و تردیدی در آن نیست.

در مورخ 30 جولای (یک روز پس از وقوع حادثه) خبرگزاری داعش طی خبری مسئولیت این حمله در تاجیکستان را بر عهده گرفت. در این پیام اشاره شده بود که مهاجمین، از سربازان خلافت داعش در تاجیکستان هستند. یک روز بعد نیز داعش مجدداً ویدئویی منتشر کرد که در آن، اعضای گروه مهاجمین تاجیک در کنار پرچم داعش، در حال بیعت با رهبر این گروه تروریستی، ابوبکر البغدادی بودند.

اگرچه تشخیص آن هنوز کمی سخت است، ولی به نظر می رسد مردم جوانی که توسط دولت تاجیکستان به عنوان مسئول حمله معرفی شده بود، بعدتر توسط نیروهای پلیس کشته شد.
در واقع در این پرونده شواهد بسیار کمی برای تردید در ارتباط این حمله با داعش وجود دارد. در حالی که مشخص نیست این حمله از خارج کشور سازماندهی شده و یا تحت تصورات و برداشت های مهاجمین به صورت خودجوش صورت گرفته، اما این مورد قطعی است که انگیزه های این موضوع از داعش و تبلیغات آن برگرفته شده است.
با این وجود اما باز هم دولت تاجیکستان تصمیم دارد تا حزب نهضت اسلامی را برای این موضع مورد عتاب قرار دهد. همانطور که پیش تر هم در رسانه های مختلف بیان شده است، دولت تاجیکستان از سال 2015 تلاش های منسجمی برای نابودی کامل این حزب سیاسی صورت داده است.

در مرحله نخست، این حزب سیاسی از پارلمان کنار گذاشته شد، سپس فعالیت آن غیرقانونی اعلام شد و برچسب گروه تروریستی به این حزب الحاق شد. رهبران (و وکلای) حزب نهضت اسلامی همه دستگیر و یا وادار به فرار از کشور شدند. خانواده و اقوام فعالین سیاسی خارج کشور نیز امروز اساساً به گروگان های دولت بدل گشته اند که اغلب اجازه خروج از کشور را ندارند و مدام برای بازجویی فراخوانده می شوند.

آرتمی ام. کالینوسکی، استادیار دانشگاه آمستردام و نویسنده کتاب تازه منتشر شده «تاجیکستان در دوره اتحاد جماهیر شوروی» اخیراً گفته است که وقایع دوشنبه «کاملاً غیرقابل باور» است و بازتاب دهنده سخت گیری های بی مورد دولت در سیاست داخلی است. کالینوسکی همچنین اشاره می کند که با توجه به حضور حزب نهضت اسلامی در پارلمان تاجیکستان در سال های پس از جنگ و دیگر اقدامات این حزب، مشارکت آن در این حمله تروریستی غیرممکن و غیرقابل باور است.

وی همچنین می افزاید: حزب نهضت اسلامی حتی پس از تبعید نیز روش خود را برای مخالفت با حکومت تاجیکستان از طریق ابزارهای دموکراتیک ادامه داد؛ این گروه هیچ گاه منافعی در تحریک مردم برای حملات مسلحانه در داخل تاجیکستان نداشته است. این حزب همچنین هیچ گاه دیدگاه های جنون آمیز و خشنی را نسبت به اروپایی ها از خود نشان نداده است. در عوض، هم پیش و هم پس از تبعید، محی الدین کبیری همواره خواهان فشار اروپا به دولت امامعلی رحمان (که از 1992 رئیس جمهور تاجیکستان است) برای وفای به عهدش بوده است. درمجموع، اگرچه نمی توان درباره این که مهاجمین زمانی عضو حزب نهضت اسلامی بوده اند ادعایی کرد، اما کاملاً واضح است که این حزب هیچ مشارکتی در حمله تروریستی مذکور نداشته است.
بیانیه طنزوار دادستان کل تاجیکستان که ارتباط میان داعش و این حمله تروریستی را انکار می کند، به این موضوع اشاره دارد که حمله با هدف ایجاد « فضای رعب و وحشت در جامعه و آسیب رساندن به وجهه تاجیکستان در عرصه بین المللی صورت گرفته است». در حالی که تصویر این کشور پیش از این به میزان بیشتری از طریق سیاست های دولت مورد خدشه قرار گرفته است.

انتهای پیام